به گزارش خبرگزاری تسنیم از بیرجند، در جاده همه‌چیز گاهی به چند ثانیه بند است؛ به یک سبقت، لحظه‌ای غفلت، خواب‌آلودگی راننده یا برخوردی که ناگهان سکوت مسیر را می‌شکند. بعد، صدای آژیر می‌آید، چراغ خودروهای امدادی در امتداد جاده دیده می‌شود و خبری کوتاه میان مردم می‌پیچد: تصادف شد، چند نفر مصدوم شدند و چند نفر جان باختند. اما برای خانواده‌ای که چشم‌انتظار بازگشت عزیزش بوده، این خبر کوتاه نمی‌ماند؛ به اندوهی طولانی تبدیل می‌شود که با هیچ آمار و گزارشی پایان نمی‌گیرد.

در خراسان جنوبی، تکرار خبرهای تصادف در محورهای ارتباطی استان، این پرسش را پیش می‌کشد که چرا حوادثی که بارها درباره علت‌ها و پیامدهایشان هشدار داده شده، همچنان تکرار می‌شوند؟ پاسخ را نمی‌توان تنها در یک عامل جست‌وجو کرد. رفتار رانندگان، وضعیت خودروها، طولانی‌بودن مسیرها، خستگی و خواب‌آلودگی، کیفیت راه و ضرورت تقویت ایمنی، هرکدام بخشی از این زنجیره‌اند؛ زنجیره‌ای که گاه با یک تصمیم نادرست یا لحظه‌ای بی‌احتیاطی به حادثه‌ای جبران‌ناپذیر منتهی می‌شود.

خبرهایی کوتاه، داغ‌هایی بلند

حادثه‌های جاده‌ای معمولاً با چند خط خبر می‌شوند؛ نام یک محور، نوع خودروها، شمار مصدومان و جان‌باختگان. در خبرها همه‌چیز دقیق و فشرده است، اما بیرون از متن، ماجرای دیگری جریان دارد؛ خانه‌ای که تلفنش زنگ می‌خورد، خانواده‌ای که برای شنیدن یک خبر خوب دعا می‌کند و لحظه‌ای که امید جای خود را به ناباوری می‌دهد.

یک تصادف فقط برخورد دو خودرو نیست. پشت هر جان‌باخته، خانواده‌ای قرار دارد که از آن پس با جای خالی یک نفر زندگی می‌کند؛ صندلی خالی سر سفره، صدایی که دیگر شنیده نمی‌شود و برنامه‌هایی که ناتمام می‌ماند.

توجه‌نکردن به فاصله ایمن، استفاده از تلفن همراه، بی‌توجهی به وضعیت لاستیک و ترمز و ادامه رانندگی در شرایط خستگی، از جمله خطرهایی شناخته‌شده در جاده‌هاست. با این حال، آشنایی با این هشدارها به‌تنهایی مانع حادثه نمی‌شود. مسئله اینجاست که بسیاری از رانندگان خطر را می‌شناسند، اما تصور می‌کنند حادثه برای دیگری رخ می‌دهد؛ تا زمانی که یک لحظه بی‌احتیاطی همین تصور را درهم می‌شکند.

حادثه مرگبار برخورد تریلی با اتوبوس در محور بیرجند ـ قاین که به جان‌باختن 9 نفر انجامید، نمونه‌ای تلخ از پیامد تصادف‌های سنگین در جاده‌های استان است؛ حادثه‌ای که بار دیگر نشان داد در برخوردهای شدید، فرصت جبران گاه بسیار اندک است.

مسئولیت فقط بر دوش راننده نیست

تأکید بر رعایت مقررات رانندگی ضروری است، اما تقلیل همه تصادف‌ها به خطای راننده، مسئله را ساده می‌کند. ایمنی جاده حاصل مجموعه‌ای از عوامل است؛ راهی که باید طراحی و نگهداری شود، خودرویی که باید از حداقل استانداردهای ایمنی برخوردار باشد، نظارتی که تخلف را بازدارد و امدادی که در کوتاه‌ترین زمان به محل حادثه برسد.

راننده مسئول انتخاب‌های خود پشت فرمان است، اما نهادهای مسئول نیز وظیفه دارند نقاط حادثه‌خیز را شناسایی و اصلاح کنند، علائم هشداردهنده را به‌موقع نصب و نگهداری کنند، خط‌کشی و روشنایی مسیر را ارتقا دهند و شرایط استراحت ایمن را برای رانندگان فراهم آورند.

رسیدگی به کیفیت خودروها، کنترل سرعت و برخورد با تخلف‌های پرخطر نیز بخشی از همین مسئولیت جمعی است.

در کنار این اقدامات، دسترسی سریع به خدمات امدادی اهمیت ویژه‌ای دارد. در تصادف‌های شدید، زمان رسیدن نیروهای امدادی و امکان انتقال سریع مصدومان به مراکز درمانی می‌تواند در سرنوشت آنان مؤثر باشد. بنابراین، ارزیابی پوشش امدادی در محورهای طولانی، آمادگی پایگاه‌ها و هماهنگی میان دستگاه‌های امدادی باید به‌صورت مستمر انجام شود، نه فقط پس از وقوع حادثه‌ای پرخبر.

جاده ایمن با هشدار تنها ساخته نمی‌شود

هر سال، همزمان با افزایش سفرها، توصیه‌های ایمنی تکرار می‌شود؛ با سرعت مطمئنه برانید، کمربند ایمنی ببندید، هنگام خستگی توقف کنید و از سبقت غیرمجاز بپرهیزید. این هشدارها لازم‌اند، اما کافی نیستند.

اگر قرار است خبرهای تلخ کمتر شوند، هشدارها باید به اقدام مستمر تبدیل شوند؛ اقدامی که هم راننده را در برابر خطر مسئول بداند و هم دستگاه‌های متولی را پاسخ‌گو کند.

رانندگان باید پیش از سفر از سلامت خودرو اطمینان حاصل کنند، زمان کافی برای استراحت در نظر بگیرند و در صورت خواب‌آلودگی، ادامه مسیر را به هر قیمتی دنبال نکنند. کمربند ایمنی نیز باید برای همه سرنشینان، در صندلی جلو و عقب، به عادتی همیشگی تبدیل شود.

از سوی دیگر، دستگاه‌های مسئول باید اطلاعات دقیق و به‌روز تصادف‌ها را منتشر کنند تا مشخص شود کدام محور، کدام بازه زمانی و کدام نوع تخلف بیشترین خطر را به همراه دارد. بدون داده‌های روشن، برنامه‌ریزی برای کاهش تصادف‌ها به توصیه‌های کلی محدود خواهد شد.

پشت هر آمار، یک زندگی

تصادف‌های جاده‌ای را نمی‌توان با یک تیتر تمام کرد. تیتر می‌رود، اما پیامد حادثه در زندگی خانواده‌ها می‌ماند. گاهی بازماندگان باید با هزینه‌های درمان، ازکارافتادگی یا فقدان نان‌آور خانواده روبه‌رو شوند و گاهی کودکی پدر یا مادرش را از دست می‌دهد؛ کسی که قرار بود سال‌ها در کنارش باشد. این پیامدها در جدول‌های آماری دیده نمی‌شوند، اما بخشی از واقعیت تصادف‌ها هستند.

تکرار خبرها نباید جامعه را به شنیدن مرگ عادت دهد. وقتی نام یک محور بار دیگر در خبر تصادف می‌آید، باید پرسید چه عواملی زمینه حادثه را فراهم کرده، چه اقداماتی برای پیشگیری انجام شده و چه مواردی همچنان نیازمند اصلاح است. این پرسش‌ها برای مقصرسازی شتاب‌زده نیست؛ برای جلوگیری از تکرار حادثه است.

جاده‌های خراسان جنوبی هر روز مردم را برای کار، درمان، تحصیل و دیدار خانواده به مقصد می‌رسانند. ایمن‌بودن این مسیرها فقط یک مطالبه فنی نیست؛ حق مردمی است که برای گذران زندگی ناچارند راهی جاده شوند. کاهش تصادف‌ها نیز با یک بخشنامه یا پویش کوتاه‌مدت حاصل نمی‌شود؛ به رانندگی مسئولانه، خودروهای ایمن‌تر، راه‌های استاندارد، نظارت مؤثر، امدادرسانی سریع و انتشار شفاف اطلاعات نیاز دارد.

روایت یک حادثه مرگبار در محور بیرجند ـ قاین

سرهنگ کاظمی، رئیس پلیس راه خراسان جنوبی از برخورد یک دستگاه اتوبوس با یک دستگاه تریلی در محور بیرجند ـ قاین و جان‌باختن 9 نفر و مصدومیت پنج نفر خبر داد و  اظهار کرد: ساعت 27 دقیقه بامداد، در پی اعلام مرکز فوریت‌های پلیسی مبنی بر وقوع حادثه رانندگی در محدوده گردنه ثمن‌شاهی، کیلومتر 10 محور بیرجند ـ قاین، بلافاصله مأموران و نیروهای امدادی به محل حادثه اعزام شدند.

وی افزود: مأموران پس از حضور در محل مشاهده کردند یک دستگاه اتوبوس که از مشهد به مقصد زاهدان در حرکت بوده، با قسمت عقب یک دستگاه کشنده ولوو حامل بار میلگرد برخورد کرده است. بر اثر این حادثه، هر دو خودرو دچار حریق شدند.

رئیس پلیس راه خراسان جنوبی در ابتدا اعلام کرده بود که علت حادثه توسط کارشناسان پلیس راه در دست بررسی است و از رانندگان خواست با رعایت قوانین و مقررات، از عجله و شتاب بی‌مورد پرهیز کنند.

وی در ادامه اعلام کرد که علت حادثه از سوی کارشناسان پلیس راه، عدم توجه به جلو ناشی از خستگی راننده اتوبوس تشخیص داده شده است.

مهدی محمدپور، مدیرعامل جمعیت هلال‌احمر خراسان جنوبی نیز گفت: این حادثه ساعت 00:34 بامداد چهارم مهرماه در کیلومتر 20 محور آرین‌شهر ـ بیرجند و محدوده گردنه ثمن‌شاهی به مرکز کنترل و هماهنگی عملیات جمعیت هلال‌احمر اعلام شد.

وی افزود: پس از اعلام حادثه، هشت تیم عملیاتی جمعیت هلال‌احمر با 15 نیروی عملیاتی برای امدادرسانی و انجام اقدامات لازم به محل حادثه اعزام شدند.

مدیرعامل جمعیت هلال‌احمر خراسان جنوبی ادامه داد: در این حادثه 14 نفر دچار حادثه شدند که 9 نفر جان خود را از دست دادند و پنج نفر نیز مصدوم شدند.

محمدپور گفت: یک نفر از مصدومان توسط نیروهای جمعیت هلال‌احمر به مرکز درمانی منتقل شد و سایر مصدومان نیز پس از انجام اقدامات امدادی و درمانی، با همکاری عوامل اورژانس به مراکز درمانی انتقال یافتند.

وی ضمن ابراز تأسف از وقوع این حادثه و تسلیت به خانواده جان‌باختگان، افزود: نیروهای عملیاتی جمعیت هلال‌احمر تا پایان عملیات در محل حادثه حضور داشتند و اقدامات امدادی لازم را انجام دادند.

آژیر که در جاده می‌پیچد، برای امدادگران نشانه آغاز عملیات است؛ برای خانواده‌ها اما ممکن است آغاز روزهایی باشد که دیگر شبیه گذشته نخواهد شد. پایان‌دادن به این چرخه تلخ، از جدی‌گرفتن هر حادثه، بررسی دقیق علت‌ها و تبدیل هشدارهای آشنا به اقداماتی آغاز می‌شود که واقعاً جان انسان‌ها را حفظ کند.

انتهای پیام/254