پنج دهه سیاست بی‌طرفی عمان در بوته آزمون- قسمت چهارم و پایانی

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا در چند ماه اخیر دوبار عمان را تهدید به نابودی کرده است. او صراحتا انتظار دارد عمان مانند سایر کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس با آمریکا همکاری کامل داشته باشد، به ویژه اینکه جغرافیای سیاسی عمان در استان مسندم در جنوب تنگه هرمز می‌تواند به عنوان یک دارایی راهبردی برای آمریکا باشد، چرا که واشنگتن با استقرار نیروهای خود در آنجا‌ قدرت عملیاتی بیشتری در تنگه هرمز پیدا خواهند کرد.

اما فشارها فقط از جانب آمریکا نیست، در حقیقت اسرائیل نیز برای اعمال فشار به عمان دست به کار شده است. بعد از پیشروی دولت صنعا در یمن و تسلط بر باب المندب و استیصال عربستان و تهدید منافع رژیم صهیونیستی در دریای سرخ و از دور خارج شدن بنادر جنوبی این رژیم، تل‌آویو نیز بر حجم فشارهای خود بر عمان افزوده است. ماجرای هواپیمای خط فلای دوبی در مسیر حرکت به سمت فلسطین اشغالی که در آن یک خلبان عمانی قصد انهدام هواپیما را داشت نمود بارزی از یک تکاپوی صهیونیستی با همکاری اماراتی برای تشدیدفشار بر سلطنت عمان است‌. این ماجرا زمانی اهمیت پیدا می‌کند که نتانیاهو سفری مخفیانه به ابوظبی داشت و گفته می‌شود که عربستانی‌ها نیز در سطح بالایی به آنها ملحق شدند. این سفر و ماجرای هواپیمای فلای دبی با سفر منصور بن زاید، معاون نخست‌وزیر امارات به عربستان و طحنون بن زاید، مشاور امنیت ملی امارات به عمان دنبال شد.

به نظر می‌رسد نتانیاهو به دنبال اقدامات فوری در منطقه است تا از آن در انتخابات مهم پیش رو در سرزمین‌های اشغالی به سود خود بهره ببرد و در عین حال به ترامپ برای موفقیت در انتخابات ماه نوامبر سنا و کنگره آمریکا کمک کند.امارات در چندسال اخیر جاده صاف کن رژیم صهیونیستی در منطقه بوده است و تا حدی برای تل آویو اهمیت دارد که آنها در اوج جنگ رمضان مجموعه‌ای از سامانه پدافندی کلیدی همچون گنبد آهنین خود را در اختیار امارات قرار دادند.

در چنین رابطه‌ای هیچ اقدام محیرالعقولی توسط امارات در راستای اتحاد ابوظبی/تل‌آویو بعید نیست. برای مثال ممکن است که طرح اشغال مسندم در صورت عدم همراهی عمان با اهداف صهیونیستی، توسط اسرائیل/امارات به ترامپ ارائه شود که حمایت رئیس جمهور آمریکا از آن بعید نیست. در عین حال این احتمال وجود دارد که دولت عمان در صورت عدم همکاری در ضربه به دولت صنعا، توسط محور عبری_عربی در معرض تهدیدات جدیدتری واقع شود و اینکه حتی ممکن است  ترور نمایندگان انصارالله در مسقط پیش درآمدی برای معتبر کردن تهدیدات بعدی باشد.

=

به رغم اختلافات دامنه دار ابوظبی و ریاض در پرونده یمن که در یک سال برای همگان نیز آشکارشده است، احتمالا این روزها تل‌آویو با حمایت آمریکا بار دیگر سبب تشکیل جبهه متحد بین آنها شوند تا جایی که حتی ممکن است این امر به اجرای سناریوی تجزیه یمن منجر شود، مسئله‌ای که به طور مستقیم به امنیت‌ملی عمان مرتبط است. فضاسازی در مورد خلبان عمانی و اظهارات نتانیاهو که گفته است: "سلطان قابوس فقید چند سال پیش من را دعوت کرد. مطمئنم اگر سلطان قابوس زنده بود، یک شریک دیگر در توافق‌های ابراهیم داشتیم. بیانگر این واقعیت تلخ برای صهیونیست‌هاست که سلطنت عمان به زعامت طارق بن هیثم، موضعی سرد و فاصله‌دار در قبال پرونده عادی سازی روابط با رژیم صهیونیستی دارد.

آنچه آمد اگرچه طولانی بود ولی می‌تواند نشان دهد که چرا ممکن است عمان دیگر نتواند و نخواهد که در چارچوب دکترین میانجی‌گری و به عنوان یک بازیگر خنثی و بی‌طرف عمل کند. عمان به احتمال زیاد این‌بار خود را در شرایطی خواهد دید که امنیت ملی و منافعش به خطر افتاده است. این موقعیت که حاصل شرایط گذار در نظم جهانی و تحولات سریع غرب آسیا و ایجاد معادلات جدید و بی‌ثبات است یک وضعیت جدید برای عمان به شمار می‌رود که ممکن است دیکر نتواند دکترین‌ میانجی‌گری خود را به عنوان ضمیمه‌ای بر نظم آمریکایی الصاق کند. عمان عواقب همراهی با اسرائیل و همکاری در حمله به یمن و ایران را دیده است و می‌داند چه سرنوشتی گریبان‌گیر کشورهایی خواهد شد که به دشمن ایران و‌ یمن کمک کنند. ولی از طرف دیگر فتنه اسرائیل و فضاسازی علیه عمان وارد فاز جدیدی شده است و محور عبری/عربی/غربی که چند سالی است به طرق مختلف علیه عمان عملیات روانی می‌کنند ممکن است به اقدامات میدانی نیز دست بزنند.

در چنین شرایطی جمهوری اسلامی ایران باید سلطنت عمان را در آغوش خود بگیرد و اقدامات قاطع در منطقه به ویژه علیه جعبه پاندورای رژیم صهیونیستی یعنی ابوظبی انجام دهد. در این شرایط فاصله گرفتن مسقط از تهران و صنعا می‌تواند منجر به استقرار نیروهای دشمن در جنوب تنگه هرمز و اقدامات متعاقب آن شود. اگر عمان قرار است تصمیمات سخت و خارج از دکترین خود بگیرد. ما به یک دیپلماسی فعال برای جذب عمان و ارایه طرح‌های امنیتی و نظامی در حمایت از عمان نیاز داریم.

نویسنده: میرجواد میرگلوی بیات، کارشناس مسائل غرب آسیا

انتهای پیام/