حجت‌الاسلام دکتر ابوذر مظاهری، عضو هیأت علمی مؤسسه امام خمینی(ره)، در نشست علمی «از دفاع مقدس تا مقاومت جهانی» که به همت انجمن علمی تاریخ معاصر و انقلاب اسلامی حوزه علمیه قم برگزار شد، به لزوم توجه به لایه‌های عمیق مقاومت تأکید کرد و گفت: مقاومت نباید به لایه‌های سیاسی اجتماعی یا فرهنگی محدود شود زیرا مهم‌ترین لایه آن که حتی از لایه فرهنگی نیز عمیق‌تر و پایدارتر می‌باشد، لایه هویتی است.

تصور شکنندگی مقاومت ایران ناشی از عدم توجه به لایه هویتی آن است

وی تصریح کرد: بسیاری از اندیشمندان وقتی مقاومت ملت ایران را تحلیل می‌کنند، اگر نگاه خود را به لایه‌های سطحی محدود کنند، ممکن است به الگویی مثل مقاومت شکننده برسند که در مورد ایران نادرست است چنانکه دیدیم بعد از سقوط سوریه، خیلی‌ها تصور می‌کردند الگوی مقاومت ایرانی شکست خورده است، ولی این‌طور نشد چراکه الگوی مقاومت ایرانی، مقاومت هویتی است نه فقط فرهنگی.

عضو هیأت علمی مؤسسه امام خمینی خاطرنشان کرد: این جمله از قائد شهید که فرمودند «اولین احساسی که یک ملت در مقابله خوی استکباری دارد، احساس دینی (فرهنگی) نیست، احساس غیرت ملی، هویت و وجود است» تأیید می‌کند که لایه هویتی (موجودیت یک ملت)، عمیق‌ترین لایه‌ای است که توسط دشمن مورد هجوم قرار می‌گیرد؛ ممکن است پیرامون هسته مقاومت (مسائل سیاسی اجتماعی) دستخوش تغییر شود ولی هسته آن یعنی هویت، مقاوم‌ترین لایه است و این همان رمز پایداری ایران است که با وجود هجوم فرهنگ‌های مختلف (از اسکندر تا اعراب، ترکان، غرب و…) همچنان پایدار مانده است.

حجت‌الاسلام مظاهری هویت را به معنای موجودیت و خودیت یک ملت دانست و افزود: جالب است که مقاومت این هسته هویت، مقاومت نرم است نه مقاومت سخت؛ یعنی در عین مقاومت، انعطاف دارد؛ در عین جنگ، صبور و بردبار و اهل مدارا است؛ همان صفاتی که روشنفکران هم آن را جزو خصلت‌های باستانی ایرانیان معرفی می‌کنند.

دلیل شگفت‌انگیزبودن هویت ایرانی

وی دلیل شگفت‌انگیزبودن هویت ایرانی را در همین جمع تضادها دانست و گفت: ایرانیان در عین صبر و مدارای بالا، مقاومت نامحسوسی دارند؛ مثلاً در حمله مغول، با توجه شدت و گستردگی حملات، تصور اولیه از بین رفتن همه چیز بود ولی کمتر از 50 سال بعد ایرانی‌ها توانستند همان مغول‌های مهاجم و بی‌فرهنگ را به عناصر فرهنگی عمران‌کننده و سازنده در ایران تبدیل کنند به نحوی که نظریه‌پردازان در تحلیل این واقعه می‌گویند در واقع مغول‌ها مغلوب ایرانی‌ها شدند.

استاد حوزه علمیه،  وحدت در عین کثرت را هنر ایرانیان معرفی کرد که به برکت انقلاب اسلامی بروز و ظهور یافته است و افزود: این وحدتی که بین اقوام ایرانی با وجود تعدد و تنوعشان ایجاد شده، هنر به تمام معنا است. ویژگی دیگر ایرانیان، مهارت تاریخی برای تفکیک بین اصل و فرع و هسته و پیرامون است به همین دلیل در مواجهه با فرهنگ‌ها تشخیص می‌دهند که چه چیزی فرع و چه چیزی اصل است مثلاً نسبت به اسلام تشخیص داد که نژادپرستی در ذات این دین نیست (حتی اگر اعراب دارند آن را اعمال می‌کنند).

وی یادآور شد: این قدرت تاریخی تمدنی فرهنگ ایرانی و مؤلفه مقاومتشان است و با اینکه الگوهای مقاومت در هر کشوری متفاوت است، به معنای غیرقابل تقلید بودن آن نیست.

خبرنگار: زهرا شریعتی

انتهای پیام/