گردوی سلسله از باغ تا گردشگری؛ نسخه‌ای برای رونق اقتصاد روستا

به گزارش خبرگزاری تسنیم از خرم‌‌آباد، توسعه کشاورزی دیگر صرفاً به افزایش سطح زیرکشت و تولید بیشتر محدود نمی‌شود؛ آنچه می‌تواند یک محصول را به موتور محرک اقتصاد محلی تبدیل کند، عبور از تولید خام و تکمیل زنجیره‌ای است که از باغ آغاز شده و به بازار، صنایع تبدیلی، برند، گردشگری و اشتغال می‌رسد.

در چنین نگاهی، ظرفیت‌های بومی هر منطقه زمانی ارزش واقعی خود را نشان می‌دهند که بتوانند سهم بیشتری از ارزش افزوده را نصیب تولیدکننده و جامعه محلی کنند.

سلسله از جمله شهرستان‌هایی است که گردو در آن تنها یک محصول باغی نیست، بلکه بخشی از ظرفیت اقتصادی و حتی هویت طبیعی منطقه به شمار می‌رود.

عملکرد بالای باغات، کیفیت محصول و سابقه دیرینه تولید در کهمان، در کنار وجود درختان گردوی هزارساله و جاذبه‌های طبیعی این منطقه، مجموعه‌ای از ظرفیت‌های به‌هم‌پیوسته را شکل داده که می‌تواند زمینه‌ساز توسعه یک برند بومی و مقصدی برای گردشگری کشاورزی و طبیعی باشد.

با این حال، بهره‌گیری از این ظرفیت مستلزم تغییر نگاه از «تولید و فروش محصول» به «خلق ارزش از محصول» است؛ مسیری که اصلاح باغات، افزایش بهره‌وری، مقابله علمی با سرمازدگی، توسعه صنایع تبدیلی و بسته‌بندی، تشکیل تشکل‌های تخصصی و پیوند دادن گردو با گردشگری را ضروری می‌کند.

سومین جشنواره تخصصی گردوی سلسله نیز در چنین بستری برگزار شد؛ رویدادی که مسئولان در آن از ضرورت تبدیل مزیت گردو به ارزش اقتصادی پایدار برای تولیدکنندگان و منطقه سخن گفتند.

نامدار صیادی، رئیس سازمان جهاد کشاورزی لرستان، با بیان اینکه سلسله از مناطق شناخته‌شده استان در زمینه تولید گردو محسوب می‌شود، اظهار کرد: سابقه طولانی تولید این محصول، عملکرد بالای باغات در مقایسه با میانگین استان و کشور و کیفیت قابل قبول گردوی تولیدی، مهم‌ترین دلایل انتخاب این شهرستان برای برگزاری جشنواره بوده است.

وی بخش کشاورزی را یکی از پایه‌های اصلی تأمین امنیت غذایی کشور دانست و افزود: کشور در سال‌های اخیر با مجموعه‌ای از شرایط دشوار از جمله تحریم، جنگ 12 روزه، آزادسازی نرخ ارز و محدودیت‌های تجاری و حمل‌ونقل دریایی مواجه بوده است، اما با وجود این شرایط، مردم برای تهیه مواد غذایی با صف مواجه نشده‌اند و این مسئله دستاورد مهمی برای بخش کشاورزی محسوب می‌شود.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی لرستان ادامه داد: این دستاورد حاصل مجموعه‌ای از اقدامات دولت و وزارت جهاد کشاورزی در کنار تلاش تولیدکنندگان و همراهی مردم بوده است.

صیادی سهم تولید داخل از سبد غذایی کشور را حدود 85 درصد اعلام کرد و گفت: حدود 15 درصد نیاز غذایی از طریق واردات تأمین می‌شود، ضمن اینکه بخشی از محصولات تولید داخل نیز برای تأمین مواد اولیه به واردات وابسته است.

وی با اشاره به برگزاری جشنواره همزمان با روز روستا و عشایر بیان کرد: روستاها بخش مهمی از نیاز غذایی کشور را تولید می‌کنند و جشنواره‌هایی از این دست می‌توانند فرصتی برای نمایش توانمندی‌های روستایی، معرفی نقش کشاورزی در اقتصاد استان و شهرستان و ایجاد ارتباط میان تولیدکنندگان و بازار باشند.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی لرستان با اشاره به شرایط طبیعی استان اظهار کرد: وجود اقلیم متنوع، خاک مناسب و منابع آبی موجب شده لرستان در تولید محصولات مختلف کشاورزی از جایگاه مناسبی برخوردار باشد.

وی افزود: مجموع باغات استان حدود 50 هزار هکتار است که نزدیک به 14 هزار و 500 هکتار آن را باغات دیم تشکیل می‌دهد و میزان تولید سالانه محصولات باغی نیز به حدود 350 تا 370 هزار تن می‌رسد.

صیادی با بیان اینکه گردو سهم قابل توجهی از تولیدات باغی لرستان دارد، گفت: سالانه حدود 28 هزار تن گردو در استان تولید می‌شود که از این مقدار، حدود چهار هزار و 700 تن سهم شهرستان سلسله است.

وی منطقه کهمان را یکی از کانون‌های قدیمی تولید گردو در استان عنوان کرد و افزود: سابقه طولانی تولید در کنار کیفیت محصول و عملکرد مطلوب باغات، سبب شده این منطقه ظرفیت ویژه‌ای در حوزه گردو داشته باشد و عملکرد آن از متوسط استان و کشور بالاتر باشد.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی لرستان در ادامه بر ضرورت تغییر رویکرد در کشاورزی تأکید کرد و گفت: سیاست بخش کشاورزی باید به سمت تولید اقتصادی، بهره‌ور و متناسب با نیاز بازار حرکت کند و تأمین امنیت غذایی نیز با اتکا به کشاورزی دانش‌بنیان، پایدار و بهره‌ور دنبال شود.

صیادی تصریح کرد: افزایش سطح زیرکشت به تنهایی راهکار توسعه کشاورزی نیست و باید به جای توسعه بی‌رویه اراضی، افزایش میزان محصول در واحد سطح در دستور کار قرار گیرد.

وی نوسازی و اصلاح باغات، انتخاب ارقام متناسب با شرایط منطقه، استفاده از راهکارهای پیشگیری و مقابله با سرمازدگی و به‌کارگیری فناوری‌های جدید را از مهم‌ترین اقدامات برای افزایش تولید و بهره‌وری دانست.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی لرستان یادآور شد: بخشی از باغات گردوی استان در سال‌های گذشته بر اثر سرمازدگی متحمل خسارت شده‌اند و برای کاهش آسیب‌های ناشی از این پدیده باید از ظرفیت دانش فنی و روش‌های علمی استفاده کرد.

صیادی همچنین ایجاد زنجیره کامل تولید تا بازار را برای محصولات باغی ضروری دانست و اظهار کرد: زمانی می‌توان از ظرفیت اقتصادی محصولات باغی به شکل مطلوب استفاده کرد که صنایع تبدیلی و تکمیلی، فرآوری، بسته‌بندی و پوست‌کنی در کنار تولید توسعه پیدا کنند.

وی تشکیل تشکل‌های تخصصی باغداران را نیز ضروری دانست و گفت: ساماندهی باغداران در قالب تشکل‌های منسجم می‌تواند قدرت چانه‌زنی تولیدکنندگان برای عرضه محصول را افزایش دهد و زمینه حضور مؤثرتر آنان در صندوق حمایت از توسعه بخش کشاورزی را فراهم کند.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی لرستان در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر ضرورت مدیریت عوامل تولید عنوان کرد: در برنامه هفتم توسعه، افزایش بهره‌وری عوامل تولید به‌ویژه آب مورد توجه قرار گرفته و توسعه کشت‌های گلخانه‌ای یکی از مسیرهای مهمی است که برای افزایش بهره‌وری منابع آب در لرستان دنبال می‌شود.

صیادی اقتصاد روستا را یکی از عوامل تعیین‌کننده در ماندگاری جمعیت دانست و اظهار کرد: اگر ظرفیت‌های اقتصادی روستاها فعال نشود، نمی‌توان انتظار داشت جوانان روستایی آینده شغلی و اقتصادی خود را در محل زندگی‌شان دنبال کنند.

وی افزود: باید سهم تولیدکنندگان و روستاییان از ارزش نهایی محصول افزایش یابد و این سهم نباید صرفاً به مرحله برداشت محدود شود؛ چراکه افزایش درآمد، رفاه و ارزش افزوده برای تولیدکننده می‌تواند به تثبیت جمعیت روستایی و رونق اقتصادی این مناطق کمک کند.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی لرستان در پایان از فرمانداری سلسله، مجموعه جهاد کشاورزی، باغداران، رسانه‌ها و مدیران استانی و شهرستانی برای برگزاری جشنواره گردو قدردانی کرد و گفت: امید است استمرار این برنامه‌ها در سال‌های آینده به ارتقای تولید، توسعه برند محصولات، افزایش ارزش افزوده و ارائه عملکرد بهتر در حوزه کشاورزی شهرستان منجر شود.

کهمان؛ جایی که درختان هزارساله هنوز بخشی از زندگی منطقه‌اند

عطا حسن‌پور، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی لرستان، نیز ثبت جشنواره گردوی سلسله در تقویم رویدادهای کشور را اقدامی مؤثر برای شناساندن ظرفیت‌های این شهرستان دانست و گفت: این جشنواره در کنار ثبت درختان گردوی هزارساله کهمان، می‌تواند زمینه معرفی بیشتر جاذبه‌های طبیعی، فرهنگی و گردشگری منطقه و افزایش حضور گردشگران را فراهم کند.

وی با اشاره به جایگاه جشنواره‌های لرستان اظهار کرد: از میان رویدادهای استان، 10 جشنواره در فهرست میراث ملی و طبیعی کشور و تقویم رویدادهای فرهنگی و گردشگری ثبت شده‌اند که جشنواره گردو نیز یکی از آنهاست.

حسن‌پور افزود: سیاست وزارت میراث فرهنگی این است که با ثبت جشنواره‌ها در تقویم ملی، ظرفیت‌های مناطق مختلف به گردشگران معرفی شده و برای سفر به مقصدهای مشخص در زمان‌های معین انگیزه ایجاد شود و این سیاست در لرستان نیز با جدیت ادامه خواهد داشت.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی لرستان ثبت 12 اصله درخت گردوی هزارساله کهمان در فهرست میراث طبیعی کشور را از اتفاقات مهم سال جاری در حوزه میراث طبیعی استان دانست.

وی با اشاره به تفاوت این نوع میراث با آثار تاریخی معمول گفت: میراث را نباید فقط در بناها و اشیای متعلق به گذشته جست‌وجو کرد؛ یک درخت هزارساله نیز میراث محسوب می‌شود، با این ویژگی که برخلاف بسیاری از آثار تاریخی، همچنان زنده است و به حیات خود ادامه می‌دهد.

حسن‌پور ادامه داد: یک هزار سال زندگی، تنفس و بخشیدن حیات به محیط طبیعی، ارزش بزرگی است و درختان کهنسال کهمان بخشی از هویت طبیعی این منطقه و استان لرستان به شمار می‌روند.

وی با تقدیر از فعالان محیط زیست و دوستداران طبیعت، به‌ویژه مظفر افشار که طی سال‌های گذشته برای حفاظت از طبیعت منطقه تلاش کرده است، تأکید کرد: حفاظت از چنین میراثی بدون مشارکت مردم و توجه مستمر به منابع طبیعی امکان‌پذیر نیست.

از «لاشتر» ابن‌حوقل تا گردوی 2200 ساله ایران

مدیرکل میراث فرهنگی لرستان با اشاره به پیشینه تاریخی سلسله گفت: در منابع تاریخی، ابن حوقل در قرن چهارم هجری از این منطقه با نام «لاشتر» یاد کرده و به فراوانی برخی محصولات در آن اشاره داشته است؛ البته برای بررسی دقیق این موضوع نیاز به مطالعات تاریخی بیشتری وجود دارد.

حسن‌پور برای نشان دادن قدمت گردو در ایران نیز به کشف یک گردوی تاریخی در معدن چهرآباد زنجان اشاره کرد و افزود: این گردو که قدمتی حدود 2200 سال دارد، در مجاورت «مرد نمکی» کشف شده و به دلیل قرار گرفتن در محیط نمکی، سالم باقی مانده است و اکنون در موزه ملی ایران نگهداری می‌شود.

وی ابراز امیدواری کرد جشنواره‌هایی مانند جشنواره گردوی سلسله بتوانند به توسعه گردشگری، معرفی ظرفیت‌های طبیعی منطقه و تقویت فرهنگ دیرپای مردم لرستان کمک کنند و از مجموعه همکاران حوزه گردشگری که در ثبت و برگزاری این رویدادها نقش داشته‌اند، قدردانی کرد.

مریم ملکی صادقی، فرماندار سلسله، برگزاری سومین جشنواره تخصصی گردو را فراتر از یک رویداد کشاورزی دانست و اظهار کرد: این جشنواره بستری برای معرفی ظرفیت‌های شهرستان در حوزه‌های کشاورزی، اقتصاد، گردشگری و میراث طبیعی فراهم کرده و باید از این ظرفیت برای جذب سرمایه‌گذاری و تقویت تولید بهره گرفت.

وی افزود: قرار گرفتن روستا، گردو و میراث طبیعی در کنار یکدیگر، موجب شده این جشنواره میان عرصه‌های تولید، زندگی مردم، اقتصاد، طبیعت و میراث به‌جامانده از گذشتگان ارتباط برقرار کند.

فرماندار سلسله گردو را یکی از ظرفیت‌های مهم و راهبردی شهرستان عنوان کرد و گفت: قابلیت این محصول محدود به تولید کشاورزی نیست و می‌توان از آن برای شکل‌دهی به گردشگری اقتصادی، کشاورزی، فرهنگی و میراث فرهنگی نیز استفاده کرد.

ملکی صادقی با اشاره به محدودیت منابع مالی در سال جاری بیان کرد: در شرایطی که منابع محدود است، رویکرد مدیریت استان بر متفاوت عمل کردن استوار بوده و بر همین اساس تلاش شده با وجود محدودیت‌ها، ظرفیت‌های تازه‌ای ایجاد و قابلیت‌های موجود فعال شود؛ جشنواره‌های تخصصی نیز در همین چارچوب برگزار شده‌اند.

وی درباره ظرفیت‌های کهمان اظهار کرد: وسعت باغات و وجود جاذبه‌های طبیعی در این منطقه، کهمان را به یکی از نقاط مستعد شهرستان برای توسعه همزمان گردشگری و فعالیت‌های اقتصادی تبدیل کرده است.

فرماندار سلسله از فعالان اقتصادی و تولیدکنندگان برای حضور در شهرستان دعوت کرد و گفت: سلسله از ظرفیت‌های ارزشمندی برای سرمایه‌گذاری برخوردار است و انتظار می‌رود سرمایه‌گذاران با حضور در منطقه، در افزایش تولید، ایجاد اشتغال و شتاب گرفتن روند توسعه اقتصادی شهرستان مشارکت کنند.

گردو برای شهرستان سلسله تنها یک محصول کشاورزی نیست؛ ظرفیتی است که می‌تواند از باغ و مرحله تولید عبور کرده و در بخش‌هایی مانند صنایع تبدیلی، اشتغال، گردشگری و حتی معرفی میراث طبیعی منطقه نقش‌آفرین شود.

برگزاری سومین جشنواره تخصصی گردو نیز با همین رویکرد، فرصتی برای معرفی توانمندی‌های کشاورزی و طبیعی سلسله و منطقه کهمان فراهم کرد.

انتهای پیام/