از زعفران و زرشک تا لوت و آسباد؛ گنجینه‌ای به نام خراسان جنوبی

به گزارش خبرگزاری تسنیم از بیرجند، خراسان جنوبی را می‌توان یکی از متنوع‌ترین مقاصد گردشگری شرق ایران دانست؛ استانی که در گستره جغرافیایی آن از کویرهای پهناور و بیابان جهانی لوت تا باغ‌های تاریخی، قنات‌های کهن، روستاهای گردشگری، بناهای خشتی و گلی، نخلستان‌ها، مزارع زعفران و زرشک و آثار ارزشمند فرهنگی و تاریخی دیده می‌شود.

این تنوع طبیعی و فرهنگی، در کنار ظرفیت‌های صنایع دستی و گردشگری کشاورزی، منویی متنوع پیش روی گردشگران قرار داده است؛ ظرفیتی که مسئولان استان در سال‌های اخیر تلاش کرده‌اند با توسعه زیرساخت‌ها، مرمت آثار، جذب سرمایه‌گذاری و پیگیری ثبت‌های جهانی، زمینه بهره‌برداری بیشتر از آن را فراهم کنند.

10 اثر جهانی؛ برگ برنده گردشگری خراسان جنوبی

خراسان جنوبی اکنون 10 اثر ثبت‌شده در فهرست جهانی دارد که از جمله آنها می‌توان به بیابان لوت، قنات بلده فردوس، باغ و عمارت اکبریه، ژئوپارک طبس، روستای خراشاد، چهار کاروانسرا و روستای اصفهک طبس اشاره کرد. این آثار در کنار صدها اثر تاریخی و طبیعی دیگر، ظرفیت مهمی برای معرفی استان در سطح ملی و بین‌المللی ایجاد کرده‌اند و می‌توانند نقش مهمی در افزایش ورود گردشگران و رونق اقتصادی مناطق مختلف استان داشته باشند.

در کنار آثار جهانی، بیش از 2 هزار و 200 اثر تاریخی در خراسان جنوبی شناسایی شده که هزار و 10 اثر از آنها به ثبت رسیده است؛ آثاری که هر یک بخشی از تاریخ، معماری و سبک زندگی مردم این خطه را روایت می‌کنند.

طبس؛ تلاقی کویر، نخل و میراث جهانی

طبس یکی از مهم‌ترین قطب‌های گردشگری خراسان جنوبی است؛ شهرستانی که از یک سو با ژئوپارک جهانی طبس، باغ گلشن و کال جنی، جاذبه‌های طبیعی و زمین‌شناختی متنوعی دارد و از سوی دیگر با نخلستان‌ها، آثار تاریخی و جاذبه‌های مذهبی، مجموعه‌ای متنوع را پیش روی گردشگران قرار می‌دهد.حرم حسین بن موسی‌الکاظم(ع) نیز طبس را به یکی از مقاصد مهم گردشگری مذهبی تبدیل کرده و قرار گرفتن این شهرستان در مسیرهای ارتباطی کشور، ظرفیت آن را برای پذیرش مسافران افزایش داده است.

بشرویه؛ روایت معماری کویرنشینان

بشرویه با بافت تاریخی، بناهای خشتی و گلی، بادگیرهای کویری، صنایع دستی و جاذبه‌های طبیعی، تصویری از معماری و زندگی مردم مناطق کویری ایران ارائه می‌کند. قرار گرفتن آثار تاریخی در کنار کویر و ظرفیت‌های صنایع دستی، امکان توسعه همزمان گردشگری تاریخی، روستایی و طبیعت‌گردی را در این شهرستان فراهم کرده است.

فردوس؛ از قنات جهانی تا باغستان

در فردوس نیز شهر تاریخی تون، قنات جهانی بلده، باغستان و باغ‌شهر اسلامیه از جمله جاذبه‌هایی هستند که می‌توانند مقصد گردشگران علاقه‌مند به تاریخ، معماری، طبیعت و کشاورزی باشند. ظرفیت گوهرسنگ‌ها نیز از دیگر داشته‌های این شهرستان است و برنامه‌هایی برای معرفی فردوس به عنوان شهر جهانی گوهرسنگ‌ها در دستور کار قرار گرفته است.

سرایان و قاینات؛ گردشگری در میان زعفران‌زارها

سرایان با آب‌انبارهای تاریخی، بازار میثم، هنر زنگوله‌سازی و کویرهای منطقه، در کنار زعفران‌زارهای گسترده، ظرفیت قابل توجهی برای گردشگری کشاورزی و فرهنگی دارد. قاینات نیز به عنوان یکی از مناطق شاخص تولید زعفران، علاوه بر مزارع طلای سرخ، آثار تاریخی و جاذبه‌هایی مانند قلعه کوه و بقایای تاریخی مرتبط با منطقه را در خود جای داده است.

ترکیب گردشگری کشاورزی با جاذبه‌های تاریخی می‌تواند تجربه متفاوتی برای گردشگران ایجاد کند؛ به‌ویژه در فصل برداشت محصولات کشاورزی که امکان حضور گردشگران در مزارع و آشنایی با فرآیند تولید فراهم می‌شود.

زیرکوه؛ بزرگ‌ترین باغ زرشک جهان

روستای افین در شهرستان زیرکوه یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های گردشگری کشاورزی خراسان جنوبی را در خود جای داده است. باغ‌های زرشک این منطقه در کنار کویر همت‌آباد و سایر جاذبه‌های طبیعی و تاریخی، ظرفیت مناسبی برای توسعه گردشگری روستایی و کشاورزی ایجاد کرده‌اند.

درمیان؛ دیار قلعه‌ها و روستاهای تاریخی

شهرستان درمیان با قلعه تاریخی فورگ، بافت‌های ارزشمند، روستاهای دارای معماری خاص و باغ‌های زرشک، یکی دیگر از مقاصد گردشگری تاریخی استان محسوب می‌شود. قلعه فورگ و دیگر بناهای تاریخی منطقه، امکان آشنایی گردشگران با تاریخ، معماری و شیوه زندگی مردم قهستان را فراهم می‌کند.

خوسف؛ پیوند تاریخ، فرهنگ و کشاورزی

خوسف با نرگس‌زارها، بافت تاریخی روستای خور، دشت‌های عقیق، صنایع دستی و محصولات کشاورزی، مجموعه‌ای از ظرفیت‌های طبیعی، تاریخی و فرهنگی را در خود جای داده است. این شهرستان همچنین با شخصیت‌های علمی و فرهنگی برجسته‌ای همچون محمدحسین شکوهی و ابن‌حسام خوسفی شناخته می‌شود و ظرفیت گردشگری فرهنگی آن در کنار جاذبه‌های طبیعی و کشاورزی قابل توجه است.

سربیشه؛ از ماخونیک تا چنشت

ماخونیک و چنشت از شناخته‌شده‌ترین جاذبه‌های شهرستان سربیشه هستند. معماری خاص ماخونیک و فرهنگ و پوشش سنتی مردم چنشت، این مناطق را به مقاصدی متفاوت برای گردشگری روستایی و فرهنگی تبدیل کرده است. در کنار این جاذبه‌ها، باغ‌های زرشک و عناب، معادن و مرز رسمی ماهیرود نیز ظرفیت‌های اقتصادی و گردشگری شهرستان را تکمیل می‌کنند.

نهبندان؛ سرزمین آسبادها و کویر

نهبندان در جنوبی‌ترین بخش خراسان جنوبی، مجموعه‌ای از جاذبه‌های تاریخی و طبیعی را در خود جای داده است. آسبادهای خوانشرف، نخلستان‌های چاهداشی و دهسلم، بیابان لوت و کوه‌های مریخی از جمله جاذبه‌هایی هستند که چهره متفاوتی از زندگی و طبیعت کویری را به نمایش می‌گذارند.

بیرجند؛ مقصد گردشگری تاریخی و فرهنگی

بیرجند نیز به عنوان مرکز استان، مجموعه‌ای از مهم‌ترین آثار تاریخی و فرهنگی خراسان جنوبی را در خود جای داده است. مدرسه شوکتیه، باغ جهانی اکبریه، ارگ کلاه‌فرنگی، باغ و عمارت رحیم‌آباد، قلعه بیرجند و روستای جهانی خراشاد، بخشی از ظرفیت‌های گردشگری مرکز استان هستند. بافت تاریخی بیرجند نیز مجموعه‌ای از خانه‌ها، بناها و فضاهای شهری را در خود جای داده که می‌تواند تصویری از معماری مناطق شرقی و کویری ایران به گردشگران ارائه کند.

43 پروژه نیمه‌تمام در انتظار تکمیل

احمد برآبادی، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان جنوبی، هم  با اشاره به ظرفیت‌های استان اظهار داشت: در حال حاضر 43 پروژه شامل هتل، اقامتگاه، مهمان‌پذیر، بوم‌گردی و سایر تأسیسات گردشگری در استان نیمه‌تمام است که برخی از آنها بیش از 10 سال از آغاز عملیات اجرایی‌شان می‌گذرد.

وی افزود: بخشی از این پروژه‌ها به دلیل کمبود تسهیلات و بخشی نیز به دلیل مشکلات با سایر دستگاه‌ها متوقف مانده بودند و در سال 1404 برای تعدادی از آنها از محل اعتبارات استانی، تبصره 18 و سایر منابع تسهیلات اختصاص یافت.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان جنوبی گفت: اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای اداره‌کل در سال 1404 نسبت به سال گذشته 100 درصد افزایش یافت و با وجود تأخیر در ابلاغ، 100 درصد اعتبارات ملی و استانی جذب شد.

برآبادی ادامه داد: بیش از 600 میلیارد تومان تسهیلات ملی برای پروژه‌های گردشگری استان تصویب شده و بیش از 300 میلیارد تومان نیز از محل تسهیلات سفر ریاست جمهوری برای حمایت از پروژه‌ها اختصاص یافته است.

وی افزود: میزان تسهیلات حوزه سرمایه‌گذاری گردشگری از حدود 67 میلیارد تومان به نزدیک 250 میلیارد تومان افزایش یافته و پیش‌بینی می‌شود در سال آینده مجموع تسهیلات این حوزه با تحقق منابع مختلف به بیش از هزار میلیارد تومان برسد.

سه پرونده جهانی در مسیر ثبت

برآبادی با اشاره به برنامه‌های استان برای افزایش آثار ثبت‌شده جهانی اظهار داشت: در سال جاری و سال آینده سه پرونده آسبادها، مسجد جامع قائن و روستاهای جهانی گردشگری به صورت همزمان پیگیری می‌شود و پرونده آسبادها به دلیل تعدد آثار و گستردگی جغرافیایی فرآیند پیچیده‌ای دارد و مطالعات مردم‌شناسی و فنی آن در حال انجام است.

مدیرکل میراث فرهنگی خراسان جنوبی همچنین از ادامه کاوش‌های باستان‌شناسی در قلعه مود خبر داد و گفت: طی سال‌های اخیر کاوش‌های باستان‌شناسی در این اثر انجام شده و یافته‌های ارزشمندی به دست آمده است و  تلاش می‌شود پس از تکمیل مطالعات و کاوش‌ها، بخش‌های کاوش‌شده مرمت و زمینه بازدید عمومی از قلعه در سال 1406 فراهم شود.

برآبادی با اشاره به برنامه‌های هفته گردشگری گفت: در این هفته 13 پروژه گردشگری افتتاح و 18 پروژه زیرساختی که با اعتبارات دولتی اجرا شده است، به بهره‌برداری می‌رسد و  برگزاری هشت کارگاه و تور آموزشی، 11 برنامه فرهنگی و رویدادمحور، رونمایی از پنج اپلیکیشن و وب‌سایت و نصب تابلوهای راهنمای گردشگری  از دیگر برنامه‌های این هفته است.

گوهرسنگ‌ها؛ یک زنجیره ارزش جدید

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان جنوبی همچنین از برگزاری نمایشگاه تخصصی گوهرسنگ و تراش سنگ‌های قیمتی و نیمه‌قیمتی خبر داد و گفت: خراسان جنوبی در زمینه گوهرسنگ‌ها ظرفیت قابل توجهی دارد و این حوزه یکی از زنجیره‌های ارزش مهم استان به شمار می‌رود. در کنار این ظرفیت، توسعه گردشگری کشاورزی نیز می‌تواند به عنوان یکی از محورهای جدید گردشگری استان مورد توجه قرار گیرد؛ زعفران قاینات و سرایان، زرشک زیرکوه، عناب و زرشک بیرجند و سربیشه و نخلستان‌های طبس و نهبندان، بخشی از این ظرفیت را تشکیل می‌دهند.

خراسان جنوبی اکنون مجموعه‌ای از جاذبه‌های طبیعی، تاریخی، فرهنگی و کشاورزی را در کنار 10 اثر جهانی در اختیار دارد؛ مجموعه‌ای که تکمیل زیرساخت‌های گردشگری، فعال‌سازی پروژه‌های نیمه‌تمام، افزایش سرمایه‌گذاری و معرفی هدفمند می‌تواند زمینه بهره‌برداری بیشتر از ظرفیت‌های آن و تقویت جایگاه استان در نقشه گردشگری شرق ایران را فراهم کند.

انتهای پیام/