به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، سفر خانم آنیتا اوربان وزیر امور خارجه مجارستان به آنکارا و دیدار او با هاکان فیدان وزیر امور خارجه ترکیه، رویداد دیپلماسی مهمی در دوران پسااوربان است. چرا که در دوران زمامداری 16 ساله ویکتور اوربان، روابط ترکیه و مجارستان در سایه روابط ویژه و دوستانه اردوغان – اوربان، به سطح بالایی رسید.

اما او پس از مدت‌ها در انتخابات آوریل 2026 از صحنه قدرت کنار زده شد و حالا با توجه به تغییرات مهم در رویکردهای سیاست خارجی مجارستان، رابطه با ترکیه نیز وارد فاز جدیدی شده است.

البته خانم آنیتا اوربان که برای مدتی کوتاه در کابینه ویکتور اوربان نیز فعال بوده، با او هیچ نسبتی خانوادگی خاصی ندارد و از نظر فکری، یکی از منتقدین جدی ویکتور بوده است. حالا این زن جوان، هم معاون نخست‌وزیر و هم وزیر امور خارجه است و در گفتگو با مقامات آنکارا، از آغاز فصلی جدید در روابط دوجانبه خبر داده است.

در دوران اوربان، مجارستان حتی به عنوان عضو ناظر سازمان کشورهای ترک انتخاب شد، اما شواهد نشان داده که در دوران پیتر مادیار، مجارستان تمایلی به ادامه این عضویت ندارد.

در جریان سفر وزیر امور خارجه کابینه جدید مجارستان به آنکارا، اولین نشست گروه برنامه‌ریزی مشترک ترکیه و مجارستان برگزار شد و در کنفرانس مطبوعاتی مشترک، فیدان اعلام کرد که ترکیه اهمیت ویژه‌ای برای مسائل انرژی، حمل و نقل و اتصال قائل است و مجارستان را شریکی مهم در این زمینه‌ها می‌داند.

فیدان اعلام کرد که پروژه‌های همکاری جدیدی در زمینه‌های گاز طبیعی و انرژی‌های تجدیدپذیر در حال انجام است و شرکت‌های پیمانکاری ترکیه در سرمایه‌گذاری‌های خارجی در مقیاس بزرگ در مجارستان نقش دارند و علاوه بر این، مجارستان مسیری حیاتی برای انتقال محصولات ترکیه به اروپا است.

فیدان به این نیز اشاره کرده که کار مشترک در زمینه‌های علم، فناوری، آموزش، فرهنگ و گردشگری یک سرمایه‌گذاری بلندمدت در آینده روابط بین دو کشور است و پیوندهای تاریخی و فرهنگی مجارستان با جهان ترک نیز مهم است.

نگاه اندیشکده‌ها و تحلیلگران خارجی به روابط آنکارا – بوداپست، حاکی از حساسیت آنان نسبت به رویکرد جدید سیاست خارجی مجارستان است.

شورای روابط خارجی از قول وزیر خارجه جدید مجارستان اعلام کرده که محور اصلی سیاست خارجی دولت تازه، تثبیت جایگاه مجارستان در اتحادیه اروپا و ناتو و بازتعریف رابطه با روسیه است و حالا برخلاف دوران اوربان که رابطه با مسکو تماماً دوستانه بود، دولت جدید خواهان رابطه‌ای عمل‌گرایانه با روسیه است و می‌خواهد حاکمیت خود و جایگاهش در ائتلاف غربی را نیز حفظ کند.

این موضوع از این جهت برای ترکیه اهمیت دارد که آنکارا با دولتی روبه‌روست که ممکن است در تجارت و امنیت همچنان شریک باشد، اما دیگر لزوماً همان نقش سیاسی دولت ویکتور اوربان را در منازعات ترکیه با بروکسل ایفا نکند.

اهمیت مجارستان برای ترکیه

در گام نخست، باید به این اشاره کرد که مجارستان، دروازه اقتصادی ترکیه به اروپای مرکزی است. هاکان فیدان نیز در دیدار اخیر صریحاً گفت که مجارستان برای انتقال محصولات ترکیه به اروپا مسیری مهم است.

به همین خاطر همکاری در حمل‌ونقل، انرژی و اتصال‌پذیری نیز در صدر گفت‌وگوها قرار داشت. بنابراین ارزش مجارستان فقط به بازار داخلی آن مربوط نیست؛ موقعیت آن در شبکه لجستیکی اروپا هم اهمیت دارد.

نکته دوم اینجاست که مجارستان به عنوان یک شریک درون اتحادیه اروپا و عضو پیمان ناتو می‌تواند برای ترکیه نقش میانجی خوبی را ایفا کند. عضویت همزمان در ناتو و اتحادیه اروپا به مجارستان جایگاه متفاوتی داده و این تفاوت جایگاه به بوداپست امکان می‌دهد در بحث‌های اروپایی درباره امنیت، تجارت و رابطه با آنکارا نقش داشته باشد.

در گذشته، نزدیکی سیاسی دو دولت این نقش را تقویت می‌کرد؛ اکنون باید دید دولت جدید تا چه اندازه آن را ادامه می‌دهد. نکته سوم مربوط به سازمان دولت‌های ترک است.

مجارستان از سال 2018 در سازمان دولت‌های ترک جایگاه ناظر دارد. دولت ویکتور اوربان از این موقعیت برای نمایش نقش مجارستان به‌عنوان پلی میان شرق و غرب استفاده می‌کرد.

ولی اندیشکده‌های اروپایی بر این باورند که دولت جدید مادیار درباره سطح سرمایه‌گذاری سیاسی در سازمان دولت‌های ترک، دچار تردید شده است. در خوشبینانه‌ترین حالت، ممکن است جایگاه ناظر مجارستان در سازمان دولت‌های ترک، از یک ابزار هویتی و سیاسی به بستری عمل‌گرایانه‌تر برای تجارت، انرژی و اتصال‌پذیری تبدیل شود.

اقتصاد در روابط آنکارا - بوداپست

بر اساس آمار وزارت خارجه ترکیه که به داده‌های مؤسسه آمار ترکیه (TÜİK) استناد می‌کند، تجارت کالایی دو کشور در سال 2025 به رکورد تاریخی حدود 5 میلیارد و 160 میلیون دلار رسید. البته تراز به شکل معنی داری به ضرر آنکارا است و در برابر صادرات 1 میلیارد و 848 میلیون دلاری به مجارستان، از این کشور 3 میلیارد و 308 میلیون دلار کالا وارد کرده و شواهد نشان می‌دهد که حرکت در مسیر هدف گذاری 10 میلیارد دلاری نیز، همچنان با تراز فعلی حاکم خواهد بود.

اما در هر صورت، مبادلات دوجانبه طی سه سال حدود 49٫6 درصد افزایش داشته و ترکیه امیدوار است به شکل تدریجی وضعیت تراز را نیز تغییر دهد.

با این حال، فعالان اقتصادی می‌گویند: برای رسیدن به هدف جاه طلبانه 10 میلیارد دلاری، حجم تجارت باید تقریباً 94 درصد دیگر افزایش یابد و این هدف به رشد صادرات، سرمایه‌گذاری و زنجیره‌های تولید مشترک نیاز دارد و تنها با تکرار دیدارهای سیاسی مقامات، قابل تحقق نخواهد بود.

در نشست 28 ژانویه 2026 کمیته مشترک اقتصادی و تجاری ترکیه و مجارستان (JETCO)، دو طرف بر همکاری در تجارت، سرمایه‌گذاری، پیمانکاری، صنایع دفاعی، انرژی، حمل‌ونقل و لجستیک تأکید کردند و مسائل مربوط به مجوزهای عبور کامیون‌ها، ویزا و مجوز کار نیز مطرح شد.

به باور تحلیلگران اقتصادی ترکیه در بخش خودرو و قطعات صنعتی، امکان افزایش مبادلات و پیوند شرکت‌های ترکیه با زنجیره تولید اروپای مرکزی وجود دارد. ولی رقابت شدید و الزامات استانداردهای اروپایی کار را برای ترکیه دشوار کرده و اتفاقاً کارخانه مشهور خودروسازی چینی بی.وای.دی نیز به همین دلیل، برای احداث کارخانه جدید خود، مجارستان را بر ترکیه ترجیح داد.

در بخش انرژی نیز زمینه‌هایی برای همکاری در حوزه‌های گاز طبیعی، انرژی تجدیدپذیر و اتصال شبکه‌ها وجود دارد، اما در این حوزه، ترکیه چالش بزرگی به نام چالش مالی دارد.

در حوزه حمل‌ونقل و لجستیک، ترکیه امیدوار است برای انتقال کالاهایش به بازارهای اروپایی، امتیازات خوبی از مجارستان دریافت کند و به نظر می‌رسد با توجه به ظرفیت مسیرها، مجوزهای عبور و هزینه حمل، در این بخش، موانع کمتری دارد.

مقامات ترکیه به دنبال آن هستند که فضا برای حضور شرکت‌های ترکیه در پروژه‌های بزرگ مجارستان، بیش از پیش مهیا شود، اما رقابت شرکت‌های اروپایی و شرایط تأمین مالی از چالش‌های این بخش است.

در حوزه صنایع دفاعی، ترکیه امیدهایی برای افزایش همکاری با مجارستان دارد و ظاهراً مقامات طرف اروپایی نیز اعلام کرده‌اند که در صورت لحاظ کردن استانداردهای ناتو و لحاظ کردن حساسیت‌های سیاسی، در این حوزه امکان همکاری وجود دارد. 

در پایان باید گفت: در دوره ویکتور اوربان، ترکیه از نزدیکی بوداپست به آنکارا سود سیاسی می‌برد. اما دولت جدید مجارستان می‌خواهد اعتماد شرکای اروپایی را بازسازی کند و به‌جای قرار گرفتن در موقعیت تقابل دائمی با بروکسل، از درون نهادهای اروپایی بر سیاست‌ها اثر بگذارد.

یکی از سناریوهای قابل پیشبینی، تداوم حمایت مشروط است. یعنی بوداپست از همکاری ترکیه و اروپا حمایت می‌کند، اما در موضوعات حساس، معیارهای اتحادیه اروپا را در نظر می‌گیرد.

سناریوی احتمالی بعدی، کاهش نقش سیاسی ویژه است. به این معنی که مجارستان رابطه اقتصادی و امنیتی با ترکیه را حفظ می‌کند، ولی دیگر حاضر نیست در هر اختلافی میان آنکارا و بروکسل نقش حامی سیاسی ترکیه را بازی کند.

حالت سوم نیز موقعیتی شبیه به همکاری گزینشی دارد. دو کشور در تجارت، انرژی، صنایع دفاعی و ناتو همکاری می‌کنند، اما در موضوعاتی مانند روسیه، گسترش اتحادیه اروپا یا مسائل حقوقی و سیاسی مواضع متفاوتی خواهند داشت.
انتهای پیام/