به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، دیروز در استانبول و در برابر ساختمان کنسولگری جمهوری آذربایجان، ده‌ها تن از فعالان دینی، اجتماعی و سیاسی ترکیه گردهم آمده و علیه اقدامات و اهداف الهام علی اف رئیس جمهور آذربایجان، شعار سردادند.

این تجمع اعتراضی به ابتکار «انجمن آزادی اندیشه و حقوق آموزش» (Özgür-Der)، علیه محدودیت‌های حجاب در مدارس و محرومیت دانش‌آموزان آذربایجانی از کلاس‌های درس برگزار شد.

شرکت کنندگان در واکنش به قانون پوشش اجرا شده توسط دولت الهام علی‌اف تحت پوشش سکولاریسم و «همسان سازی» در آموزش، خواستار لغو فوری این ممنوعیت شدند.

یک بنر اصلی در محل اعتراض به زبان‌های ترکی و آذری نصب شده بود که روی آن نوشته شده بود: «نه به ممنوعیت حجاب در آذربایجان!». شرکت‌کنندگان همچنین پلاکاردهایی با این عناوین در دست داشتند: «حجاب هویت زن مسلمان است»، «نگذارید 28 فوریه در آذربایجان تکرار شود»، «حجاب فرمان خداست، نمی‌توان آن را ممنوع کرد» و «از این اشتباه بزرگ، عقب نشینی کنید».

روزنامه ملی گازته چاپ آنکارا در گزارشی، ضمن اشاره به اهمیت تجمع اعتراضی در برابر ساختمان کنسولگری جمهوری آذربایجان در استانبول، به این اشاره کرده که دانش‌آموزان محجبه در مدارس جمهوری آذربایجان، به خاطر داشتن روسری به کلاس درس راه داده نشدند و با چشمان گریان به خانه بازگشتند.

این روزنامه با یادآوری سالیان سخت و طولانی ممنوعیت حجاب اسلامی در مدارس و دانشگاه‌های ترکیه نوشت: نمی‌خواهیم دختران مسلمان در جمهوری آذربایجان، آن وضعیت دشوار را تجربه کنند. حجاب، حق دینی و انسانی آنهاست و کسی نمی‌تواند آنها را از حقشان محروم کند. 

«اوزگور- در»، یک تشکل اسلامی است که در سال 1999، در فضای پس از 28 فوریه، شکل گرفت. هویت آن بر دفاع از حقوق آموزشی، آزادی فعالیت اسلامی و اعتراض به محدودیت‌های سکولاریستی استوار است.

این انجمن با محیط فکری نشریه و شبکه رسانه‌ای Haksöz ارتباط دارد. در مصاحبه‌ای با اعضای جوان این تشکل، خودشان آن را یک سازمان اسلامی با فعالیت‌های مستقل، برنامه‌های آموزشی و تجمع‌های اعتراضی معرفی کرده‌اند.

ساختار آن مشورتی است، بر کنش جمعی و اعتراض خیابانی تأکید دارد و در برخی موضوعات هویت سیاسی انتقادی و مخالف‌خوان دارد.

این تشکل دینی – اجتماعی از منظر گفتمان سیاسی، با مجموعه حزب اسلامگرای سعادت و مکتب فکری مرحوم نجم الدین اربکان قرابت دارد.

از بین رسانه‌ها و جراید نزدیک به حزب عدالت و توسعه، این تنها روزنامه ینی آکیت است که به شکل صریح به ممنوعیت حجاب در مدارس دخترانه جمهوری آذربایجان اشاره کرده و نوشته است: «رویداد منحوس ممنوع شدن حجاب دختران مسلمان در مدارس جمهوری آذربایجان، یادآور اقدامات رذیلانه دشمنان اسلام در جریان کودتای 28 فوریه در ترکیه است».

نکته جالب این است که جمهوری آذربایجان پیش از برگزاری این تجمع، نسبت به فعالیت رسانه‌ای و شبکه‌های اجتماعی ترکیه واکنش رسمی نشان داده بود.

شورای رسانه و پخش جمهوری آذربایجان در 26 سپتامبر بیانیه‌ای صادر کرد و گفت: برخی مطالب منتشرشده در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی ترکیه، بخشی از یک کارزار هماهنگ برای تخریب روابط دو کشور و ایجاد بی‌اعتمادی در جامعه آذربایجان است.

شعارهای تند معترضین در استانبول

قرار بود تجمع معترضین در برابر ساختمان کنسولگری جمهوری آذربایجان در استانبول، تریبونی برای اعتراض به ممنوع شدن حجاب اسلامی در مدارس این کشور باشد.

اما شعارهای برنامه‌ریزی شده و منظم معترضین، نشان داد که آنان به طور همزمان، دو هدف را دنبال می‌کردند: اعتراض به محرومیت حجاب و اعتراض به همراهی جمهوری آذربایجان با سیاست‌های رژیم صهیونیستی. 

احمد کریم آرتوک، که ارائه و سخنرانی افتتاحیه برنامه را بر عهده داشت، پیشینه حقوقی و سیاسی محدودیت‌های اعمال شده توسط دولت باکو را توضیح داد.

آرتوک یادآوری کرد که مجلس ملی آذربایجان اصول «ملیت و سکولاریسم» را در ژوئیه گذشته به «قانون آموزش عمومی» اضافه کرد و سپس اظهار داشت که آیین‌نامه پوشش با تصمیم شورای وزیران به اجرا گذاشته شده است.

آرتوک خاطرنشان کرد که بندی در این آیین‌نامه مبنی بر اینکه «دانش‌آموزان مجاز به استفاده از عناصری که یکپارچگی لباس فرم مدرسه را مختل می‌کند یا با اصل سکولاریسم در آموزش مغایرت دارد، نخواهند بود»، مبنای رسمی برای این ممنوعیت بالفعل را فراهم می‌کند و افزود: «امروز، ما شاهد غم خواهران جوان خود هستیم که در باکو و سومقاییت برگردانده شدند و مجبور شدند با چشمان گریان به خانه برگردند. این اقدام صرفاً پوششی برای رویکرد سرکوبگرانه‌ای است که از قبل هم علیه ارزش‌های دینی در جریان بوده است.»

آرتوک با انتقاد از توصیف رسانه‌های ترکیه درباره جمهوری آذربایجان و استفاده مکرر از عبارتِ «کشور برادر»، گفت: «سیاست‌های داخلی و خارجی دولت علی‌اف غیرقابل قبول است. ارائه این تصمیم توسط رسانه‌ها به عنوان ممنوعیت روسری در کشور برادر آذربایجان، منعکس‌کننده حقیقت نیست. به دلیل اقتدارگرایی سکولار و تصاویر همکاری آن با ستمگران صهیونیستی در سیاست خارجی، این دولت نمی‌تواند برادر ما باشد.

دولت باکو اشک خواهران محجبه آذربایجانی ما را به خون شهدای ما در غزه اضافه کرده است. برای مؤمنان، برادری با ایمان تعیین می‌شود، نه پیوندهای خونی. هر جا که استبداد روی زمین وجود داشته باشد، مسئولیت اسلامی و انسانی ماست که صرف نظر از مرزهای جغرافیایی مداخله کنیم».

خانم هولیا شکرچی، رئیس سابق و بنیانگذار حزب اوزگور-در، آسیب روحی وارده به دانش‌آموزان دبیرستانی که در باکو از ورود به دانشگاه منع شدند را به روند کودتای 28 فوریه ترکیه تشبیه کرد.

او‌ با تأکید بر اینکه جوانان 15 تا 17 ساله تحت فشار نهادی دولت هستند، گفت: «وقتی دیدیم آن دختران جوان با چشمانی اشکبار از مدرسه خارج می‌شوند، درد وصف‌ناپذیری را تجربه کردیم. زیرا 20 تا 25 سال پیش، ما نیز همین آسیب روحی و همین محرومیت را در ترکیه تجربه کردیم؛ ما نیز همین روندهای مقاومت را از سر گذراندیم.

ذهنیتی که با آن مواجه هستیم هرگز تغییر نکرده است. همانطور که در 28 فوریه پشت نقاب انطباق با پوشش مدرن پنهان شدند، امروز در آذربایجان با پنهان شدن پشت یکپارچگی پوشش و تحمیل سکولاریسم، این ممنوعیت را اجرا می‌کنند. آنها نمی‌توانند مستقیماً بگویند که حجاب را ممنوع کرده‌اند؛ آنها با پنهان شدن پشت اصول، به ایمان حمله می‌کنند.»

شکرچی با انتقاد شدید از بندی در آیین‌نامه که می‌گوید دانشجویانی که از قوانین پیروی نکنند به «شوراهای تربیت» ارجاع داده می‌شوند، اعلام کرد که این عمل، همان کارکرد اتاق‌های ترغیب در تاریخ ترکیه را دارد.

شکرچی با تأکید بر اینکه روسری را نمی‌توان به عنوان یک عنصر رسمی ساده مبتنی بر مقررات در نظر گرفت، از سیاست‌های علی اف انتقاد کرده و افزود: «روسری ما یونیفرم مدرسه نیست. این حتی فقط مسئله حقوق بشر نیست. روسری شخصیت زن مسلمان است، هویتی که خداوند به او عطا کرده است. ما به دفاع از کرامت این هویت ادامه خواهیم داد. تا زمانی که این قانون محدودکننده لغو نشود، همچنان شمشیر تهدیدی خواهد بود که بر سر مسلمانان آویزان است».

درخواست از آنکارا: از نفوذتان استفاده کنید

شکرچی با اشاره به شکاف بین مردم جمهوری آذربایجان و دولت، خاطرنشان کرد که شعار تکراری ترکیه با عنوان «یک ملت، دو دولت» نمی‌تواند به عنوان توجیهی برای بی‌عدالتی‌ها مورد استفاده قرار گیرد.

شکرچی با انتقاد از روابط استراتژیک و نظامی دولت باکو با رژیم صهیونیستی، سخنرانی خود را با فراخوانی خطاب به دولت ترکیه به پایان رساند: «ما با برادران و خواهرانمان که به دلیل عمل به ایمانشان طرد شده‌اند، یک ملت هستیم. با این حال، هرگز نمی‌توانیم دولتی را که هنگام اعتراض به نتانیاهوی قاتل در مجمع عمومی سازمان ملل، سالن را ترک نکرد و با قاتلان صهیونیست همکاری می‌کند، یک دولت برادر بنامیم.

ادعاهایی وجود دارد مبنی بر اینکه مقامات دولتی به آذربایجان هشدار داده‌اند که از این اقدام اشتباه خود برگردد. اگر به آنها هشدار داده شده بود، کار درستی بود. با این حال، اگر به آنها هشدار داده نشده بود، باید فوراً و با واضح‌ترین عبارات، فراخوانی برای پایان دادن به این فشارها داده شود. مبارزه ما برای روسری در جمهوری آذربایجان، همتراز اهمیت همان مقاومت ما در فلسطین است.»

تجمع اعتراض‌آمیز در برابر ساختمان کنسولگری جمهوری آذربایجان در استانبول، با شعارهای زیر به پایان رسید: «از ایمان، روسری و هویت خود محافظت کنید»، «ممنوعیت روسری مایه ننگ برادری است»، «دست‌هایی که به سمت روسری دراز می‌شوند، شکسته باد»، «آزادی روسری لازمه برادری است»، «اسرائیل قاتل، همدست علی‌اف» و «مسلمانان نمی‌توانند در برابر ظلم سکوت کنند».
انتهای پیام/