از غربالگری تا مداخله روان‌شناختی؛ گسترش خدمات سلامت روان در چابهار

ثناءالله رئیسی‌زاده، سرپرست معاونت بهداشتی دانشکده علوم پزشکی چابهار در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم در چابهار، با تشریح اقدامات این حوزه در شش‌ماهه نخست سال 1405، از غربالگری سلامت روان 120 هزار و 636 نفر و شناسایی بیش از 2 هزار نفر مشکوک به اختلالات روان‌پزشکی خبر داد و بر ضرورت شناسایی به‌موقع مشکلات روانی، ارائه مراقبت‌های تخصصی و فراهم‌کردن زمینه دسترسی افراد به حمایت‌های روان‌شناختی، به‌ویژه در شرایط بحران، تأکید کرد.

هم‌زمان با هفته سلامت روان، از 18 تا 24 مهرماه با شعار «شنیدن روایت‌های جامعه؛ گامی برای عبور از بحران»، رئیسی‌زاده با اشاره به نقش مراقبت‌های روانی در ارتقای سلامت عمومی گفت: سلامت روان بخش جدایی‌ناپذیر سلامت عمومی است. توجه به این حوزه، علاوه بر شناسایی و پیگیری مشکلات روان‌شناختی، به آموزش، حمایت اجتماعی و فراهم‌کردن فضایی امن نیاز دارد تا افراد بتوانند نگرانی‌ها و تجربه‌های خود را بدون ترس از قضاوت بیان کنند.

وی درباره نتایج غربالگری‌های انجام‌شده در نیمه نخست سال جاری، اظهار کرد: در این مدت، مراقبین سلامت در پایگاه‌ها و مراکز خدمات جامع سلامت، وضعیت سلامت روان 120 هزار و 636 نفر را غربالگری یا پرسشگری کردند. در نتیجه این اقدامات، 2 هزار و 106 نفر مشکوک به اختلالات روان‌پزشکی شناسایی شدند و برای تشخیص نهایی به پزشک ارجاع یافتند.

سرپرست معاونت بهداشتی دانشکده علوم پزشکی چابهار افزود: در همین بازه زمانی، 28 مورد دارای احتمال اورژانس روان‌پزشکی نیز شناسایی شد که برای ارزیابی فوری، تعیین سطح خطر، پیگیری و دریافت مداخلات موردنیاز در مسیر مراقبت قرار گرفتند. شناسایی زودهنگام و پیگیری متناسب با وضعیت افراد، از بخش‌های مهم ارائه خدمات در این حوزه است.

رئیسی‌زاده با اشاره به خدمات تخصصی و آموزشی ارائه‌شده ادامه داد: در شش‌ماهه نخست سال، 2 هزار و 136 نفر از خدمات روان‌شناختی و مشاوره‌ای کارشناسان سلامت روان بهره‌مند شدند. همچنین 2 هزار و 968 نفر آموزش‌های فردی مهارت‌های زندگی را با محورهایی همچون مدیریت استرس، کنترل خشم و حل مسئله دریافت کردند؛ آموزش‌هایی که در تقویت توانایی افراد برای مواجهه با چالش‌های روزمره نقش دارند.

وی آموزش خانواده‌ها را نیز از محورهای مهم فعالیت‌های سلامت روان برشمرد و گفت: یک‌هزار و 265 نفر از والدین دارای فرزند 2 تا 12 سال، آموزش‌های فردی مرتبط با مهارت‌های فرزندپروری و شیوه‌های صحیح تربیت کودک را دریافت کردند. افزایش آگاهی والدین درباره نیازهای روانی و رشدی کودکان و تقویت مهارت‌های فرزندپروری، در فراهم‌کردن محیطی امن و حمایتگر برای رشد آنان اهمیت دارد.

سرپرست معاونت بهداشتی دانشکده علوم پزشکی چابهار با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای پاسخ‌گویی به نیازهای روان‌شناختی در شرایط بحران بیان کرد: در این دوره، سه نفر از کارشناسان منتخب سلامت روان به تماس‌های برقرارشده با سامانه 190 از سراسر کشور پاسخ دادند و در مجموع یک‌هزار و 650 تماس از سوی افرادی که خواستار دریافت مشاوره روان‌شناختی بودند، پاسخ‌گویی شد.

وی ادامه داد: همچنین وضعیت سلامت روان 901 نفر از مراجعان مراکز خدمات جامع سلامت، ساکنان مناطق آسیب‌دیده و افراد آسیب‌دیده از جنگ غربالگری شد. در این بررسی‌ها، 114 نفر با استرس حاد و اختلال استرس پس از سانحه شناسایی شدند و مداخلات روان‌شناختی موردنیاز برای آنان ارائه شد.

رئیسی‌زاده با تأکید بر اهمیت کاهش انگ اجتماعی مرتبط با مشکلات روانی اظهار کرد: نگرانی از قضاوت دیگران می‌تواند مانع بیان مشکلات روانی و مراجعه به‌موقع برای دریافت کمک شود. شنیدن بدون قضاوت، احترام به احساسات افراد و آگاه‌سازی جامعه درباره خدمات موجود، زمینه را برای دریافت حمایت مناسب فراهم می‌کند.

وی افزود: توجه به سلامت روان نباید به یک مناسبت یا دوره زمانی محدود شود. تداوم غربالگری، آموزش، ارائه خدمات مشاوره‌ای و پیگیری افراد نیازمند مراقبت، در کنار توجه به شرایط اجتماعی و پیامدهای روانی بحران‌ها، برای پاسخ‌گویی به نیازهای جامعه اهمیت دارد.

هفته سلامت روان فرصتی برای تقویت فرهنگ گفت‌وگو، افزایش آگاهی درباره خدمات حمایتی و توجه بیشتر به تجربه‌های مردم است. فراهم‌کردن امکان بیان دغدغه‌ها و تسهیل دسترسی به خدمات تخصصی می‌تواند به شناسایی زودهنگام مشکلات و دریافت حمایت روان‌شناختی متناسب با نیاز افراد کمک کند.

انتهای پیام/