به گزارش خبرگزاری تسنیم از زنجان، احمد خداوردی، رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان زنجان در نشست خبری با اصحاب رسانه، که به مناسبت روز آمار و برنامه‌ریزی و سرشماری عمومی نفوس و مسکن ثبتی مبنا سال 1405  برگزار شد، اظهار داشت: روز یکم آبان‌ماه که به عنوان روز ملی آمار و برنامه‌ریزی نام‌گذاری شده است، فرصتی برای بازخوانی وظایف سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی است. این سازمان در سطح استان و کشور، متولی راهبری حوزه برنامه‌ریزی است و آمار به عنوان «رأس» هرمِ برنامه‌ریزی شناخته می‌شود. وظایف 17 تا 18‌گانه این سازمان شامل مواردی نظیر برنامه‌ریزی توسعه، پایش شاخص‌های اقتصادی و اجتماعی، بودجه‌ریزی و مدیریت نیروی انسانی دولت در استان است؛ لذا هدف محوری ما ارتقای کیفیت داده‌ها و استفاده مؤثر از اطلاعات آماری در تصمیم‌سازی‌های کلان است.

وی با اشاره به تقارن روز آمار با آغاز «سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال 1405» در یکم آبان‌ماه، این رویداد را یکی از مهم‌ترین اتفاقات آماری کشور دانست و افزود: سرشماری یکی از اصلی‌ترین طرح‌های کشور و ابزار اساسی شناخت وضعیت جمعیتی، اجتماعی و مسکن است. ما اطلاعات جمعیت را در مقاطع سرشماری جمع‌آوری می‌کنیم تا ویژگی‌های جمعیتی را توصیف کرده و مبنای برنامه‌های توسعه، توزیع عادلانه منابع و تمامی اقدامات مورد نیاز در 10 سال آینده را فراهم آوریم. نهایتِ این اطلاعات، منجر به یک برنامه توسعه‌محور با ویژگی توازن بین شهرستان‌ها خواهد شد.

رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان زنجان با ذکر یک نمونه آماری برای تبیین اهمیت این داده‌ها گفت: ما طی هفت دهه گذشته اطلاعات سکونتگاه‌های روستایی خود را با هم مقایسه کرده‌ایم. در استان زنجان حدود هزار و صد روستا وجود دارد که حدود 900 روستا دارای سکنه است و 700 مورد آن بیش از 20 خانوار جمعیت دارند. وقتی تغییرات جمعیتی این هشت دهه را روی نقشه ترسیم کردیم، متوجه شدیم که در 50 سال گذشته، یک جریان جمعیتی از حاشیه استان به سمت روستاهای بزرگ و شهرهایی که در محور زنجان متمرکز شده‌اند، حرکت کرده است. این سرشماری‌ها پاسخ می‌دهد که «چرا» و «چگونه» این جابجایی رخ داده است. در شرایطی که با محدودیت منابع مواجه هستیم، برای تشخیص اولویت‌ها و تصمیم‌گیری درست، باید اطلاعات دقیقی از مهاجر‌فرستی، وضعیت اشتغال و بیکاری در سطح شهرستان‌ها داشته باشیم که این مهم تنها در مقطع سرشماری قابل دستیابی است.

خداوردی در تشریح تفاوت این دوره از سرشماری با دوره‌های گذشته تأکید کرد: سرشماری امسال اولین دوره‌ای است که به صورت «ثبتی‌مبنا» انجام می‌شود. در دوره‌های پیشین، اطلاعات به صورت سنتی و با حضور در تک‌تک نقاط سکونتگاهی جمع‌آوری می‌شد، اما اکنون اطلاعات جمعیتی شهروندان از طریق سامانه‌های موجود مانند سازمان ثبت احوال و نیروی انتظامی گردآوری شده است. در این روش، افراد با کد ملی و کد پستی شناسایی شده و ویژگی‌های آن‌ها (تعداد فرزندان، وضعیت سکونت و...) استخراج شده است. در واقع، کل اقدامات بر مبنای «ثبت آماری» متمرکز است.

وی در خصوص نحوه مشارکت مردم بیان کرد: از روز 25 مهرماه برای افرادی که اطلاعات آن‌ها در سامانه‌ها ناقص یا مشکوک است، پیامکی ارسال می‌شود. خواهش ما این است که شهروندان وارد سامانه شده و اطلاعات خود را کامل کنند. اگر این اطلاعات کامل شود، ما تنها به تعداد محدودی مراجعه حضوری هدفمند خواهیم داشت. این سرشماری از یکم آبان تا 30 آبان‌ماه ادامه دارد و با توجه به شرایط سردسیر بودن استان زنجان، ما جزو استان‌هایی هستیم که اقدامات حضوری را 5 تا 6 روز زودتر آغاز خواهیم کرد. 

خداوردی  با تأکید بر اصل محرمانگی داده‌ها تصریح کرد: اهمیت این آمار بسیار بالاست و اطلاعات تک‌تک نقاط کاملاً محرمانه است. در طول 70 تا 80 سال گذشته، اطلاعات مرکز آمار به هیچ‌وجه به صورت انفرادی بیرون درز نکرده است و تنها به صورت تجمعی برای سیاست‌گذاری‌های کلان قابل استفاده است. ما آمار را با مشارکت مردم جمع‌آوری می‌کنیم و بازخورد شما خبرنگاران از جامعه، می‌تواند به ما در شناخت دقیق پدیده‌ها و تخصیص هوشمندانه منابع کمک شایانی کند.

جزئیات سرشماری «ثبتی‌مبنا» در زنجان تشریح شد

 لیدا عصفوری معاون آمار، نقشه و اطلاعات مکانی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان زنجان در ادامه نشست خبری به تشریح وظایف و دستاوردهای معاونت آمار، نقشه و اطلاعات مکانی پرداخت و اظهار داشت: این معاونت مسئولیت اجرای طرح‌های آماری متعددی را بر عهده دارد که از ابتدای سال جاری تاکنون 18 طرح آماری در قالب برنامه‌های ماهانه، فصلی و سالانه اجرا شده است. طرح‌های سالانه نظیر آمارگیری از معادن و صنایع، طرح‌های فصلی شامل نیروی کار، دام سبک و سنگین، کشتار دام و طیور و طرح‌های ماهانه شامل قیمت‌های شهری و روستایی، اجاره‌بها، پروانه‌های ساختمانی و هزینه-درآمد خانوار، از جمله این فعالیت‌هاست.

وی در تبیین نتایج آخرین طرح نیروی کار (بهار 1405) گفت: نرخ مشارکت اقتصادی در استان زنجان 50 درصد بوده که حائز رتبه اول کشوری است. در بخش اقتصادی، نرخ تورم شهریورماه سال جاری نشان می‌دهد که نرخ تورم ماهانه 4.7 درصد، تورم نقطه به نقطه 99.5 درصد و نرخ تورم 12 ماهه 79 درصد بوده است. در این طرح، ماهانه حدود 5 هزار و 300 قیمت در مناطق شهری و روستایی منتخب و 120 خانواده اجاره‌نشین مورد آمارگیری قرار می‌گیرند تا سبد مصرفی خانوار شامل 474 قلم کالا و خدمت در 12 گروه اصلی به‌دقت پایش شود.

عصفوری در خصوص تولید ناخالص داخلی (GDP) استان افزود: بر اساس آخرین داده‌های سال 1401، محصول ناخالص داخلی استان حدود 145 همت بوده که 1.5 درصد از سهم کشور را به خود اختصاص داده و نسبت به سال 1400 رشدی 42.07 درصدی داشته است. همچنین سرانه محصول ناخالص داخلی استان در آن سال حدود 131 میلیون تومان بوده که استان را در رتبه 11 کشوری قرار می‌دهد.

معاون آمار سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان به حوزه نقشه و اطلاعات مکانی اشاره کرد و گفت: گروه نقشه و اطلاعات مکانی علاوه بر به‌روزرسانی نقشه‌های آماری برای حوزه بندی سرشماری، متولی زیرساخت داده مکانی (SDI) استان است که در این بستر 250 سرویس کاربردی به دستگاه‌های اجرایی ارائه می‌شود.

وی در بخش اصلی سخنان خود به سرشماری عمومی نفوس و مسکن 1405 اشاره کرد و با بیان اینکه این نهمین سرشماری کشور است، تأکید کرد: سرشماری امسال رویکردی متفاوت داشته و «ثبتی‌مبنا» است. در این شیوه، داده‌ها به صورت متمرکز توسط مرکز آمار ایران و با استفاده از 18 پایگاه داده اداری در وزارتخانه‌ها جمع‌آوری شده است که 5 سامانه اصلی آن شامل ثبت احوال، وزارت راه و شهرسازی، فراجا، وزارت کشور و پست است.

عصفوری تصریح کرد: عملیات میدانی در این دوره بسیار محدود خواهد بود و تنها با هدف صحت‌سنجی داده‌های ثبتی و تکمیل لکه‌های آماری ناقص انجام می‌شود. از 25 مهرماه، برای سرپرست خانوارهایی که داده‌های آنان در سامانه‌ها ناقص یا متناقض بوده، پیامک هدفمندی ارسال می‌شود. این سرپرستان باید با مراجعه به سامانه «دولت من» و درج کد پستی 10 رقمی، اطلاعات تکمیلی شامل مشخصات اعضا، سطح سواد، اشتغال و اقامت (نوع سازه، تعداد طبقات، سیستم‌های سرمایش و گرمایش) را ثبت کنند.

وی خاطرنشان کرد: با تایید نهایی اطلاعات در سامانه، فرد از عملیات میدانی خارج می‌شود؛ بنابراین افزایش مشارکت در سرشماری اینترنتی به کاهش بار عملیات میدانی کمک می‌کند. عملیات میدانی سراسر کشور از دوم آبان‌ماه آغاز می‌شود، اما در استان زنجان با توجه به شرایط اقلیمی، این اقدامات چند روز زودتر آغاز خواهد شد. از اصحاب رسانه درخواست داریم با اطلاع‌رسانی گسترده، در جلب مشارکت عمومی برای تکمیل دقیق این داده‌های ثبتی ما را یاری کنند.

سرمایه‌گذاری؛ اولویت راهبردی در نظام برنامه‌ریزی زنجان 

در ادامه ایرج امینی، معاون برنامه‌ریزی و توسعه اقتصادی زنجان، با اشاره به قدمت یکصد ساله نظام برنامه‌ریزی در ایران، اظهار داشت: اصحاب رسانه با قرارگیری در کنار سیستم‌های اجرایی، علاوه بر انعکاس فعالیت‌ها، با نقدهای سازنده خود، توسعه استان را تسریع می‌کنند. ما در سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی هدفی مشترک برای پیشرفت سریع‌تر استان داریم.

امینی در ادامه با اشاره به سرشماری عمومی نفوس و مسکن 1405، آن را مهم‌ترین رویداد آماری کشور خواند و گفت: نکته حائز اهمیت در این دوره، پیوند میان پایگاه‌های داده دستگاه‌های اجرایی است. این داده‌ها سرمایه‌های ملی کشور هستند و اتصال آن‌ها به یکدیگر، هم‌افزایی بالایی ایجاد خواهد کرد. کیفیت سرشماری پیش‌رو بیش از آنکه به پاسخگویی مستقیم مردم وابسته باشد، به دقتِ ثبت داده‌ها در بانک‌های اطلاعاتی دستگاه‌های اجرایی وابسته است؛ چرا که مراجعات حضوری در این دوره صرفاً برای راستی‌آزمایی محدود انجام خواهد شد. وی با تأکید بر اینکه داده باید به عنوان «ثروت» نگریسته شود، افزود: اتصال این داده‌ها می‌تواند به تولید اشتغال و اتفاقات مثبت منجر شود.

معاون برنامه‌ریزی و توسعه اقتصادی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان زنجان در تشریح وظایف این معاونت که اخیراً پس از سال‌ها تفکیک شده است، تصریح کرد: رسالت اصلی این معاونت را می‌توان در یک کلمه «سرمایه‌گذاری» خلاصه کرد. با توجه به چالش‌های ارزش پول ملی، تولید و اشتغال، همه چیز در گرو سرمایه‌گذاری و بهره‌وری است. ما در این معاونت تلاش می‌کنیم سرمایه‌گذاری در استان را تسریع کنیم.

وی با تأکید بر اهمیت «آمایش سرزمین» اظهار داشت: بحث اصلی آمایش، مکان‌یابی درست سرمایه‌گذاری است تا منافع عمومی، محیط زیست و سرمایه‌های بخش خصوصی آسیب نبیند. انتخاب مکان غلط، موجب هدررفت منابع ملی شده و رقابت‌پذیری صنعتی را کاهش می‌دهد. ما در این معاونت ضمن شناسایی ناسازگاری‌های طرح‌های قبلی با سکونتگاه‌ها و محیط زیست، به دنبال کشف راهکار برای رفع تدریجی این چالش‌ها هستیم.

امینی افزود: یکی دیگر از اقدامات ما، هدایت منابع بانکی و مالی به سمت زنجیره‌های ارزش و موضوعاتی است که استان در آن‌ها مزیت رقابتی دارد. این کار باعث کاهش هزینه‌ها و افزایش قدرت رقابت استان می‌شود. همچنین در حوزه زیرساخت‌ها، برای تحقق توسعه متوازن، ارزیابی وضعیت شهرستان‌ها بر اساس شاخص‌های توسعه‌یافتگی انجام می‌شود تا فرصت‌های برابر فراهم گردد.

وی با اشاره به اهمیت «ماده 23» در پروژه‌های عمرانی گفت: هر طرح باید توجیه فنی، اقتصادی و مالی داشته باشد. بسیاری از پروژه‌های نیمه‌تمام در سنوات گذشته ناشی از عدم وجود این توجیه بوده است. در جهانِ امروز، قبل از هر سرمایه‌گذاری، ارزیابی دقیق صورت می‌گیرد و ما نیز باید به این سمت حرکت کنیم.

معاون توسعه اقتصادی سازمان به بحث مشارکت عمومی-خصوصی اشاره کرد و گفت: با توجه به محدودیت منابع مالی و تحریم‌ها، برای حفظ و توسعه زیرساخت‌ها، استفاده از الگوی مشارکت عمومی-خصوصی ضروری است. همچنین در بخش پژوهش، دبیرخانه کارگروه اقتصادی در این معاونت مستقر است و تلاش می‌کنیم تا پژوهش‌ها و مسائل دستگاه‌های اجرایی صرفاً نظری نمانده و با مسئله‌یابی دقیق، توسط دانشگاهیان به راهکار عملیاتی تبدیل شده و در شورای برنامه‌ریزی به تصویب برسد تا اثربخشی بالاتری در توسعه استان داشته باشد.

انتهای پیام/