آرامش در دل بحران؛ راهکارهای حمایت از کودکان در شرایط جنگی

پژمان عقدک، مدیر روابط عمومی و سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، با تأکید بر اهمیت حفظ سلامت روان کودکان در شرایط جنگ گفت: شنیدن صدای انفجار، مشاهده تصاویر ترسناک، دوری از خانه و دوستان و حتی دیدن نگرانی والدین می‌تواند احساس ترس و اضطراب را در کودکان ایجاد کند. در این شرایط، حمایت عاطفی خانواده و ایجاد احساس امنیت نقش مهمی در حفظ سلامت روان کودکان دارد.

وی با اشاره به اینکه استرس کودکان همیشه با گریه و ترس آشکار همراه نیست، اظهار کرد: برخی کودکان درباره ترس خود صحبت نمی‌کنند و ممکن است در ظاهر آرام به نظر برسند، اما تغییراتی در رفتارهای روزمره آن‌ها ایجاد شود که نشان‌دهنده استرس باشد.

سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان افزود: در کودکان خردسال، افزایش وابستگی به والدین، بهانه‌گیری، دشواری در جدا شدن از پدر و مادر و بازگشت رفتارهایی مانند شب‌ادراری که قبلاً برطرف شده بود، می‌تواند از نشانه‌های استرس باشد. در کودکان بزرگ‌تر نیز بی‌قراری، تحریک‌پذیری، پرخاشگری، گوشه‌گیری، کاهش تمرکز، افت عملکرد تحصیلی، اختلال خواب و کابوس‌های شبانه از جمله نشانه‌های احتمالی اضطراب هستند.

عقدک ادامه داد: گاهی کودکان به دلیل فشار روانی از مشکلات جسمی مانند دل‌درد، سردرد، تهوع و تپش قلب شکایت می‌کنند، در حالی که بررسی‌های پزشکی علت جسمی مشخصی برای این علائم نشان نمی‌دهد.

وی با تأکید بر نقش خانواده در کاهش اضطراب کودکان گفت: اولین و مهم‌ترین اقدام، ایجاد احساس امنیت است. تا حد امکان باید کودکان را از خطر دور نگه داشت، دستورالعمل‌های ایمنی را متناسب با سن آن‌ها توضیح داد و هنگام مواجهه با شرایط خطر، با آرامش در کنارشان بود.

مدیر روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با بیان اینکه والدین باید به احساسات کودکان گوش دهند، اظهار کرد: از کودک بپرسید چه چیزی او را نگران کرده است و آیا تمایل دارد درباره نگرانی‌هایش صحبت کند. به او فرصت دهید بدون ترس از سرزنش، احساساتش را بیان کند. اگر کودک تمایلی به صحبت کردن ندارد، نباید او را مجبور کرد؛ بلکه باید به او نشان داد هر زمان آمادگی داشته باشد، می‌تواند درباره احساساتش صحبت کند.

عقدک با اشاره به اهمیت جدی گرفتن ترس کودکان افزود: نباید ترس کودک را کوچک شمرد یا به او گفت که دلیلی برای ترسیدن وجود ندارد. بهتر است به او بگوییم که ترسش را درک می‌کنیم، در کنارش هستیم و با هم مراقب خودمان خواهیم بود.

وی مواجهه مکرر با تصاویر خشونت‌آمیز را از عوامل تشدید اضطراب کودکان دانست و گفت: دیدن تصاویر انفجار، مجروحان و صحنه‌های خشونت، به‌ویژه در شبکه‌های اجتماعی، می‌تواند اضطراب کودک را افزایش دهد. بنابراین باید از قرار گرفتن کودکان در معرض این تصاویر جلوگیری کرد و از مطرح کردن گفت‌وگوهای نگران‌کننده بزرگسالان در حضور آن‌ها پرهیز کرد.

سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان حفظ روال عادی زندگی را از دیگر راهکارهای کمک به کودکان عنوان کرد و افزود: تا جایی که شرایط اجازه می‌دهد، برنامه روزانه کودک شامل زمان خواب، وعده‌های غذایی، بازی، فعالیت بدنی و ارتباط با افراد مورد اعتماد باید حفظ شود. بازی، نقاشی و قصه‌گویی نیز به کودکان کمک می‌کند احساسات خود را بیان کنند و آرامش بیشتری به دست آورند.

عقدک با تأکید بر ضرورت توجه والدین به وضعیت روانی خود بیان کرد: کودکان از رفتار و واکنش‌های والدین پیام می‌گیرند. لازم نیست والدین ترس خود را کاملاً پنهان کنند، اما بهتر است نگرانی‌های شدیدشان را با کودک در میان نگذارند و تا حد امکان با لحنی آرام و اطمینان‌بخش با او صحبت کنند.

وی درباره زمان مراجعه به متخصص برای بررسی وضعیت روانی کودکان گفت: بسیاری از واکنش‌های اولیه کودکان به شرایط ترسناک طبیعی است و با بازگشت نسبی احساس امنیت و دریافت حمایت مناسب، به‌تدریج کاهش پیدا می‌کند؛ اما اگر علائم شدید باشد یا شدت بگیرد، حتی اگر مدت کوتاهی از شروع آن گذشته باشد، باید از پزشک متخصص یا پزشک خانواده کمک گرفت.

مدیر روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان ادامه داد: اگر علائم کودک بدون بهبود تدریجی ادامه پیدا کند یا اختلالاتی در خواب، غذا خوردن، ارتباط با دیگران، فعالیت‌های روزمره و حضور در مدرسه ایجاد شود، دریافت کمک تخصصی ضروری است.

عقدک در پایان با تأکید بر اهمیت حمایت عاطفی از کودکان در شرایط جنگ گفت: شاید نتوانیم همه نگرانی‌های کودکان را برطرف کنیم، اما می‌توانیم به آن‌ها کمک کنیم احساس کنند تنها نیستند، حرف‌هایشان شنیده می‌شود و بزرگسالانی هستند که برای مراقبت از آن‌ها تلاش می‌کنند. کودکان برای عبور از روزهای دشوار، بیش از هر چیز به احساس امنیت، ارتباط عاطفی، شنیده شدن و حمایت پایدار نیاز دارند.

 

 

انتهای پیام/170