به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، اخبار مربوط به نشست اخیر اعضای «پیمان دفاعی مکه» در ریاض، همچنان مورد توجه تحلیگران سیاسی و دفاعی در رسانه‌های ترکیه است.

امروز در آنکارا، روزنامه‌های چاپ پایتخت، گزارش‌ها و تحلیل‌هایی درباره تصمیم جدید دولت اردوغان منتشر کردند که نشان دهنده تفاوت در رویکردها و نگرش‌های سیاسی است. ظاهراً دولت اردوغان تصمیم گرفته به منظور انجام تعهدات دفاع مشترک در چارچوب پیمان مکه، صدها افسر و پرسنل برای فعالیت در بخش‌های دفاعی به عربستان اعزام کند.

اما جراید ترکیه به این تصمیم اردوغان، واکنش همسانی ندارند. به عنوان مثال، روزنامه اَورَنسل چاپ آنکارا، با تیتر «پیش به سوی باتلاق جنگ» این تصمیم دولت را به چالش کشیده است.

اورنسل نوشته است: «ترکیه و پاکستان برای حمایت از جنگ رژیم سعودی علیه مردم یمن، پرسنل و تجهیزات نظامی به این کشور اعزام خواهند کرد. این تصمیم، به عنوان انجام تعهدات پیمان مکه و تصمیماتی که هنوز آنها را از پارلمان و مردم مخفی کرده‌اند، برای تامین منافع آمریکا و اسرائیل در منطقه، یمن و ایران را هدف قرار می‌دهد و ترکیه را به آستانه یک جنگ خطرناک می‌کشاند.

کاخ ریاست جمهوری و آکپارتی، ترکیه را گام به گام به سمت پرتگاه جنگ می‌کشانند. ترکیه و پاکستان با حمایت آشکار و پنهان آمریکا و اسرائیل، خطرات این جنگ کثیف را به جان می‌خرند و بلافاصله پس از اعلام تصمیم اعزام نیرو به عربستان سعودی، دولت ترامپ، اردوغان را تشویق کرد».

روزنامه مزبور، همچنین از قول اوزگور اوزل رهبر حزب نو نوشته است: «آنها ترکیه را به یک جنگ آتشین می‌کشانند. ما نمی‌پذیریم که بخشی از نظم خاورمیانه ترامپ باشیم».

همچنین حزب کارگر ترکیه در بیانیه‌ای اعلام کرد: «فرزندان کارگران را نمی‌توان به خاطر منافع امپریالیست‌ها به خطوط مقدم فرستاد».

روزنامه ملی گازته ارگان رسمی حزب اسلامگرای سعادت ترکیه هم نوشته «این تصمیم، حیاتی‌ترین گام دفاعی محسوب می‌شود که مستقیماً بر توازن قدرت در منطقه تأثیر خواهد گذاشت. ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان پس از نشست فوق‌العاده کمیته استراتژیک، سیاسی و دفاعی اتحاد دفاعی مکه در ریاض، بیانیه مشترکی صادر کردند. مطالعه دقیق این بیانیه نشان می‌دهد که این سه کشور مسلمان علیه یک کشور مسلمان دیگر متحد شده‌اند.

در شرایطی که صهیونیسم بلای جانِ بشریت شده و امپریالیسم جهان اسلام را به حمام خون تبدیل کرده، انتظار می‌رفت که پیمان دفاعی مکه، چند کشور دیگر را هم جذب کند و شانه به شانه هم در برابر آن دو بلای شوم نبرد کنند. تنش‌ها و درگیری‌های بین کشورهای اسلامی نیز باید از طریق ابتکار همین اتحاد حل و فصل می‌شد».

ترکیه و تکرار مدل لیبی در عربستان

در نقطه مقابل اورنسل و ملی گازته، رسانه‌های نزدیک به حزب حاکم ترکیه، از تاکتیک رسانه‌ای دستکاری ادراک و تحریف ادراک استفاده کرده‌اند.

روزنامه ترکیه گازته، با تیتر «زره‌ای برای مکه» مدعی شده که تصمیم دولت اردوغان برای اعزام نیرو و تجهیزات دفاعی و هوایی به عربستان سعودی، به منظور حفاظت از حریم آسمان مکه مکرمه است.

این روزنامه نزدیک به مقامات آکپارتی در یک گزارش ویژه نوشته «اتحاد دفاعی مکه با برگزاری جلسه‌ای فوق‌العاده در ریاض، وارد مرحله جدیدی شده است. این سه کشور بر اجرای سریع تعهدات دفاعی جمعی خود و استقرار سریع نیروها و قابلیت‌های نظامی دوست در عربستان سعودی توافق کردند. در این چارچوب، ترکیه با سیستم‌های پدافند هوایی ارتفاع پایین و متوسط، در حفاظت از چهار تأسیسات حیاتی گاز طبیعی و برق در عربستان سعودی مشارکت خواهد کرد.

هفته گذشته، پاکستان چهار فروند هواپیما حامل سلاح به عربستان سعودی ارسال کرد. همچنین 8 هزار سرباز پاکستانی در این کشور مستقر هستند. ولی در نهایت، تعداد سربازان ترکیه و پاکستانی که قرار است به این کشور اعزام شوند، ماهیت واحدها و مناطقی که در آن مستقر خواهند شد، در روزهای آینده مشخص خواهد شد.

ایجاد یک پایگاه ترکیه در عربستان سعودی نیز از جمله گزینه‌ها است. اگر این اتفاق بیفتد، ارتش ترکیه می‌تواند پس از 110 سال دوباره از مکه محافظت کند. برای اجرای این توافق، تصویب پارلمان لازم است. همچنین در نظر گرفته شده که این طرح به زودی به مجلس ملی کبیر ترکیه ارائه شود».

ترکیه گازته در ادامه به این اشاره کرده که «انتظار نمی‌رود ترکیه در یمن درگیر فعالیت‌های تهاجمی شود. با این حال، با تصرف صنعا پایتخت توسط شبه‌نظامیان حوثی(انصارالله)، مدل لیبی برای یمن که از نظر جغرافیایی نیز تقسیم شده، در دستور کار قرار دارد.

تجربه میدانی ترکیه، فناوری صنایع دفاعی و قابلیت‌های عملیاتی آن نقش تعیین‌کننده‌ای در حل بحران یمن خواهد داشت. در لیبی، جایی که بحران مشابهی رخ داد، ترکیه در کنار دولت وفاق ملی ایستاد و مانع از تصرف طرابلس پایتخت توسط نیروهای جدایی‌طلب حفتر در سال 2019 شد.

در یمن، پشتیبانی تاکتیکی، استراتژیک و لجستیکی نیز به ارتش ارائه شد. ارتش یمن متعاقباً عملیات‌هایی را علیه حوثی‌ها در نقاط حساس آغاز کرد. بر اساس اطلاعات به دست آمده از منابع میدانی، فناوری پهپاد و UCAV ترکیه به همراه سایر محصولات صنایع دفاعی، نقش مهمی در این عملیات ایفا می‌کنند.

مشخص شده که تاکنون مقدار قابل توجهی از سامانه‌های جنگ الکترونیک، موشک‌های پدافند زمینی و هوایی ترکیه و بیش از 200 کارشناس نظامی به عربستان سعودی منتقل شده‌اند.

سامانه‌های دفاعی ترکیه عمدتاً در قطع ارتباطات لجستیکی شبه‌نظامیان حوثی و افزایش قابلیت‌های رزمی ارتش یمن استفاده می‌شوند. از سوی دیگر، برندهای ترکیه نیز نقش مهمی در ایجاد یک سپر زمینی و هوایی برای محافظت از اماکن مقدس و تأسیسات مهم استراتژیک عربستان سعودی دارند».

رسانه‌های آکپارتی با به کاربردنِ عبارت «زره برای مکه» عملاً به دنبال طرح ادعاهای واهی درباره این موضوع هستند که هدف اصلی، جلوگیری از حمله به مکه مکرمه و مدینه منوره است.

این در حالی است که انتشار گسترده پیام یک سیاستمدار آمریکایی، ابعاد سیاسی این موضوع را به شکل روشنی بیان می‌کند. جو ویلسون، نماینده جمهوری‌خواه کنگره و عضو ارشد کمیته‌های امور خارجه و خدمات مسلح مجلس نمایندگان ایالات متحده، از واکنش دفاعی مشترک این سه کشور متحد ابراز قدردانی کرد.

جو ویلسون، در بیانیه‌ای در حساب کاربری خود در شبکه‌های اجتماعی با طرح ادعای واهی تجاوز نوشت: «اتحاد دفاع از مکه، پتانسیل تبدیل شدن به ناتوی خاورمیانه را دارد. من از متحدانمان ترکیه، پاکستان و عربستان سعودی به خاطر فعال کردن این اتحاد علیه تجاوز حوثی‌های تحت حمایت ایران سپاسگزارم.»

علاوه بر آن چه در رسانه‌های ترکیه منتشر شده، اطلاعاتی نیز در میدل ایست آی منتشر شده است. 

این رسانه می‌گوید: «دو مقام ترک که با برنامه‌های آنکارا آشنا هستند، گفتند که ترکیه از سال گذشته تیم‌های فنی، سیستم‌های دفاع هوایی و تجهیزات جنگ الکترونیک را برای محافظت از زیرساخت‌های حیاتی، از جمله تأسیسات انرژی، به عربستان سعودی اعزام کرده است.

همچنین یک مقام ارشد ترکیه گفت که آنکارا در دوره آینده تجهیزات، تکنسین‌ها، تیم‌های واکنش سریع و نیروهای رزمی بیشتری را به عربستان سعودی اعزام خواهد کرد. این مقام گفت که توافقنامه آموزش نظامی امضا شده بین ترکیه و عربستان سعودی در سال 2010 به آنکارا اجازه می‌دهد تعداد محدودی از واحدهای نظامی را برای اهداف فنی مستقر کند. با این حال، استقرار نظامی جامع‌تر مستلزم تصویب در پارلمان ترکیه است».

یک مقام دیگر ترکیه‌ای گفت که آنکارا قصد دارد واحدهای نظامی را حداقل در یک پایگاه فرماندهی در عربستان سعودی مستقر کند تا پشتیبانی دفاعی ارائه دهد.

او گفته است: «تیم‌های فنی در طول ماه سپتامبر در عربستان سعودی روی پروژه پایگاه فرماندهی کار می‌کردند و مقدمات کار تقریباً همزمان با برگزاری اولین جلسه کمیته استراتژیک سیاسی و دفاعی مکه در حال تکمیل بود.»

به گفته مقامات ترکیه، تعداد محدودی از پرسنل نیروهای ویژه ترکیه می‌توانند پس از تأیید رسمی مجوز در پارلمان، به عربستان سعودی اعزام شوند.

ارتش ترکیه تعداد نامشخصی از خلبانان باتجربه را برای مقابله با پهپادها و موشک‌های بالستیک به عربستان سعودی اعزام خواهد کرد.

با این حال، یک مقام ارشد ترکیه تأکید کرد که آنکارا قصد مداخله نظامی جامع را ندارد. این مقام رسمی گفت: «ما قصد اعزام گروه بزرگی از نیروها را نداریم و قصد مداخله مستقیم در یمن را نداریم. آنکارا هنوز معتقد است که تلاش‌های دیپلماتیک ممکن است در ماه‌های آینده ثمربخش باشد.»

انتظار می‌رود ارتش ترکیه به حفاظت از بخش غربی خط لوله نفت شرق به غرب عربستان سعودی کمک کند. منابع سعودی به میدل ایست آی گفتند که نیروهای ترکیه در کنار همتایان سعودی و پاکستانی خود در یک پایگاه هماهنگی مشترک فعالیت خواهند کرد، در حالی که واحد فرماندهی ترکیه یک پایگاه جداگانه را حفظ خواهد کرد.

پرسنل نظامی و تیم‌های پشتیبانی فنی دفاعی ترکیه مسئول عملیات در چندین مکان خواهند بود.

مراد یشیلتاش، یک چهره دانشگاهی و عضو هیئت مشاوره سیاست خارجی ریاست جمهوری ترکیه اعلام کرده که آنکارا احتمالاً ظرف 30 روز آینده پیمان مکه یا مجوز استقرار نظامی را به مجلس ملی کبیر ترکیه ارائه خواهد کرد.

یشیلتاش در پستی در شبکه‌های اجتماعی نوشت که مشارکت اولیه ترکیه در یمن به احتمال زیاد به شکل پدافند هوایی، سیستم‌های ضد پهپاد یا عناصر اطلاعاتی، نظارتی و شناسایی (ISR) در خاک عربستان سعودی خواهد بود، نه اعزام نیروهای رزمی.

وی گفت: «این رویکرد به ترکیه اجازه می‌دهد تا در شبکه امنیتی ریاض ادغام شود و همزمان سطح ریسک و مشارکت خود را به شیوه‌ای کنترل‌شده محدود کند».

شواهد نشان می‌دهد که ائتلاف جمهور، متشکل از حزب عدالت و توسعه به رهبری اردوغان و حزب حرکت ملی گرا به رهبری دولت باغچلی، از امکان لازم برای تصویب مجوز در پارلمان برخوردار هستند و علاوه بر این، حزب راست افراطی ایی پارتی یا حزب خوب نیز با چنین تصمیمی مخالف نیست. 
انتهای پیام/