به گزارش خبرگزاری تسنم از سمنان، میراث فرهنگی ناملموس، بخشی از هویت تاریخی و اجتماعی جوامع محلی است که در قالب دانش‌ها، مهارت‌ها، خوراک‌های سنتی، هنرهای بومی و شیوه‌های زندگی از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شود. استان سمنان نیز با برخورداری از تنوع فرهنگی و جغرافیایی، مجموعه‌ای گسترده از این میراث ارزشمند را در شهرها و روستاهای خود حفظ کرده است.

در همین راستا، هفت عنصر دیگر از میراث فرهنگی ناملموس استان سمنان پس از طی مراحل کارشناسی و بررسی در کمیته‌های ثبت ملی، در فهرست میراث فرهنگی کشور به ثبت رسیدند. این عناصر از مهارت‌های تهیه غذا و فرآوری محصولات سنتی تا هنرهای دستی را شامل می‌شوند و بخش‌هایی از فرهنگ بومی رویان، شاهرود، بسطام و روستای قلعه‌بالا را دربرمی‌گیرند.

ثبت ملی این عناصر فرهنگی، علاوه بر مستندسازی و تثبیت جایگاه آن‌ها در فهرست میراث فرهنگی کشور، زمینه‌ای برای توجه بیشتر به پاسداری از دانش‌ها و مهارت‌های بومی فراهم می‌کند؛ میراثی که تداوم آن به انتقال صحیح تجربه‌ها و سنت‌های محلی به نسل‌های آینده وابسته است.

جلال تاجیک، مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان سمنان در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم از ثبت هفت عنصر تازه از میراث فرهنگی ناملموس استان سمنان در فهرست ملی میراث فرهنگی کشور خبر داد؛ عناصری که بخشی از دانش، مهارت‌ها، خوراک‌های سنتی و هنرهای بومی مناطق مختلف استان را دربرمی‌گیرد.

این ثبت‌ها در چارچوب مواد 11 و 12 قانون الحاق جمهوری اسلامی ایران به کنوانسیون حراست از میراث فرهنگی ناملموس مصوب سال 1384 مجلس شورای اسلامی انجام شده است. همچنین مواد 2 و 3 آیین‌نامه اجرایی این قانون مصوب سال 1387 هیئت وزیران و آیین‌نامه مشارکت در پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس شهرها و روستاها مصوب سال 1400 هیئت وزیران، مبنای قانونی این فرایند بوده است.

ثبت عناصر بومی در فهرست میراث ملی

تاجیک گفت: هفت عنصر شناسایی‌شده استان سمنان پس از طی مراحل کارشناسی، بررسی در کمیته‌های ثبت ملی و تأیید شورای عالی ثبت، واجد ارزش و شایستگی لازم برای قرار گرفتن در فهرست میراث فرهنگی کشور شناخته شدند.

وی افزود: چهار مورد از این عناصر به شهر رویان اختصاص دارد که شامل دانش و مهارت تهیه گرد غوره با شماره ثبت 3383، مهارت تهیه آب‌شله با شماره 3384، مهارت تهیه و پخت حلوا شیره با شماره 3385 و مهارت تهیه و پخت کل‌کوت با شماره 3386 است.

در ادامه این فرایند، مهارت تهیه و پخت دلمه دستی در شهر شاهرود با شماره ثبت 3387 نیز به ثبت ملی رسید. این عنصر در کنار خوراک‌های سنتی ثبت‌شده در رویان، بخشی از ظرفیت فرهنگی و بومی استان سمنان در حوزه دانش و مهارت‌های سنتی مرتبط با غذا را تشکیل می‌دهد.

از دلمه شاهرود تا قیسی بسطام

تاجیک بیان کرد: مهارت تهیه قیسی به روش آفتابی در منطقه بسطام با شماره 3388 و مهارت طراحی گلدوزی در روستای قلعه‌بالا با شماره 3389، دو عنصر دیگر ثبت‌شده در این مرحله هستند که به ترتیب بیانگر بخشی از دانش سنتی در حوزه فرآوری مواد غذایی و هنرهای دستی منطقه به شمار می‌روند.

به گفته وی، پرونده‌های مربوط به این هفت عنصر با هدف شناسایی، ثبت و صیانت از میراث فرهنگی ناملموس استان در دفتر ثبت و حریم اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی سمنان تهیه و تدوین شده است.

طی مراحل کارشناسی و ثبت ملی

وی تصریح کرد: پس از گردآوری و بررسی اسناد و مدارک موجود درباره هر یک از این عناصر، پرونده‌ها در نشست‌های کمیته‌های ثبت ملی مطرح شد و فرآیند ارزیابی تخصصی آن‌ها تا مرحله بررسی در شورای عالی ثبت ادامه یافت.

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان سمنان اضافه کرد: اعضای شورای عالی ثبت پس از بررسی پرونده‌ها و مستندات ارائه‌شده، این عناصر را واجد ارزش تاریخی و فرهنگی تشخیص دادند و با ثبت آن‌ها در فهرست میراث فرهنگی ملی کشور موافقت کردند.

ثبت ملی؛ گامی برای انتقال میراث به نسل آینده

تاجیک خاطرنشان کرد: ثبت ملی میراث فرهنگی ناملموس تنها به ثبت یک عنوان در فهرست آثار محدود نمی‌شود، بلکه اقدامی برای شناسایی، مستندسازی و پاسداری از دانش‌ها، مهارت‌ها، روش‌ها و شیوه‌های سنتی و بومی است که در گذر نسل‌ها شکل گرفته و منتقل شده‌اند.

وی تأکید کرد: حفاظت و پاسداری از این میراث ارزشمند و فراهم کردن زمینه انتقال آن به نسل‌های آینده، ضرورتی فرهنگی است و باید برای صیانت از عناصر ثبت‌شده و استمرار آن‌ها در جامعه محلی، اقدامات مؤثر و هدفمند دنبال شود.

ثبت هفت عنصر جدید، شمار دیگری از جلوه‌های فرهنگی و بومی سمنان را در نقشه میراث فرهنگی ناملموس کشور تثبیت کرده و ظرفیت‌های فرهنگی شهر رویان، شاهرود، بسطام و روستای قلعه‌بالا را بیش از پیش در سطح ملی معرفی می‌کند.

انتهای پیام/363/