به گزارش خبرگزاری تسنیم از کاشان، هفته دفاع مقدس فرصتی برای بازخوانی تجربه‌ای تاریخی است که در کنار ابعاد حماسی و اجتماعی آن، می‌توان از منظر مدیریت و سرمایه انسانی نیز به آن نگریست.

هفته دفاع مقدس تجربه‌ای است که نشان داد در شرایط دشوار، مهم‌ترین پشتوانه یک مجموعه، انسان‌هایی هستند که با احساس مسئولیت، اعتماد متقابل و روحیه مشارکت در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند.

در ادبیات امروز مدیریت، «سرمایه انسانی» مهم‌ترین دارایی سازمان‌ها شناخته می‌شود؛ سرمایه‌ای که برخلاف منابع فیزیکی، با آموزش، تجربه، انگیزه و فراهم‌کردن فرصت رشد، ارزش آن افزایش پیدا می‌کند.

یکی از آموزه‌های قابل توجه دوران دفاع مقدس نیز اهمیت همین سرمایه انسانی بود؛ نیروهایی که در شرایط دشوار، با اتکا به آموزش، تجربه، همکاری و احساس مسئولیت، نقش‌های مختلفی را بر عهده می‌گرفتند.

نخستین درس در این زمینه، اعتماد به نیروی انسانی است؛ مدیری که به توانمندی کارکنان خود اعتماد می‌کند و متناسب با شایستگی‌های آنان مسئولیت می‌سپارد، زمینه شکل‌گیری حس تعلق و مسئولیت‌پذیری را فراهم می‌کند و در مقابل، بی‌اعتمادی و تمرکز بیش از حد تصمیم‌گیری می‌تواند ظرفیت‌های انسانی سازمان را محدود کند.

درس دیگر، اهمیت کار تیمی است؛ هیچ مجموعه‌ای با عملکرد فردیِ جدا از دیگران نمی‌تواند به اهداف بزرگ دست پیدا کند و هم‌افزایی میان افراد، گفت‌وگو، هماهنگی و پذیرش تفاوت دیدگاه‌ها، از مؤلفه‌هایی است که امروزه در مدیریت منابع انسانی نیز مورد توجه جدی قرار دارد.

تاب‌آوری سازمانی نیز از دیگر مفاهیمی است که می‌توان در این چارچوب مورد توجه قرار داد؛ سازمان‌های امروز در معرض تغییرات اقتصادی، فناوری، اجتماعی و مدیریتی قرار دارند.

نیروی انسانی آموزش‌دیده و برخوردار از مهارت‌های حل مسئله، انعطاف‌پذیری و کار گروهی، می‌تواند ظرفیت سازمان را برای مواجهه با این تغییرات افزایش دهد.

از سوی دیگر، تجربه دفاع مقدس اهمیت انگیزه‌های غیرمادی را نیز یادآور می‌شود؛ انسان زمانی که احساس کند کاری که انجام می‌دهد معنادار است، دیده می‌شود و نقشی واقعی در تحقق یک هدف دارد، با انگیزه و تعلق بیشتری فعالیت می‌کند.

در سازمان‌های امروزی نیز توجه به کرامت کارکنان، فرصت رشد، مشارکت در تصمیم‌گیری و قدردانی از عملکرد، بخش مهمی از نظام انگیزشی را تشکیل می‌دهد اما شاید یکی از مهم‌ترین وظایف امروز ما، انتقال این مفاهیم به نسل جدید با زبانی متناسب با نیازهای آنان باشد.

نسل جوان را نمی‌توان صرفاً با تکرار مفاهیم گذشته با ارزش‌های هشت دفاع مقدس پیوند داد، بلکه باید این مفاهیم را به تجربه‌های ملموس زندگی، تحصیل و اشتغال آنان مرتبط کرد.

دانشگاه در این میان جایگاهی مهم دارد؛ دانشگاه تنها محل انتقال دانش تخصصی نیست، بلکه محیطی برای شکل‌گیری شخصیت حرفه‌ای و اجتماعی نسل آینده است و آموزش مهارت‌های ارتباطی، کار تیمی، مسئولیت‌پذیری، اخلاق حرفه‌ای و حل مسئله، می‌تواند بخشی از رسالت دانشگاه در تربیت نیروی انسانی آینده باشد.

در این مسیر، دانشگاه ملی مهارت و آموزشکده‌های آن با مأموریت مهارت‌آموزی و تربیت نیروی انسانی متخصص، می‌توانند نقش مؤثری در پیوند میان دانش، مهارت و مسئولیت اجتماعی ایفا کنند.

تربیت نیروی ماهر زمانی به معنای واقعی تحقق پیدا می‌کند که مهارت تخصصی در کنار اخلاق حرفه‌ای، تعهد، همکاری و احساس مسئولیت اجتماعی قرار گیرد.

هفته دفاع مقدس، بنابراین، تنها فرصتی برای نگاه به گذشته نیست؛ می‌تواند نقطه‌ای برای اندیشیدن به آینده نیز باشد. آینده‌ای که در آن سازمان‌ها بیش از هر زمان دیگری به سرمایه انسانی توانمند، خلاق، مسئولیت‌پذیر و تاب‌آور نیاز دارند.

اگر یکی از پیام‌های ماندگار دفاع مقدس را اهمیت انسان و نقش او در عبور از شرایط دشوار بدانیم، مدیریت امروز نیز باید این پیام را جدی بگیرد که توسعه پایدار از مسیر توسعه انسان‌ها می‌گذرد و سازمانی موفق‌تر است که پیش از هر چیز، برای رشد سرمایه انسانی خود سرمایه‌گذاری کند.

یادداشت از معصومه دیم‌کار. استاد آموزشکده ملی مهارت دختران کاشان

انتهای پیام/801