لزوم تبدیل فرهنگ «حمایت از ایتام» به یک جریان فراگیر
- اخبار استانها
- اخبار فارس
- 17 مهر 1405 - 13:27
به گزارش خبرگزاری تسنیم از شیراز، آیت‌الله لطف‌الله دژکام نماینده ولی‌فقیه در استان فارس در خطبه‌های امروز نماز جمعه شیراز با اشاره به جایگاه جهانی حافظ و ماندگاری اندیشه‌های این شاعر نامدار ایرانی اظهار کرد: حافظ پس از گذشت حدود هفت قرن، همچنان در بیان مفاهیم عمیق و انتقال پیام‌های اخلاقی، اجتماعی و حماسی جایگاهی برجسته دارد و اشعار او می‌تواند در تبیین مسائل روز جامعه مورد استفاده قرار گیرد.
وی با اشاره به فرارسیدن روز بزرگداشت حافظ اظهار کرد: حافظ از مفاخر بزرگ ملی و مایه مباهات ایرانیان است و در عرصه ادب و سخن‌سرایی، چهره‌ای برجسته در میان شاعران جهان به شمار می‌رود. یکی از ویژگی‌های شعر او این است که پس از گذشت حدود 700 سال، فارسی‌زبانان همچنان برای بیان دقیق‌تر و زیباتر مقاصد خود از غزلیات وی بهره می‌گیرند.
امام جمعه شیراز افزود: گاهی برای بیان یک مفهوم، حتی با وجود آثار شاعران معاصر، ابیات حافظ رساتر و مناسب‌تر به نظر می‌رسد. این ویژگی نشان‌دهنده عمق اندیشه و ماندگاری سخن این شاعر بزرگ شیرازی است.
دژکام با اشاره به دو محور سخنان خود درباره حافظ بیان کرد: یکی از این محورها، ظرفیت شعر حافظ برای بیان مفاهیم حماسی و تبیین قدرت معنوی و اعتقادی ملت ایران است و محور دیگر به دیدگاه‌های این شاعر درباره مواجهه با بلا‌ها و بحران‌ها و ضرورت مشارکت همگانی برای کاهش آسیب‌ها اختصاص دارد.
شعر حافظ؛ بازتابی از قدرت معنوی و روحیه حماسی ملت ایران
وی با اشاره به پیام رهبر انقلاب در بزرگداشت شخصیت سیدحسن نصرالله گفت: در این پیام، به دیدگاهی اشاره شد که بر اساس محاسبات دنیایی، ایران را در شمار قدرت‌های بزرگ جهان قرار می‌دهد؛ اما در محاسبات الهی، کشوری که خود را متعلق به خاندان پاک پیامبر (ص) می‌داند و مردم آن برای اقامه حق هراسی ندارند، از جایگاهی متفاوت برخوردار است.
وی با بیان اینکه مفاهیم قرآنی و ادبیات فارسی می‌توانند در تبیین چنین نگرشی به کار گرفته شوند، اظهار کرد: حافظ در شعر خود، برخورداری از پشتوانه‌ای معنوی و الهی را مایه قدرت و شجاعت در برابر دشمن می‌داند.
دژکام با تأکید بر ضرورت آشنایی نسل جوان با اشعار حافظ افزود: دانش‌آموزان باید در کنار دیگر برنامه‌های تربیتی، با غزلیات این شاعر آشنا شوند؛ چراکه شعر حافظ ظرفیت بالایی برای انتقال مفاهیم اعتقادی، اخلاقی و حماسی دارد.
وی همچنین با اشاره به علاقه رهبر شهید انقلاب به حافظ و توجه ایشان به شخصیت ادبی این شاعر شیرازی، بر ضرورت مطالعه عمیق‌تر آثار حافظ و شناخت ابعاد فکری و فرهنگی او تأکید کرد.
حافظ و ضرورت مشارکت همگانی در مدیریت بحران
نماینده ولی‌فقیه در استان فارس در ادامه سخنان خود با اشاره به موضوع کاهش خطر بلایای طبیعی و برگزاری برنامه‌های مرتبط با مدیریت بحران در استان گفت: مقابله با بحران‌ها و کاهش خسارت‌های ناشی از حوادث طبیعی، از موضوعات مهمی است که نیازمند برنامه‌ریزی، آمادگی و همکاری بخش‌های مختلف جامعه است.
وی افزود: اگرچه ممکن است تشکیل ساختار‌های تخصصی مدیریت بحران در نگاه نخست از مباحث جدید مدیریتی به نظر برسد، اما در ادبیات فارسی و به‌ویژه در اشعار حافظ نیز می‌توان مفاهیمی یافت که با این موضوع ارتباط دارند و همچنان برای جامعه امروز قابل استفاده‌اند.
امام جمعه شیراز با اشاره به یکی از ابیات حافظ درباره فراگیر شدن بلا و ضرورت چاره‌اندیشی برای آن اظهار کرد: حافظ در مواجهه با بحران، تنها به توصیف مشکلات بسنده نمی‌کند، بلکه ضرورت استفاده از دانش، تجربه و توانمندی افراد مختلف را نیز مورد توجه قرار می‌دهد.
وی با اشاره به نقش متخصصان و اندیشمندان در مدیریت بحران بیان کرد: در حوادث و بلایای طبیعی، باید از ظرفیت حکیمان، دانشمندان، استادان دانشگاه، متخصصان و دیگر گروه‌های مؤثر استفاده کرد. مدیریت بحران زمانی اثربخش خواهد بود که همه ظرفیت‌های علمی، اجتماعی و فرهنگی برای پیشگیری از حوادث و کاهش خسارت‌ها به میدان بیایند.
دژکام همچنین با تأکید بر نقش روحانیون در همراهی با مردم هنگام وقوع حوادث گفت: حضور روحانیون در کنار مردم آسیب‌دیده می‌تواند در تقویت روحیه، کاهش نگرانی‌ها و ایجاد آرامش روانی مؤثر باشد. تجربه حوادث گذشته نیز نشان داده است که حضور میدانی و همدلانه گروه‌های مختلف، در کنار اقدامات تخصصی و اجرایی، اهمیت فراوانی دارد.
صبر و تاب‌آوری؛ ضرورتی در مواجهه با بحران‌ها
امام جمعه شیراز با اشاره به مفهوم تاب‌آوری در شرایط دشوار گفت: یکی دیگر از درس‌هایی که می‌توان از اشعار حافظ گرفت، اهمیت صبر و پایداری در مواجهه با مشکلات است. عبور از بحران‌ها به استقامت، امیدواری و همکاری مستمر نیاز دارد.
وی اظهار کرد: صبر و پایداری از عوامل مهم عبور از شرایط دشوار است و جامعه برای مقابله با فشار‌ها و بحران‌ها باید از روحیه مقاومت و تاب‌آوری برخوردار باشد.
دژکام با اشاره به ضرورت حفظ استقامت در برابر فشار‌های خارجی نیز بر اهمیت امید، همبستگی و پایداری در مسیر تحقق اهداف تأکید کرد.
عدالت اجتماعی و پیشگیری از شکل‌گیری آسیب‌ها
وی در بخش دیگری از سخنان خود، عدالت را یکی از عوامل مهم در کاهش آسیب‌های اجتماعی دانست و با تأکید بر اهمیت عدالت در جامعه اظهار کرد: رعایت عدالت و توجه به حقوق اقشار مختلف، به‌ویژه افراد محروم و نیازمند، می‌تواند در کاهش نارضایتی‌ها و پیشگیری از بروز آسیب‌های اجتماعی نقش داشته باشد.
دژکام افزود: هنگامی که مردم احساس کنند حقوق آنان رعایت می‌شود و در برخورداری از فرصت‌ها و امکانات، عدالت مورد توجه قرار دارد، اعتماد و امید اجتماعی تقویت خواهد شد. در مقابل، احساس تبعیض و ناامیدی می‌تواند زمینه‌ساز مشکلات و آسیب‌های مختلف شود.
دژکام با تأکید بر نقش دستگاه قضایی در تحقق عدالت خاطرنشان کرد: صدور احکام عادلانه و رعایت حقوق مردم از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و عدالت باید در عمل و در زندگی روزمره جامعه نمود پیدا کند.
امام جمعه شیراز در پایان با اشاره به ظرفیت گسترده ادبیات فارسی برای پرداختن به مسائل روز گفت: اگر با غزلیات حافظ آشنایی بیشتری پیدا کنیم، می‌توانیم در مواجهه با موضوعات مختلف اجتماعی، فرهنگی و مدیریتی از اندیشه‌های این شاعر بزرگ بهره بگیریم و مفاهیم مورد نیاز جامعه را با زبانی شیوا و اثرگذار بیان کنیم.
نماینده ولی‌فقیه در استان فارس در بخش دیگری نیز با تأکید بر اهمیت علم‌آموزی، حلم و نیکوکاری در سیره انسان‌های باتقوا گفت: رسیدگی به نیازمندان، حمایت از ایتام و گره‌گشایی از مشکلات مؤمنان، از مهم‌ترین جلوه‌های تقوا و اعمالی است که پاداش الهی به دنبال دارد.
وی با اشاره به ویژگی‌های انسان باتقوا در کلام امیرالمؤمنین علی (ع) اظهار کرد: علم‌آموزی یکی از ویژگی‌های انسان باتقواست و هر فرد باید به اندازه نیاز خود، احکام شرعی، اصول دین و مسائل اخلاقی را بیاموزد. اگرچه مرتبه عالی علم دینی به اجتهاد می‌رسد، اما آگاهی از آموزه‌های دینی برای همه افراد ضروری است.
امام جمعه شیراز با اشاره به آشنایی بزرگان طوایف عشایری با احکام شرعی افزود: در تجربه حضور در میان عشایر، شاهد بودیم که بزرگان طوایف از آگاهی خوبی نسبت به مسائل دینی برخوردار بودند و در زمینه حلال و حرام و احکام شرعی، اطلاعات خود را به دیگران منتقل می‌کردند.
دژکام با تأکید بر اهمیت آموزش در دوران دانش‌آموزی بیان کرد: هرچند یادگیری در همه مراحل زندگی ارزشمند است، اما دوران دانش‌آموزی فرصت ویژه‌ای برای فراگیری آموزه‌هایی است که فرد در زندگی آینده خود به آنها نیاز خواهد داشت. باید به دانش‌آموزان کمک کنیم تا این آگاهی‌ها را به‌خوبی کسب کنند.
وی با اشاره به ظرفیت‌های دانش‌آموزان عشایری ادامه داد: با وجود محدودیت امکانات در مدارس عشایری، دانش‌آموزان این مناطق توانایی‌ها و استعداد‌های قابل توجهی دارند. مجموعه آموزش عشایری می‌تواند با تقویت این ظرفیت‌ها، الگویی برای دیگر بخش‌های آموزش‌وپرورش باشد. همچنین خانواده‌ها و بزرگان طوایف باید جوانان را به تحصیل و یادگیری تشویق کنند؛ چراکه آینده جامعه عشایری به دانش و توانمندی نسل جوان وابسته است.
نیکوکاری؛ از نشانه‌های برجسته تقوا
نماینده ولی‌فقیه در استان فارس، نیکوکاری و خیررسانی به دیگران را از دیگر ویژگی‌های انسان باتقوا دانست و گفت: در جامعه ما همواره افراد خیر و نیکوکار مورد احترام بوده‌اند و کمک به نیازمندان باید به یک فرهنگ گسترده‌تر و فراگیرتر تبدیل شود.
دژکام با اشاره به روایتی از پیامبر اکرم (ص) درباره پاداش رسیدگی به مسلمان نیازمند اظهار کرد: کمک به فرد مسلمانی که از نظر مالی در تنگنا قرار گرفته است، ارزش معنوی فراوانی دارد و در روایات دینی برای این اقدام پاداش بزرگی بیان شده است.
وی با اشاره به حمایت مردم از کودکان یتیم افزود: امروز شمار قابل توجهی از کودکان یتیم در استان فارس با حمایت مردم و خیران از فرصت تحصیل و پیشرفت برخوردارند. مشارکت در طرح‌های حمایت از ایتام و پذیرفتن مسئولیت تأمین بخشی از هزینه‌های زندگی آنان، اقدامی ارزشمند و ماندگار است.
امام جمعه شیراز ادامه داد: افرادی که از توان مالی مناسبی برخوردارند، می‌توانند با اختصاص بخشی از درآمد خود به حمایت از کودکان بی‌سرپرست، فقرا و اقشار آسیب‌پذیر، نقش مؤثری در کاهش مشکلات جامعه ایفا کنند. این کمک‌ها موجب می‌شود افراد نیازمند احساس کنند که در جامعه تنها و فراموش‌شده نیستند.
دژکام با تأکید بر ضرورت توجه به مسئولیت اجتماعی افراد برخوردار گفت: رونق اقتصادی کشور مایه خوشحالی است، اما زمانی این خوشحالی بیشتر می‌شود که آثار این رونق در زندگی نیازمندان نیز نمایان شود و افراد برخوردار، بخشی از امکانات خود را برای رفع مشکلات دیگران به کار بگیرند.
وی با اشاره به نمونه‌هایی از اقدامات خیرخواهانه در حوزه حمایت از ایتام و تأمین مسکن نیازمندان خاطرنشان کرد: مشارکت خیران در رفع مشکلات اساسی مردم، از جمله تأمین سرپناه برای خانواده‌های نیازمند، اقدامی ارزشمند است که می‌تواند آثار ماندگاری در زندگی افراد بر جای بگذارد.
حمایت از نیازمندان باید به‌موقع انجام شود
امام جمعه شیراز با اشاره به اهمیت استفاده درست از دارایی‌ها و فرصت زندگی گفت: انسان باید در زمان حیات خود برای کار‌های خیر و کمک به دیگران اقدام کند و نباید فرصت نیکوکاری را به آینده‌ای نامعلوم موکول کند. البته رعایت حقوق فرزندان و خانواده نیز ضروری است، اما هرکس که قصد انجام کار خیر دارد، می‌تواند در زمان مناسب و با رعایت حقوق دیگران، بخشی از دارایی خود را در این مسیر هزینه کند.
دژکام با اشاره به روایتی از امام صادق (ع) درباره مسئولیت افراد برخوردار در قبال نیازمندان بیان کرد: در آموزه‌های اهل‌بیت (ع)، افراد توانمند در برابر نیازمندان مسئولیت دارند و باید از امکانات خود برای رسیدگی به مشکلات آنان استفاده کنند. حمایت از فقرا، بخشی از مسئولیت اجتماعی و دینی کسانی است که توان کمک‌رسانی دارند.
گره‌گشایی از مشکلات مؤمنان، زمینه‌ساز پاداش الهی است
وی در ادامه با نقل روایتی از امام موسی کاظم (ع)، به اهمیت کمک به افرادی اشاره کرد که به دلیل ناتوانی مالی با مشکلات حقوقی و بدهی مواجه شده‌اند و گفت: در این روایت، فردی به دلیل ناتوانی در پرداخت بدهی خود در معرض زندانی شدن قرار می‌گیرد و برای حل مشکل به امام مراجعه می‌کند. امام نیز با نوشتن نامه‌ای به حاکم وقت، او را به گره‌گشایی از مشکل این فرد سفارش می‌کند.
نماینده ولی‌فقیه در استان فارس افزود: بر اساس این روایت، در پیشگاه خداوند جایگاهی برای کسانی در نظر گرفته شده است که مشکلات برادران دینی خود را برطرف می‌کنند. این داستان نشان می‌دهد که کمک به دیگران، به‌ویژه افرادی که واقعاً توان پرداخت بدهی خود را ندارند، از ارزش معنوی بالایی برخوردار است.
دژکام با تأکید بر ضرورت تفکیک میان بدهکار ناتوان و فردی که با وجود توانایی از پرداخت بدهی خودداری می‌کند، اظهار کرد: اگر فردی توان پرداخت بدهی دارد، باید حق دیگران را ادا کند؛ اما در مواجهه با کسی که واقعاً توان مالی ندارد، باید با ملاحظه و انصاف رفتار کرد و برای حل مشکل او راهی یافت.
وی با اشاره به شرایط دشوار برخی خانواده‌ها و افراد گرفتار در جامعه گفت: گاهی افراد به دلیل مشکلات اقتصادی در شرایطی قرار می‌گیرند که به کمک دیگران نیاز دارند. در چنین شرایطی، کسانی که توانایی کمک دارند، نباید صرفاً با استناد به اینکه رفع این مشکلات وظیفه دولت است، از مسئولیت خود کنار بکشند.
امام جمعه شیراز خاطرنشان کرد: دولت مسئولیت‌هایی در این زمینه دارد و باید به وظایف خود عمل کند، اما افراد توانمند جامعه نیز در قبال همنوعان خود مسئول‌اند. هرکس که می‌تواند گرهی از کار فرد گرفتار باز کند، بهتر است برای این کار پیش‌قدم شود.
دژکام در پایان با تأکید بر ضرورت گسترش فرهنگ همدلی و نیکوکاری در جامعه گفت: رسیدگی به مشکلات مؤمنان، خویشاوندان، همسایگان و هم‌طایفه‌ای‌هایی که در تنگنا قرار گرفته‌اند، باید در عمل مورد توجه قرار گیرد. آموزه‌های دینی ما بر حمایت از نیازمندان و کمک به گرفتاران تأکید دارند و امیدواریم خداوند به همه توفیق خدمتگزاری به برادران و خواهران دینی را عنایت کند.
انتهای پیام/424