آذربایجان شرقی در مسیر جهش تولید گردو؛ اجرای طرح تعویض تاج در باغات

به گزارش خبرگزاری تسنیم از تبریز، اقتصاد کشاورزی آذربایجان شرقی به دلیل تنوع اقلیمی و برخورداری از منابع آب و خاک مستعد، همواره یکی از ارکان اصلی معیشت و توسعه در این منطقه بوده است. در میان محصولات باغی، «گردو» به عنوان یک محصول استراتژیک و ارزآور، پتانسیل‌های نهفته بسیاری برای تبدیل شدن به یک برند صادراتی در بازارهای بین‌المللی دارد. با این حال، کشاورزی سنتی و تکیه بر ژنوتیپ‌های نامرغوب، سال‌ها به عنوان مانعی در برابر افزایش بهره‌وری و سودآوری باغداران عمل کرده است.

تغییر رویکرد سازمان جهاد کشاورزی استان از «توسعه سطح زیرکشت» به سمت «اصلاح ساختار و ارتقای بهره‌وری»، نشان‌دهنده هوشمندی در مدیریت منابع محدود به‌ویژه منابع آبی است. اجرای طرح‌هایی نظیر «تعویض تاج» درختان با استفاده از ارقام تجاری و پربازده، نه تنها پاسخی به چالش‌های اقلیمی و نوسانات عملکردی است، بلکه گامی بلند برای یکدست‌سازی محصول و کسب استانداردهای لازم جهت رقابت در بازارهای جهانی محسوب می‌شود. حرکت در این مسیر می‌تواند آذربایجان شرقی را از جایگاه فعلی، به قطب بی‌رقیب تولید و فرآوری گردوی باکیفیت در کشور بدل کند.

شهرام شفیعی، رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم، با اعلام خبر پیش‌بینی برداشت 24 هزار تن گردو از باغات استان در سال جاری، از برنامه‌ریزی برای توسعه ارقام برتر و اصلاح ساختار باغات خبر داد.

شفیعی با تأکید بر جایگاه ویژه گردو در توسعه کشاورزی اقتصادی استان اظهار داشت: محصولات باغی به‌ویژه میوه‌های خشک، به دلیل ارزش اقتصادی بالا، سهولت در نگهداری و قابلیت فراوری، از ظرفیت‌های مهم در توسعه کشاورزی و افزایش درآمد بهره‌برداران محسوب می‌شوند و گردو در این میان یک محصول راهبردی است.

وی افزود: گردو علاوه بر مصارف آجیلی، در صنایع تبدیلی و شیرینی‌پزی کاربرد گسترده‌ای دارد و به دلیل ارزش غذایی بالا و قابلیت عرضه در بازارهای جهانی، پتانسیل بالایی برای ارزآوری و توسعه صادرات غیرنفتی استان داراست.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی با استناد به آخرین آمارنامه رسمی گفت: این استان با 19 هزار و 207 هکتار سطح زیرکشت، رتبه سوم کشور را در اختیار دارد. از این میزان 18 هزار و 663 هکتار بارور و مابقی غیربارور هستند.

شفیعی با اشاره به نوسانات تولید ناشی از سرمازدگی تصریح کرد: در سال 1404 میزان تولید گردو 21 هزار و 346 تن بود که عملکرد در هکتار آن به دلیل سرمازدگی کاهش یافته بود. با این حال، در شرایط اقلیمی نرمال، عملکرد باغات شاخص استان می‌تواند به 6 تا 8 تن در هکتار نیز برسد؛ لذا پیش‌بینی می‌کنیم امسال با شرایط مساعد، حدود 24 هزار تن محصول برداشت شود.

وی با اشاره به پراکندگی باغات گردو در استان، شهرستان‌های عجب‌شیر با 3 هزار و 287 هکتار، مراغه با 2 هزار و 746 هکتار و اسکو با یک هزار و 897 هکتار را به عنوان قطب‌های اصلی تولید این محصول معرفی کرد و افزود: آذرشهر، مرند و شبستر نیز از دیگر مناطق مهم تولید گردو در آذربایجان شرقی هستند.

شفیعی یکی از چالش‌های اصلی را تنوع ژنتیکی بالا و پایین بودن عملکرد برخی باغات قدیمی دانست و گفت: روش تعویض تاج درختان، راهکار مؤثر ما برای اصلاح باغات قدیمی است. در این روش تاج درختان قدیمی حذف و با ارقام برتر و تجاری همچون چندلر، پدرو و فرنور جایگزین می‌شود.

وی دستاوردهای این طرح را شامل «افزایش کیفیت، یکنواختی محصول، مدیریت بهتر برداشت و کاهش چشمگیر مصرف آب» عنوان کرد و افزود: با استفاده از اعتبارات احیای دریاچه ارومیه، تاکنون تعویض تاج در 100 هکتار از باغات استان (معادل 10 هزار اصله درخت) اجرا شده است.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان در پایان تأکید کرد: اصلاح فرم درختان نه تنها بهره‌وری را افزایش می‌دهد، بلکه با کوچک‌سازی تاج درختان، خطرات جانی ناشی از برداشت سنتی و صعود به درختان بلند را نیز به حداقل می‌رساند که این امر گامی مهم در حفظ ایمنی نیروی کار در بخش کشاورزی است.

انتهای پیام/