به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، اقدام جدید محمود آریکان رهبر حزب اسلامگرای سعادت در ترکیه، نقطه اوج انتقادات نخبگان سیاسی آنکارا و استانبول از رویکردهای الهام علی اف رئیس جمهور آذربایجان برای ضدیت با حجاب و ارزش‌های دینی است.

در دو روز گذشته، بسیاری از روزنامه‌های ترکیه، ممنوعیت ورود دختران محجبه به مدارس جمهوری آذربایجان را تداعی‌کننده دوران دشوار کشف حجاب و ممنوعیت حجاب دانسته و از باکو خواستند از این تصمیم عقب نشینی کند. اما در این میان، آریکان رهبر حزب سعادت به عنوان یکی از سیاستمداران متعهد به مبانی سیاسی و فکری مرحوم نجم الدین اربکان، با صدایی رساتر از بقیه، از علی اف انتقاد کرد.

رهبر حزب سعادت، در یک نامه سرگشاده خطاب به الهام علی اف نوشت: «آقای رئیس جمهور! مایلم سخنان خود را با ابراز محبت به آذربایجان عزیزمان آغاز کنم. ما همیشه با شعار دو دولت، یک ملت، شانه به شانه هم ایستاده‌ایم و شادی‌ها و غم‌هایشان را با هم تقسیم کرده‌ایم. پیروزی باشکوهی که در قره‌باغ به دست آمد، نه تنها آذربایجان، بلکه ترکیه را نیز سرشار از غرور کرد و دهه‌ها غم را به افتخاری بزرگ تبدیل کرد.

به همین مناسبت، بار دیگر با رحمت، یاد شهدای عزیزمان را که قره‌باغ را آزاد کردند، گرامی می‌دارم و از جانبازان قهرمانمان قدردانی می‌کنم. آقای علی‌اف! این نامه را با قدرتی که از برادری تزلزل‌ناپذیر بین کشورهایمان می‌گیرم و با احساساتی کاملاً صمیمانه برای شما می‌نویسم. در روزهای اخیر، ممنوعیت روسری در مؤسسات آموزشی در آذربایجان برادرمان، ما را عمیقاً غمگین و نگران کرده است».

آریکان در ادامه می‌گوید: «بسیاری از مادرانی که قهرمانان نبرد قره باغ را بزرگ کردند، همسرانی که منتظر بازگشت آنها بودند و فرزندانی که گرانبهاترین میراث آنها هستند، روسری بر سر دارند. ولی با اندوه فراوان باید بگویم، حالا در کشور شما فرزندان شهدایی که جان خود را برای کشورشان فدا کردند به دلیل روسری اجازه ورود به مدارس را ندارند. این تصمیم، بدون شک وجدان‌ها را جریحه‌دار می‌کند و بر روح آن پیروزی بزرگ سایه می‌اندازد.

ما، به عنوان ترکیه، این درد را به خوبی می‌شناسیم. در جریان 28 فوریه، از نزدیک شاهد بودیم که چگونه حقوق آموزشی دخترانمان که به دلیل اعتقاداتشان سر خود را پوشانده بودند، سلب شد، چگونه دیوارهای مصنوعی بین ملت و دولت ایجاد شد و چگونه این وضعیت زخم‌های عمیقی در جامعه ایجاد کرد.

تاریخ و تجربه به روشنی به ما آموخته است: چنین ظلمی هرگز کوچکترین سودی برای هیچ کشوری نداشته است؛ برعکس، به صلح اجتماعی آسیب رسانده و انرژی و سال‌های ملت‌ها را هدر داده است».

رهبر حزب سعادت، نامه خود را با این عبارات به پایان رسانده است: «در این فضایی که صهیونیسم و امپریالیسم در حال پهن کردن دام‌هایی برای تقسیم جغرافیای ما بر اساس خطوط قومی و فرقه‌ای هستند، ما هرگز اجازه نخواهیم داد که آذربایجان برادرمان رنجی را که در گذشته تجربه کردیم، تکرار کند.

ما باید بدون افتادن در این دام‌های تفرقه‌انگیز، چه در کشورهایمان و چه در منطقه‌مان، به سوی آینده حرکت کنیم. بزرگترین آرزوی ما این است که این نوع اقدامات که باعث می‌شود خانواده‌های شهدای ما و فرزندان ملتمان سر خود را از غم به زیر بیندازند، هر چه زودتر پایان یابد.

امیدواریم که این اقدامات نادرست هر چه زودتر کنار گذاشته شوند و به همین مناسبت، بار دیگر صمیمانه‌ترین درودها و محبت‌های خود را به مردم برادر آذربایجان تقدیم می‌کنم».

استبداد سکولار در آذربایجان
طاها آک یول از مورخین و تحلیلگران مشهور ترکیه نیز امروز در ستون تحلیلی خود در روزنامه قرار نوشته است: «اگر گرایش شدیدی به استبداد در ژن‌های فرهنگی وجود داشته باشد، هم دولت‌های سکولار و هم دولت‌های محافظه‌کار که قدرت انجام این کار را دارند، به سمت استبداد گرایش دارند. این یک واقعیت است که رژیم‌های استبدادی در آذربایجان و جمهوری‌های آسیای مرکزی از طریق انتخابات تنظیم‌ شده قدرت را در دست گرفته‌اند.

با توجه به اینکه حتی در اروپای شرقی، دموکراسی مشکلاتی را تجربه کرده است، وضعیت در این جمهوری‌ها را می‌توان به راحتی درک کرد. البته نمی توان انتظار دموکراسی نهادینه داشت. چرا که آنان از استبداد فئودالی به دیکتاتوری تمامیت‌خواه کمونیستی کشیده شده بودند.

ولی آذربایجان یکی از اولین مراکز جنبش روشنگری ترکیه به نام تجدد و منورالفکرها بود و متفکران بزرگی پرورش داده است. اکنون رژیم استبدادی در آذربایجان، به نام سکولاریسم، روسری را برای دانش‌آموزان و معلمان در مدارس ممنوع کرده است.

سرکوب مخالفان، دستکاری در انتخابات و محدود کردن آزادی اندیشه و بیان، عناصر دیگری از همان استبداد هستند. اگر مخالفان قوی، سازمان‌های جامعه مدنی قوی و مطبوعات قوی و آزاد وجود داشتند، او نمی‌توانست این کار را انجام دهد». 

آک یول در ادامه می‌نویسد: «ما نباید گرفتار سوالِ چه کسی باید حکومت کند شویم. باید به چگونگی فکر کنیم. چه نوع رژیمی، چه نوع حکومتی؟ پاسخ صحیح در تفکیک قوا، استقلال قضایی، نهادهای عمومی و مدنی قوی خارج از دولت و افکار عمومی تأثیرگذاری نهفته است که برای ایده آزادی بیش از هر چیز دیگری ارزش قائل است.

البته خود ما هم در ترکیه نتوانسته‌ایم به این هدف دست پیدا کنیم. نمی‌دانم که آیا این نوشته به دست رئیس جمهور الهام علی‌اف خواهد رسید یا خیر.

کسی از اطرافیان او آن را خواهد خواند، یا حداقل به آنها گزارش خواهد شد. اگر پدرش، مرحوم حیدر بیگ، زنده بود، من بلند می‌شدم و به باکو می‌رفتم تا در مورد این موضوع بحث کنم. کاش در برابر وسوسه قدرت نمایی و نمایش قدرت، دختران را به بهانه روسری، از آموزش مدرن محروم نکنید. این ممنوعیت نه تنها غیرمنطقی است، بلکه زخم‌های عمیقی بر وجدان‌ها وارد می‌کند. درها را باز کنید، بگذارید درس بخوانند، بگذارید تدریس کنند».

بررسی رسانه‌های ترکیه نشان می‌دهد که واکنش به محدودیت‌های پوشش اسلامی در مدارس جمهوری آذربایجان، از یک اعتراض محدود مذهبی فراتر رفته و به بحثی درباره آزادی‌های فردی، ماهیت حکومت الهام علی‌اف، نسبت لائیسیته با اقتدارگرایی و حتی معنای «یک ملت، دو دولت» تبدیل شده است.

مصطفی ینر اوغلو سیاستمدار مشهور و نماینده پیشین مجلس ترکیه می‌گوید: «جلوگیری از تحصیل دختران محجبه، هم حق آموزش و هم آزادی دینی را خدشه‌دار می‌کند. از دولت باکو می‌خواهیم به تضمین‌های قانون اساسی احترام بگذارد و از دولت ترکیه نیز انتظار داریم این موضوع را در گفتگو با علی‌اف مطرح کند».

همچنین نهادمدنی فعالان دینی و آموزشی ترکیه موسوم به اوزگور در، که قبلاً در برابر کنسولگری جمهوری آذربایجان در استانبول گردهمایی اعتراضی به راه انداخته بود، یک بار دیگر تاکید کرده که ممنوعیت حجاب در مدارس جمهوری آذربایجان، نمادی از حمله به ارزش‌های اسلامی است و روزهای تلخ زنان محجبه ترکیه در دوران کودتای 1997 را به یاد می‌آورد.

محمود شاهین معاون حزب هداپار (HÜDA PAR) نیز به محدودیت‌های حجاب برای دانش‌آموزان و معلمان آذربایجانی اعتراض کرده و از حکومت باکو خواست محدودیت‌ها را متوقف کند. شاهین به تجربه 28 فوریه ترکیه نیز استناد کرد و استدلالش این است که نباید افراد را میان پایبندی دینی و برخورداری از حق تحصیل یا کار مجبور به انتخاب کرد.

انتهای پیام/