کردستان در آستانه فصل سرد؛ مدیریت بحران از «واکنش» به «پیشگیری» می‌رسد

به گزارش خبرگزاری تسنیم از سنندج، فصل پاییز و زمستان برای استانی مانند کردستان صرفاً تغییر تقویم و کاهش دما نیست؛ آغاز دوره‌ای است که مجموعه‌ای از مخاطرات طبیعی، اقلیمی و زیرساختی می‌تواند به‌صورت همزمان یا زنجیره‌ای بر زندگی مردم اثر بگذارد. بارش‌های سنگین، سیلاب، رانش زمین، انسداد گردنه‌ها، افت فشار گاز، محدودیت انرژی، آب‌گرفتگی معابر و حتی اختلال در شبکه‌های ارتباطی، هرکدام به تنهایی نیازمند آمادگی‌اند و هنگامی که همزمان رخ دهند، توان واقعی مدیریت بحران را محک می‌زنند.

کردستان با ساختار کوهستانی، زمستان‌های سرد، گستردگی محورهای مواصلاتی، پراکندگی روستاها و قرار گرفتن بخشی از مناطق آن در معرض مخاطرات طبیعی، از جمله استان‌هایی است که مدیریت بحران در آن نمی‌تواند به زمان وقوع حادثه محدود شود. در چنین شرایطی، ارزش اصلی مدیریت بحران در «قبل از حادثه» نمایان می‌شود؛ جایی که پیش‌بینی، ذخیره‌سازی، مانور، ایجاد مسیرهای جایگزین، پایش مستمر و هماهنگی میان دستگاه‌ها می‌تواند از تبدیل یک مخاطره طبیعی به یک بحران اجتماعی جلوگیری کند.

هفتمین جلسه ستاد پیشگیری، هماهنگی و فرماندهی عملیات پاسخ به بحران استان کردستان نیز بیش از آنکه صرفاً جلسه‌ای برای ارائه گزارش عملکرد دستگاه‌ها باشد، تصویری از مهم‌ترین دغدغه‌های استان در آستانه فصل سرد ترسیم کرد؛ تصویری که در آن «ال‌نینو»، بارش‌های احتمالی، سیلاب، پایداری سدها، تأمین گاز، استمرار فعالیت مدارس، ایمنی راه‌ها، آمادگی مراکز حیاتی، ارتباطات اضطراری و حفاظت از منابع طبیعی در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند.

آنچه اهمیت این جلسه را دوچندان می‌کند، تغییر نگاه از مدیریت حادثه پس از وقوع به مدیریت ریسک پیش از وقوع است. تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که در بحران، زمان تصمیم‌گیری بسیار کوتاه است و هر دستگاهی که پیش از حادثه وظیفه خود را دقیق‌تر تعریف کرده باشد، در زمان وقوع حادثه امکان واکنش سریع‌تر و مؤثرتر خواهد داشت.

از سوی دیگر، پیش‌بینی افزایش بارش‌ها اگر چه می‌تواند برای منابع آبی استان یک فرصت باشد، اما همین بارش‌ها در صورت تمرکز زمانی و شدت بالا می‌توانند تهدیدی جدی برای راه‌ها، روستاها، اراضی کشاورزی، رودخانه‌ها و زیرساخت‌های شهری و روستایی ایجاد کنند. بنابراین مسئله اصلی برای کردستان نه صرفاً «بارش بیشتر» یا «بارش کمتر»، بلکه چگونگی تبدیل این پدیده به فرصت و جلوگیری از تبدیل آن به خسارت است.

در حوزه انرژی نیز شرایط مشابهی وجود دارد. زمستان برای شبکه گاز و برق کشور فصل اوج مصرف است و کوچک‌ترین اختلال در تأمین انرژی می‌تواند زنجیره‌ای از پیامدها را در بخش خانگی، صنعتی، خدماتی، درمانی و آموزشی ایجاد کند. به همین دلیل، آمادگی برای سوخت جایگزین، دوگانه‌سوز بودن مراکز حساس، تقویت شبکه گاز و مدیریت مصرف، بخشی از پازل بزرگ تاب‌آوری استان محسوب می‌شود.

در چنین فضایی، سخنان مسئولان حاضر در هفتمین جلسه ستاد مدیریت بحران کردستان را می‌توان به‌عنوان مجموعه‌ای از هشدارها، برنامه‌های پیشگیرانه و مطالبات اجرایی برای عبور کم‌هزینه‌تر استان از فصل سرد پیش‌رو ارزیابی کرد.

عزیزی: «ال‌نینو» یکی از دغدغه‌های اصلی مدیریت بحران کردستان در پاییز و زمستان است

تحسین عزیزی، مدیرکل مدیریت بحران استانداری کردستان ظهر امروز در این نشست که در سالن شهدای گمنام استانداری کردستان برگزار شد، با قرار دادن «ال‌نینو» در شمار دغدغه‌های اصلی مدیریت بحران استان، بر ضرورت افزایش آمادگی پیش از وقوع حوادث احتمالی تأکید کرد.

به گفته وی، تمرکز مجموعه مدیریت بحران استان در مقطع کنونی بر پایش دقیق شرایط جوی و تقویت ظرفیت‌های پیشگیرانه است و برای مواجهه با بارش‌های شدید احتمالی، لایه‌های حفاظتی و برنامه‌های مقابله‌ای با مشارکت دستگاه‌های ذی‌ربط طراحی شده تا در صورت وقوع بحران، هماهنگی میان مجموعه‌های مسئول به حداکثر برسد.

مدیرکل مدیریت بحران استانداری کردستان مانورهای عملیاتی را یکی از مهم‌ترین ابزارهای سنجش میزان آمادگی دستگاه‌ها دانست و از برگزاری مانور تمام‌عیار مدیریت بحران با حضور رئیس سازمان مدیریت بحران کشور طی ماه آینده در سنندج خبر داد؛ مانوری که به گفته او، با هدف ارزیابی توان لجستیکی دستگاه‌های اجرایی در شرایط کوهستانی و سردسیر طراحی شده است.

وی با اشاره به مانور اخیر شهرستان دیواندره نیز گفت: آمادگی تیم‌های امدادی شرکت گاز برای مواجهه با افت احتمالی فشار گاز در دشت زرینه و سرمای چندین درجه زیر صفر، بخشی از اقداماتی است که در چارچوب برنامه‌های پیشگیرانه دنبال شده است.

عزیزی همچنین به عملکرد استان در ارزیابی‌های کشوری اشاره کرد و گفت: با وجود محدودیت‌های اعتباری و کمبود فضای فیزیکی، هم‌افزایی دستگاه‌های عضو ستاد و تدابیر استاندار موجب شد کردستان رتبه نخست ارزیابی عملکرد کشوری را کسب کند.

راه‌اندازی شبکه بی‌سیم ارتباطی با کمترین هزینه، از دیگر اقداماتی بود که مدیرکل مدیریت بحران استانداری کردستان به آن اشاره کرد؛ شبکه‌ای که هدف از ایجاد آن، حفظ ارتباط پایدار میان مدیران و شورای تأمین در شرایط اضطراری است. به گفته وی، این پروژه در حالی با اتکا به ظرفیت و دانش بومی در کردستان اجرا شده که اجرای نمونه‌های مشابه در برخی استان‌های همجوار نیازمند اعتبارات قابل توجه بوده است.

عزیزی همچنین استمرار فعالیت مدارس در فصل سرد را یکی از دغدغه‌های اصلی مدیریت بحران استان عنوان کرد و گفت اولویت ستاد، تأمین گرمایش مراکز آموزشی و جلوگیری از اختلال در فرآیند تحصیل دانش‌آموزان است.

بر همین اساس، سازوکارهایی برای مدیریت مصرف انرژی در دستگاه‌های دولتی در نظر گرفته شده تا با صرفه‌جویی هدفمند در بخش‌های اداری، امکان تأمین انرژی مورد نیاز مراکز آموزشی در روزهای سرد سال تقویت شود.

مدیرکل مدیریت بحران استانداری کردستان در بخش دیگری از سخنان خود به حادثه پلیس‌راه همدان و اقدامات انجام‌شده برای حمایت از خانواده‌های آسیب‌دیده اشاره کرد و این حادثه را نمونه‌ای از ضرورت هماهنگی سریع میان دستگاه‌های امدادی، بیمه‌ای و اجرایی دانست.

عزیزی همچنین بر احیای زیرساخت‌های پشتیبانی مدیریت بحران تأکید کرد و خواستار فعال‌سازی و ایمن‌سازی پایگاه‌هایی شد که در زمان وقوع حوادث می‌توانند نقش پشتیبان عملیات امداد و نجات را ایفا کنند.

حیدری: تاب‌آوری مراکز حیاتی باید پیش از وقوع بحران ارتقا یابد

محمدامین حیدری، بازرس کل استان کردستان، نیز در این نشست با تقدیر از اقدامات ستاد مدیریت بحران و دستگاه‌های امدادی، تأکید کرد آمادگی در برابر حوادث نباید مقطعی و محدود به زمان وقوع حادثه باشد.

وی با اشاره به احتمال وقوع مخاطرات جوی، زلزله و ناترازی انرژی، خواستار تدوین برنامه‌های عملیاتی پیشگیرانه و تعیین شاخص‌های دقیق برای سنجش میزان آمادگی دستگاه‌ها شد.

حیدری بر ضرورت تشکیل کارگروه‌های تخصصی و شناسایی نقاط ضعف زیرساختی تأکید کرد و تاب‌آوری مراکز حیاتی از جمله بیمارستان‌ها، مراکز امدادی و فرمانداری‌ها را یکی از اولویت‌های اساسی دانست.

به گفته بازرس کل کردستان، مدیریت سوخت اضطراری نیز باید پیش از رسیدن فصل اوج سرما تعیین تکلیف شود و برای مراکز حساس، نانوایی‌ها و واحدهای خدمات‌رسان، ذخیره سوخت کافی در نظر گرفته شود تا در صورت اختلال در گاز یا برق، روند خدمت‌رسانی متوقف نشود.

پایداری ارتباطات از دیگر محورهای مورد تأکید حیدری بود. وی بر ایجاد مسیرهای جایگزین ارتباطی و تدوین پروتکل‌های مشخص برای زمان قطع احتمالی فیبر نوری تأکید کرد.

ایمنی شبکه راه‌ها، به‌ویژه گردنه‌ها و محورهایی که در زمان بارش‌های سنگین در معرض انسداد قرار دارند، از دیگر موضوعاتی بود که بازرس کل استان بر آن تأکید کرد و خواستار پیش‌بینی مسیرهای جایگزین برای شرایط اضطراری شد.

حیدری همچنین بر برگزاری مانورهای عملیاتی در مناطق پرخطر، به‌ویژه روستاهای در معرض تهدید، تأکید کرد تا زمان واکنش دستگاه‌های امدادی نه در قالب گزارش اداری، بلکه در میدان و شرایط واقعی سنجیده شود.

بازرس کل استان کردستان از دستگاه‌های اجرایی خواست نقاط بحرانی و آسیب‌پذیر حوزه فعالیت خود را به‌صورت دقیق شناسایی کرده و گزارش عملکردشان را بر اساس شاخص‌های ده‌گانه تعیین‌شده به‌صورت مستمر در اختیار مراجع نظارتی قرار دهند.

صدیقی: بارش بیشتر، هم فرصت است و هم تهدید؛ پیش‌بینی افزایش 50 درصدی بارش

محمدرحیم صدیقی، مدیرکل هواشناسی کردستان، نیز در این نشست با تشریح چشم‌انداز بارش‌های پاییز و زمستان، از احتمال افزایش بارش در برخی بازه‌های زمانی خبر داد و بر ضرورت آماده‌باش دستگاه‌های اجرایی تأکید کرد.

بر اساس توضیحات وی، در بخش‌هایی از استان طی نیمه دوم مهر تا نیمه آبان، احتمال افزایش 25 تا 50 درصدی بارش وجود دارد و در بازه‌های بعدی نیز افزایش بارش در برخی مناطق پیش‌بینی شده است.

صدیقی هشدار داد که تمرکز بارش‌ها در بازه‌های زمانی کوتاه می‌تواند شرایط را متفاوت کند؛ چراکه بارش شدید و کوتاه‌مدت، حتی در شرایطی که مجموع بارندگی برای منابع آبی مطلوب باشد، می‌تواند احتمال سیلاب، آب‌گرفتگی و رانش زمین را افزایش دهد.

وی با اشاره به احتمال تأثیرگذاری بیشتر سامانه‌های بارشی بر بخش‌های غربی استان، مدیریت رواناب‌ها و آمادگی دستگاه‌های اجرایی را ضروری دانست.

به گفته مدیرکل هواشناسی کردستان، بارش‌های پیش‌رو از یک سو می‌توانند موجب تقویت ذخایر آب سطحی و تغذیه آبخوان‌ها شوند و از سوی دیگر، در صورت شدت گرفتن، خطر جابه‌جایی گل‌ولای و رسوبات و آسیب به رودخانه‌ها، سدها و راه‌های ارتباطی را افزایش دهند.

صدیقی بازبینی برنامه‌های مدیریت سیلاب، بررسی ظرفیت سدها و مسیرهای عبور رواناب، آمادگی راهداری برای مقابله با رانش زمین و انسداد محورها و آمادگی شهرداری‌ها برای جلوگیری از آب‌گرفتگی معابر را ضروری دانست.

وی همچنین بر ضرورت هماهنگی بخش کشاورزی با شرایط بارشی تأکید کرد و خواستار برنامه‌ریزی برای زمان کشت و پیشگیری از بیماری‌های قارچی در باغ‌ها شد.

مدیرکل هواشناسی کردستان همچنین اعلام کرد نخستین سامانه بارشی مورد انتظار از روز پنج‌شنبه وارد منطقه می‌شود و فعالیت آن در روزهای پنج‌شنبه و جمعه ادامه خواهد داشت و تا روز شنبه، مناطق غربی استان از جمله سروآباد و مریوان بیشترین تأثیر را از این سامانه خواهند پذیرفت.

فعله‌گری: پایداری گاز خانگی خط قرمز شرکت گاز کردستان است

احمد فعله‌گری، مدیرعامل شرکت گاز کردستان، نیز محور اصلی برنامه‌های این شرکت را عبور ایمن از پیک مصرف زمستان عنوان کرد و اظهار داشت: حفظ پایداری جریان گاز در بخش خانگی و گرمایشی، خط قرمز این مجموعه است.

وی با اشاره به محدودیت‌های تولید گاز در سطح کشور، از صنایع، واحدهای تولیدی، گلخانه‌ها، مرغداری‌ها، دامداری‌ها، نانوایی‌ها و مراکز درمانی خواست مشعل‌های دوگانه‌سوز خود را فعال کرده و مخازن سوخت مایع را برای شرایط ضروری آماده کنند.

مدیرعامل شرکت گاز کردستان، از بازسازی ایستگاه فشار گاز شهر کامیاران نیز خبر داد و گفت: این ایستگاه که در جریان حوادث گذشته آسیب دیده بود، طی شش ماه گذشته به‌صورت شبانه‌روزی در حال بازسازی بوده و طی 10 تا 15 روز آینده با ظرفیتی بالاتر از گذشته وارد مدار خواهد شد.

به گفته وی، یکی از اقدامات مهم برای افزایش پایداری شبکه گاز، تقویت شبکه شهرستان دیواندره بوده است؛ منطقه‌ای که احتمال افت فشار در آن بالا ارزیابی شده بود.

فعله‌گری عنوان کرد: برای رفع این مشکل، انشعاب جدیدی از خط سراسری 56 اینچ کریدور غرب کشور در محدوده شهر زرینه ایجاد شده است؛ اقدامی که با تبدیل شبکه از وضعیت تک‌منبعی به دوطرفه، پایداری تأمین گاز منطقه را افزایش خواهد داد.

وی تأکید کرد: این طرح پیش از آغاز بارش‌ها به بهره‌برداری کامل می‌رسد و هدف از مجموعه اقدامات انجام‌شده، جلوگیری از فروپاشی شبکه در روزهای اوج مصرف است.

فعله‌گری همچنین از هماهنگی با شرکت پخش فرآورده‌های نفتی برای تأمین سوخت مایع مناطق حساس خبر داد و توضیح داد: این آمادگی به‌ویژه برای مناطق کرفی و سارال در نظر گرفته شده است.

اجرای طرح‌های بهینه‌سازی مصرف در ادارات و مراکز آموزشی و همچنین اجرای طرح «گواهی صرفه‌جویی انرژی» در بورس انرژی برای مشترکان پرمصرف صنعتی، از دیگر اقداماتی بود که مدیرعامل شرکت گاز کردستان به آن اشاره کرد.

آریانژاد: میزان پرشدگی سدهای کردستان به 80 درصد رسید

آرش آریانژاد، مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کردستان، نیز با اشاره به برآوردهای هواشناسی درباره افزایش بارش‌ها، گفت افزایش 20 تا 50 میلی‌متری بارش‌ها در نیمه دوم سال نسبت به مدت مشابه سال قبل، در صورت مدیریت صحیح می‌تواند به افزایش ورودی آب به رودخانه‌ها و مخازن سدهای استان منجر شود.

وی پایداری سدها و مدیریت بهینه منابع آب را اولویت اصلی شرکت آب منطقه‌ای دانست و از تشکیل کمیته شرایط اضطرار خبر داد.

بر اساس توضیحات آریانژاد، سدهای استان متناسب با میزان پرشدگی در سه گروه شامل سدهای دارای بیش از 80 درصد پرشدگی، سدهای دارای 50 تا 80 درصد پرشدگی و سدهای زیر 50 درصد پرشدگی دسته‌بندی شده‌اند تا برای هر گروه برنامه عملیاتی متناسب تدوین شود.

وی گفت: تیم‌های تخصصی و فنی شرکت آب منطقه‌ای به‌صورت روزانه ورودی، حجم و خروجی سدها را پایش می‌کنند و برای مدیریت شرایط احتمالی، برنامه‌هایی از جمله مانور دریچه‌های تخلیه، شیرهای پروانه‌ای و کنترل سیلاب طراحی شده است.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کردستان، اجرای دستورالعمل وزارت کشور درباره وظایف دستگاه‌ها در مدیریت منابع و مصارف آب را مبنای اقدامات اجرایی عنوان کرد و ابراز داشت: رعایت این دستورالعمل‌ها می‌تواند ضریب اطمینان عملیاتی سدها را در برابر سیلاب‌های احتمالی افزایش دهد.

آریانژاد هدف نهایی این برنامه‌ها را ایجاد الگوی بهره‌برداری پایدار از منابع آب دانست و عنوان کرد: در صورت مدیریت صحیح بارش‌های پیش‌رو، امکان افزایش ذخایر استراتژیک آب استان فراهم خواهد شد؛ ظرفیتی که می‌تواند در تأمین آب شرب و کشاورزی و کاهش تنش‌های احتمالی سال آینده نقش داشته باشد.

شریفی‌پور: کاهش 85 درصدی سطح عرصه‌های سوخته منابع طبیعی کردستان

بهزاد شریفی‌پور، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری کردستان، نیز در این نشست از کاهش قابل توجه حریق در عرصه‌های طبیعی استان خبر داد و گفت بیش از چهار میلیارد تومان از مطالبات خانواده‌های افراد جان‌باخته حادثه آتش‌سوزی سال گذشته در مسیر صیانت از طبیعت پرداخت شده است.

وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه حفاظت از منابع طبیعی اظهار کرد: از ابتدای فصل خشک سال جاری تاکنون 76 فقره آتش‌سوزی در 638 هکتار از عرصه‌های منابع طبیعی استان رخ داده که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، تعداد حریق‌ها 64 درصد و سطح عرصه‌های درگیر 85 درصد کاهش یافته است.

شریفی‌پور این عملکرد را حاصل مشارکت دستگاه‌های اجرایی، سازمان‌های مردم‌نهاد و استفاده از ظرفیت‌های قانونی دانست و گفت کردستان از نظر شاخص‌های حفاظتی در میان استان‌های زاگرس‌نشین در رتبه‌های برتر قرار دارد.

آموزش تخصصی نیروهای پیشگیری و اطفای حریق، شناسایی و نقشه‌برداری از نقاط بحرانی و استقرار دیده‌بان‌ها از جمله اقداماتی بود که مدیرکل منابع طبیعی استان به آن اشاره کرد.

وی از آموزش 600 نفرروز نیروهای تخصصی و شناسایی و نقشه‌برداری 80 نقطه بحرانی خبر داد و گفت 50 دیده‌بان نیز در این مناطق مستقر شده‌اند.

راه‌اندازی سامانه «تیزنگر» و ارسال پیش‌بینی سه‌روزه خطر حریق به فرمانداران نیز از دیگر اقدامات مورد اشاره شریفی‌پور بود؛ اقدامی که به گفته وی، در افزایش سرعت واکنش تیم‌های عملیاتی مؤثر بوده است.

وی با اشاره به نقش اقدامات میدانی شهرستان‌ها در کاهش خسارات، از عملکرد فرماندار مریوان در ایجاد 70 کیلومتر آتش‌بُر قدردانی کرد.

مدیرکل منابع طبیعی کردستان در عین حال تأمین اعتبار برای استمرار فعالیت شبکه دیده‌بانی را یک ضرورت دانست و خواستار پیگیری تخصیص 10 میلیارد تومان برای پرداخت حقوق و حمایت از نیروهای دیده‌بان شد.

شریفی‌پور در ادامه به ظرفیت سازه‌های آبخیزداری استان اشاره کرد و گفت طی سه دهه گذشته 7 هزار سازه آبخیزداری در 90 حوزه آبخیز و در سطحی معادل 650 هزار هکتار احداث شده است؛ ظرفیتی که حدود 23 درصد از مساحت استان را پوشش می‌دهد و در کاهش خسارات بارش‌های حدی و سیلابی نقش دارد.

وی تأکید کرد تقویت اعتبارات ملی و استانی آبخیزداری می‌تواند علاوه بر کاهش قدرت تخریبی رواناب‌ها، بخشی از آب حاصل از بارش‌های شدید را به سمت تغذیه سفره‌های زیرزمینی هدایت کند.

زمستان کردستان، آزمونی برای هماهنگی دستگاه‌ها

بر اساس تحلیل خبرنگار تسنیم؛ هفتمین جلسه ستاد پیشگیری، هماهنگی و فرماندهی عملیات پاسخ به بحران کردستان یک پیام روشن دارد: فصل سرد امسال را نمی‌توان با رویکرد سنتی «صبر برای حادثه و سپس واکنش» مدیریت کرد. مجموعه گزارش‌های ارائه‌ شده نشان می‌دهد زنجیره‌ای از مخاطرات احتمالی، از بارش و سیلاب گرفته تا انرژی، راه‌ها، ارتباطات و منابع طبیعی، به یکدیگر متصل هستند و ضعف در یک حلقه می‌تواند عملکرد حلقه‌های دیگر را نیز تحت تأثیر قرار دهد.

نکته مهم دیگر، دوگانه «تهدید و فرصت» در پیش‌بینی‌های بارشی است. افزایش بارندگی برای استانی که همواره با مسائل مرتبط با منابع آب مواجه بوده، می‌تواند یک فرصت ارزشمند باشد؛ اما اگر زیرساخت‌های عبور رواناب، آبخیزداری، سدها، رودخانه‌ها، راه‌ها و سکونتگاه‌های در معرض خطر آماده نباشند، همین فرصت می‌تواند در قالب سیلاب و خسارت ظاهر شود. بنابراین، مدیریت بحران موفق الزاماً به معنای جلوگیری از وقوع پدیده طبیعی نیست؛ بلکه به معنای کاهش پیامدهای آن و استفاده از ظرفیت‌های مثبت آن است.

در حوزه انرژی نیز آنچه اهمیت دارد، تنها افزایش ظرفیت شبکه نیست. پایداری واقعی زمانی حاصل می‌شود که برای سناریوی اختلال نیز برنامه جایگزین وجود داشته باشد. آماده بودن سوخت مایع، دوگانه‌سوز بودن مراکز حساس، مسیرهای جایگزین تأمین گاز، مدیریت مصرف ادارات و مراکز آموزشی و استمرار ارتباطات اضطراری، مجموعه‌ای از اقداماتی هستند که در کنار یکدیگر مفهوم تاب‌آوری را شکل می‌دهند.

موضوع مدارس نیز از همین منظر اهمیت دارد. تعطیلی مراکز آموزشی در روزهای سرد، تنها یک مسئله آموزشی نیست؛ بلکه بر خانواده‌ها، اشتغال والدین، برنامه روزانه شهرها و حتی اعتماد عمومی به مدیریت شرایط اضطراری اثر می‌گذارد. بنابراین، برنامه‌ریزی برای تأمین گرمایش مدارس و مدیریت مصرف انرژی باید پیش از رسیدن به روزهای بحرانی به نتیجه عملیاتی برسد.

از سوی دیگر، مانور مدیریت بحران زمانی ارزش واقعی خود را نشان می‌دهد که صرفاً به یک برنامه نمادین تبدیل نشود. مانور باید نقاط ضعف واقعی را آشکار کند؛ مشخص شود یک دستگاه در چه مدت زمان واکنش نشان می‌دهد، ارتباطات در صورت قطع شبکه اصلی چگونه برقرار می‌شود، سوخت اضطراری از کجا تأمین خواهد شد، راه جایگزین کدام است و فرماندهی عملیات در نخستین دقایق حادثه چگونه شکل می‌گیرد.

در این میان، پیشنهاد بازرس کل استان درباره تعیین شاخص‌های مشخص ارزیابی، اهمیت ویژه‌ای دارد. گزارش عملکرد زمانی برای مدیریت بحران ارزشمند است که قابل اندازه‌گیری باشد؛ برای مثال مشخص شود هر دستگاه چه تعداد نیروی آموزش‌دیده، چه میزان سوخت ذخیره، چه تجهیزات آماده، چه مسیر جایگزین و چه زمان واکنش تعریف‌شده‌ای دارد. تبدیل آمادگی کلی به شاخص‌های عددی، امکان شناسایی ضعف‌ها پیش از وقوع حادثه را فراهم می‌کند.

شبکه ارتباطی اضطراری نیز یکی از زیرساخت‌های کمتر دیده‌شده اما حیاتی در بحران است. در حادثه‌ای گسترده، ممکن است بخشی از زیرساخت‌های ارتباطی آسیب ببیند؛ در چنین شرایطی، داشتن شبکه جایگزین میان مدیران و مجموعه‌های تصمیم‌گیر می‌تواند تفاوت میان مدیریت منسجم و تصمیم‌های پراکنده را رقم بزند.

در حوزه منابع طبیعی نیز کاهش حریق‌ها نشان می‌دهد پیشگیری، دیده‌بانی و مشارکت دستگاه‌ها می‌تواند نتیجه ملموس ایجاد کند؛ اما تداوم این روند بدون تأمین منابع مالی و حفظ شبکه نیروهای دیده‌بان دشوار خواهد بود. سرمایه‌گذاری روی دیده‌بانی، آموزش و آبخیزداری را باید بخشی از هزینه‌های پیشگیری دانست، نه هزینه‌های جانبی.

در مجموع بر اساس این گزارش، محتوای این جلسه نشان می‌دهد مدیریت بحران کردستان در حال حرکت به سمت یک الگوی چندلایه است؛ الگویی که در آن هواشناسی وظیفه پیش‌بینی را بر عهده دارد، مدیریت بحران هماهنگی را دنبال می‌کند، دستگاه‌های انرژی و آب زیرساخت‌ها را پایدار نگه می‌دارند، راهداری و شهرداری‌ها برای مواجهه با تبعات بارش آماده می‌شوند و منابع طبیعی نیز همزمان وظیفه حفاظت از عرصه‌ها و کاهش آثار سیلاب را دنبال می‌کند.

اما حلقه تعیین‌کننده، تبدیل این تصمیم‌ها به اقدام پیش از بحران است. تجربه حوادث گذشته نشان داده است که در زمان وقوع حادثه، فرصت آزمون و خطا وجود ندارد. اکنون زمان آن است که مصوبات این جلسه به جدول زمان‌بندی، مسئول مشخص، اعتبار مورد نیاز، شاخص ارزیابی و گزارش مستمر تبدیل شود.

زمستان پیش‌رو برای کردستان فقط یک فصل سرد نیست؛ یک آزمون عملی برای سنجش میزان هماهنگی دستگاه‌ها، کیفیت زیرساخت‌ها و عمق آمادگی استان است. اگر پیشگیری به‌موقع، اطلاعات دقیق، مانور واقعی و هماهنگی میان دستگاه‌ها در کنار هم قرار گیرد، بارش، سرما و حتی شرایط دشوار می‌تواند با کمترین هزینه اجتماعی و اقتصادی مدیریت شود؛ اما اگر تصمیم‌ها در سطح جلسه باقی بمانند، همان مخاطراتی که امروز قابل پیش‌بینی‌اند، فردا می‌توانند به بحران‌های پرهزینه تبدیل شوند.

انتهای پیام/