به گزارش خبرگزاری تسنیم از تبریز، در فوتبال حرفه‌ای، توانایی فنی تنها نیمی از دارایی یک بازیکن نخبه به‌شمار می‌رود؛ نیمه مکمل و تعیین‌کننده، انضباط رفتاری و پایبندی به تعهدات قراردادی است.

در این میان علیرضا بیرانوند بی‌تردید از حیث دستاوردهای فنی، رکوردهای درون دروازه و افتخارات ملی و باشگاهی از شاخص‌ترین چهره‌های تاریخ فوتبال ایران محسوب می‌شود؛ سنگربانی که با مهار پنالتی‌های تاریخی، درخشش در جام‌های جهانی و مشارکت مستقیم در چندین دوره قهرمانی لیگ برتر و رقابت‌های آسیایی، نام خود را به عنوان یکی از بهترین دروازه‌بانان فوتبال ایران ثبت کرد.

با این حال بررسی سیر وقایع ورزشی و مدیریتی درباره بیرانوند به ویژه از لیگ پانزدهم تا امروز نشان می‌دهد که مسیر حرفه‌ای این دروازه‌بان ملی‌پوش پیوسته تحت‌الشعاع تصمیمات مناقشه‌برانگیز قراردادی، مواضع تند رسانه‌ای و ایجاد تنش در ساختار باشگاه‌ها قرار داشته است، رفتارهایی که نه تنها آرامش ذهنی خود او را هدف قرار داده، بلکه تعادل رختکن‌ها، استراتژی باشگاه‌ها و جو سکوها در ورزشگاه‌های کشور را با بحران‌های دامنه‌دار مواجه کرده است. در ادامه به بررسی بخشی از اتفاقات مربوط به بیرانوند می‌پردازیم.

آغاز مناقشات قراردادی با نفت تهران

نخستین نشانه از ورود بیرانوند به مناقشات انتقالی در پنجره زمستانی لیگ پانزدهم رقم خورد. در شرایطی که باشگاه پرسپولیس در پی مشکلات درون دروازه به دنبال جذب فوری یک سنگربان مطمئن بود، بیرانوند تحت قرارداد رسمی و قطعی باشگاه نفت تهران قرار داشت. با این حال، مصاحبه‌های متعدد و اعلام تمایل علنی برای جدایی، همراه با غیبت مقطعی در تمرینات، رابطه او را با علیرضا منصوریان، سرمربی وقت نفت وارد چالشی بی‌سابقه کرد. 

اگر چه کادر فنی نفت در آن مقطع با جدایی او مخالفت کرد و وی نیم‌فصل را روی نیمکت گذراند، اما رویه «فشار رسانه‌ای برای تسهیل جدایی» از همان زمان به یکی از سرفصل‌های پرریسک در شیوه مدیریت حرفه‌ای این بازیکن تبدیل شد.

حضور در اروپا و پیامدهای الحاقیه پرحاشیه در بازگشت

خروج بیرانوند از پرسپولیس در سال 1399 به مقصد رویال آنتورپ بلژیک و سپس بوآویشتای پرتغال نیز با چالش‌های مطالبات معوق و زمان‌بندی آزادسازی روبه‌رو شد و پرسپولیس را در مقطعی سرنوشت‌ساز از لیگ قهرمانان آسیا با خلأ فنی مواجه ساخت. با این همه، بزرگ‌ترین چالش حقوقی در تابستان 1401 و هنگام بازگشت دوباره او به پرسپولیس شکل گرفت.

در جریان عقد قرارداد بازگشت به پرسپولیس، تعبیه یک «الحاقیه فسخ یک‌طرفه مشروط» در صورت عدم تسویه کامل مطالبات، ساختار مالی و حقوقی این باشگاه را با ریسکی شکننده روبه‌رو ساخت؛ بندی مناقشه‌برانگیز که بعدها از سوی کارشناسان حقوق ورزشی به عنوان یک خطای فاحش مدیریتی یاد شد و عملاً نبض تعهدات رختکن را به متغیری ناپایدار بدل کرد.

تابستان 1402؛ فسخ ناگهانی و شوک 48 ساعته با پیشنهاد استقلال

پیامد این الحاقیه در تیرماه 1402 خود را نشان داد. بیرانوند با استناد به دیرکرد در پرداخت‌ها، قرارداد خود با پرسپولیس را به شکل یک‌طرفه در سازمان لیگ فسخ کرد. ساعاتی بعد، انتشار خبر مذاکرات رسمی او با باشگاه استقلال و ارقام نجومی مطرح‌ شده در رسانه‌ها، جامعه هواداری فوتبال را در یک شوک 48 ساعته فرو برد.

تجمع اعتراضی هواداران مقابل باشگاه پرسپولیس، التهاب فضای مجازی و تنش میان مدیریت دو باشگاه پایتخت به اوج رسید. در نهایت با عقب‌نشینی مدیریت پرسپولیس و امضای قرارداد اصلاحی جدید، بیرانوند در پرسپولیس ماندگار شد. اما این اقدام تصویری از بی‌ثباتی در مواضع حرفه‌ای و بهره‌گیری از نام رقبا برای بالا بردن ارقام مالی در ذهن مخاطبان فوتبال ثبت کرد.

فسخ جنجالی با پرسپولیس و ارجاع پرونده به مراجع قضایی و بین‌المللی

بیرانوند در پایان لیگ بیست‌وسوم قراردادش را فسخ و راهی تراکتور شد. این اقدام یک زنجیره بحران حقوقی کم‌سابقه در ارکان فوتبال کشور رقم زد. بر همین اساس باشگاه پرسپولیس از بیرانوند و باشگاه تراکتور به اتهام فسخ غیرموجه و اغوای بازیکن شکایت کرد. پس از ماه‌ها بررسی، کمیته تعیین وضعیت فدراسیون فوتبال فسخ قرارداد این دروازه‌بان را غیرموجه اعلام کرد و بیرانوند را به 4 ماه محرومیت تعلیقی و پرداخت جریمه مالی سنگین محکوم کرد. پس از این اتفاق، پیگیری حقوقی طرفین دعوا پای CAS را به میان کشید که در نهایت منجر به توقف رای محرومیت بیرانوند شد.

اظهارات مناقشه‌برانگیز موسوم به شیرینی 5 میلیاردی

در بحبوحه این پرونده، اوج تنش در شامگاه 15 مهرماه 1403 در میکسدزون ورزشگاه یادگار امام (ره) تبریز رقم خورد. بیرانوند در برابر دوربین رسانه‌ها و خبرنگاران جملاتی بر زبان آورد که بازتابی گسترده در رسانه‌ها داشت. وی مدعی شد برای آن الحاقیه، مبلغ 5 میلیارد به عنوان «شیرینی» به برخی اعضای وقت هیئت‌مدیره پرسپولیس پرداخت کرده است.

این سخنان، فراتر از یک بحث ورزشی، بلافاصله ارکان نظارتی فدراسیون و کمیته اخلاق را فعال ساخت. اعضای هیئت‌مدیره پرسپولیس به اتهام نشر اکاذیب و افترا طرح شکایت کیفری کردند و فدراسیون فوتبال نیز این بازیکن را احضار کرد. این اظهارات نشان داد که چگونه فقدان خویشتن‌داری کلامی می‌تواند سرمایه اجتماعی یک بازیکن ملی‌پوش را در معرض پیگردهای انضباطی و قضایی قرار دهد، اما به نظر می‌رسد بیرانوند تجربه لازم از این اتفاقات را کسب نکرد.

تبعات روانی و تنش روی سکوهای لیگ برتر

انتقال بیرانوند به تراکتور تنها در میان دو باشگاه پرسپولیس و تراکتور یا فدراسیون و سازمان لیگ باقی نمانده و اثراتی ملموس و تخریبی بر فضای سکوهای لیگ برجا گذاشت.

بر همین اساس در دیدارهای خارج از خانه تراکتور در شهرهای مختلف، تراکتور هدف شعارهای هماهنگ تماشاگرانی قرار گرفت که مدعی دور زدن قوانین و اعمال نفوذ توسط این باشگاه بودند. از سوی دیگر محبوبیت گسترده این دروازه‌بان در میان پرسپولیسی‌ها به تقابلی علنی و تنش‌آلود تبدیل شد که در دیدارهای مختلف به ویژه بازی‌های مستقیم به فضای متشنج ورزشگاه دامن زد.

تداوم تنش‌ها، ماجرای نظام وظیفه و چالش‌های درون‌باشگاهی

با ورود به پاییز 1405 و پایان یافتن معافیت‌های سنوات تحصیلی، موضوع مشمولیت خدمت نظام وظیفه بیرانوند طبق قوانین فراجا مطرح شد. تأکید قوانین و منع قانونی به‌کارگیری مشمولان در باشگاه‌های غیرنظامی، سرنوشت حرفه‌ای بیرانوند را میان گزینه‌هایی چون ملوان و فجرسپاسی در ابهام قرار داد.

در چنین شرایط حساسی، اظهارات انتقادی او پس از دیدار با استقلال نسبت به ارکان مالی و مدیریتی باشگاه تراکتور، بار دیگر الگوی واکنش‌های غیرحرفه‌ای پس از بازی را یادآوری کرد. زیر سؤال بردن انسجام داخلی باشگاه و طرح ادعاهای رسانه‌ای به جای حل اختلافات در چارچوب مذاکرات درون‌تیمی، نشان داد که با وجود گذشت سال‌ها تجربه و پوشیدن مکرر پیراهن تیم ملی، شکاف میان توانمندی‌های فنی و استانداردهای حرفه‌ای او همچنان بدون تغییر باقی مانده است.

با این شرایط باشگاه تراکتور از کنار گذاشته شدن علیرضا بیرانوند توسط جواد نکونام، سرمربی تراکتور به دلیل اظهارات این دروازه‌بان خبر داد. پس از آن نیز سیدحجت کریمی، مدیرعامل باشگاه تراکتوری طی گفت‌وگویی پاسخ اظهارات بیرانوند را داد، اما این دروازه‌بان تمایلش برای ادامه تنش را نشان داده و در فضای مجازی خبر از شکایت علیه کریمی داد.

در کنار این اتفاقات، بیرانوند به یک باره محبوبیتی که در تراکتور دست‌وپا کرده بود را بیش از هر چیز دیگر به خاطر اظهاراتش از جمله اینکه به تیمی می‌رود که آرامش داشته باشد و... از دست داده و حتی در صورت جلب رضایت نکونام، به سختی می‌تواند حمایت سکوها را جلب کند.

بیرانوند در دیدار تراکتور مقابل الشمال قطر نیز غایب خواهد بود، هنوز بلاتکلیف است و باید دید پس از بازگشت سرخ‌پوشان به تبریز چه سرنوشتی در انتظار این دروازه‌بان با تجربه است.

انتهای پیام/