جیب خانواده‌ها زیر بار هزینه‌های مهر؛ وقتی قیمت، جای کیفیت را گرفت

به گزارش خبرگزاری تسنیم از مشهد، در روزهایی که خانواده‌ها باید برای بازگشایی مدارس خود را آماده کنند، سبد هزینه‌های مهر تنها به دفتر و مداد محدود نمی‌شود و پوشاک، کیف، کفش، سرویس، شهریه برخی مدارس و سایر ملزومات آموزشی نیز همزمان به هزینه‌های خانوار اضافه می‌شود لذا در چنین شرایطی، حتی اقلامی که در نگاه نخست جزو هزینه‌های سنگین محسوب نمی‌شوند، وقتی در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند، رقم قابل توجهی را به خانواده تحمیل می‌کنند.

مشاهدات میدانی خبرنگار تسنیم از بازار لوازم‌التحریر مشهد نشان می‌دهد افزایش قیمت‌ها نه‌تنها بر برچسب کالاها، بلکه بر رفتار مصرف‌کنندگان نیز اثر گذاشته است؛ برخی خانواده‌ها خرید اقلامی مانند هایلایتر، ماژیک یا لوازم فانتزی را کنار گذاشته‌اند، برخی به سراغ کالاهای ارزان‌تر رفته‌اند و گروهی نیز با استفاده از وسایل باقی‌مانده از سال گذشته، تلاش کرده‌اند بخشی از هزینه‌های امسال را کاهش دهند.

در مقابل، فروشندگان نیز از کاهش قدرت خرید مردم، افت تعداد اقلام خریداری‌شده و دشوار شدن پیش‌بینی بازار سخن می‌گویند؛ شرایطی که بازار نوشت‌افزار را در آستانه مهر میان افزایش هزینه‌های تولید و واردات از یک سو و کاهش توان خرید مصرف‌کنندگان از سوی دیگر قرار داده است. وقتی خرید لوازم‌التحریر به انتخاب میان ضروری و غیرضروری تبدیل می‌شود فروشندگان بازار مشهد معتقدند الگوی خرید خانواده‌ها نسبت به گذشته تغییر کرده است و بسیاری از خریداران پیش از ورود به فروشگاه فهرستی از اقلام ضروری را مشخص می‌کنند و خرید کالاهای جانبی را به شرایط مالی خود موکول کرده‌اند.

فائزه ذبیحی، یکی از فروشندگان لوازم‌التحریر، در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم از مشهد اظهارکرد: نیاز خانواده‌ها با یکدیگر متفاوت است و هر مشتری بر اساس شرایط خود خرید می‌کند؛ بسیاری از خانواده‌ها ابتدا اقلام ضروری را تهیه می‌کنند و سپس اگر توان مالی داشته باشند به سراغ سایر وسایل می‌روند.

وی افزود: ممکن است خانواده‌ای از سال گذشته دفتر داشته باشد و امسال تنها به خرید مداد، خودکار یا چند قلم ضروری دیگر نیاز پیدا کند؛ بنابراین میزان خرید هر خانواده با دیگری تفاوت دارد.

این فروشنده با اشاره به افزایش قیمت برخی کالاها گفت: بخشی از اقلام مانند کوله مدرسه وارداتی هستند، اما بسیاری از کالاهای دیگر در داخل کشور تولید می‌شوند.

ذبیحی درباره میزان فروش در سال جاری نیز بیان کرد: فروش امسال نسبت به سال گذشته بسیار پایین‌تر بوده و به نظر می‌رسد برخی خانواده‌ها نیز به دلیل نگرانی‌هایی که درباره تعطیلی مدارس وجود داشته، خرید خود را به تعویق انداخته‌اند،خانواده‌هایی که از وضعیت مالی مناسب‌تری برخوردارند، بیشتر به برند و کیفیت توجه می‌کنند، اما برای بخش عمده خریداران، قیمت در اولویت قرار گرفته است.

وی همچنین از حضور بازرسان در بازار خبر داد و گفت: ماموران تعزیرات برای بررسی قیمت‌ها و نظارت بر روند عرضه کالا به فروشگاه‌ها مراجعه می‌کنند.

جامدادی 500 هزار تومانی و بازاری که فروشنده هم قدرت خرید ندارد

علی اکبری، یکی دیگر از فروشندگان لوازم‌التحریر، در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم از مشهد با اشاره به وضعیت فروش در روزهای منتهی به بازگشایی مدارس اظهار کرد: امسال بخشی از کالاهای باقی‌مانده از سال گذشته باعث شده وضعیت فروش در برخی اقلام قابل قبول باشد، چراکه این کالاها با قیمت سال قبل خریداری شده و امکان عرضه آن‌ها با قیمت پایین‌تر وجود دارد.

وی افزود: برای مثال، جامدادی که سال گذشته حدود 200 هزار تومان خریداری می‌کردیم، امسال حدود 500 هزار تومان قیمت دارد، اما همان کالای باقی‌مانده از سال گذشته را حدود 300 هزار تومان عرضه کرده‌ایم.

این فروشنده با بیان اینکه بخش عمده کالاهای فروشگاه تولید داخل است، گفت: بیشتر مردم در شرایط فعلی به دنبال قیمت مناسب هستند و افزایش قیمت‌ها باعث شده انتخاب‌های خود را تغییر دهند.

اکبری ادامه داد: کالاهایی که از سال گذشته باقی مانده‌اند، به دلیل قیمت پایین‌تر مورد استقبال قرار می‌گیرند، اما در مجموع میزان فروش نسبت به گذشته حدود نصف شده است.

به گفته وی، کاهش قدرت خرید باعث شده خانواده‌ها به جای آنکه برای خرید مجموعه کاملی از لوازم‌التحریر اقدام کنند، تنها اقلام ضروری را خریداری کنند و تهیه برخی کالاها را به زمان دیگری موکول کنند.

کاهش عرضه کالاهای خارجی؛ افزایش قیمت فانتزی‌ها

رضا خدادادی، دیگر فروشنده لوازم‌التحریر در بازار مشهد، نیز در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم از مشهد از افزایش قیمت کالاها و کاهش فروش خبر داد و گفت: قیمت برخی کالاها امسال دو تا سه برابر شده و میزان فروش نیز حدود یک‌سوم کاهش داشته است.

خدادادی افزود: شرایط بازار به گونه‌ای است که برای برخی کالاها نمی‌توان نرخ ثابتی تعیین کرد؛ قیمت‌ها روزانه تغییر می‌کند و همین موضوع خرید را برای فروشنده نیز دشوار کرده است.

وی ادامه داد: مواردی داشته‌ایم که مشتری پس از اطلاع از قیمت یک کالا، بدون خرید از فروشگاه خارج شده و قیمت را به سرپرست خانواده اعلام کرده تا درباره خرید تصمیم بگیرند و حتی گاهی خانواده‌ها برای خرید یک یا دو قلم کالا نیز مردد هستند.

این فروشنده درباره وضعیت کالاهای خارجی نیز گفت: امسال عرضه کالاهای خارجی کاهش پیدا کرده است؛ چراکه افزایش قیمت‌ها و کاهش واردات باعث شده دسترسی به این کالاها کمتر شود.

وی افزود: بخشی از کالاهای فانتزی موجود در بازار وارداتی و عمدتاً چینی هستند، اما میزان عرضه آن‌ها نسبت به سال‌های گذشته کاهش یافته است.

خانواده‌ها چه چیزهایی را از سبد خرید مهر حذف کرده‌اند؟

آنچه در میان خریداران بازار بیش از هر چیز جلب توجه می‌کند، تغییر اولویت‌های خرید است و خانواده‌ها دیگر الزاماً برای تهیه تمام اقلام فهرست‌شده به بازار نمی‌آیند و در بسیاری از موارد، ابتدا کالاهای ضروری را انتخاب می‌کنند و سپس بر اساس میزان بودجه خود درباره سایر اقلام تصمیم می‌گیرند.

زهرا موحدی، مادر یک دانش‌آموز، در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم از مشهد اظهار کرد: امسال حدود 5 میلیون تومان برای خرید لوازم‌التحریر هزینه کرده‌ایم و قیمت‌ها نسبت به سال گذشته افزایش زیادی داشته است و شاید همین وسایل را سال گذشته با حدود 800 هزار تومان تهیه می‌کردیم، اما امسال هزینه به شکل قابل توجهی افزایش یافته است و برای فرزندم کیف نخریدیم و بیشترین هزینه مربوط به جامدادی بود.

این مادر دانش‌آموز ادامه داد: در مواردی که قیمت یک محصول بالا بود، مجبور شدیم آن را از فهرست خرید حذف کنیم یا سراغ گزینه ارزان‌تری برویم؛ برای مثال جامدادی گران‌قیمت را کنار گذاشتیم و مدل ارزان‌تری خریدیم.

دفترهای سال گذشته دوباره به کار آمدند

محدثه میرزایی، مادر یکی دیگر از دانش‌آموزان، نیز درباره شیوه مدیریت هزینه‌های خانواده در آستانه سال تحصیلی گفت: امسال برای خرید دفتر هزینه زیادی نکردیم، زیرا تعدادی دفتر از سال گذشته باقی مانده بود و تصمیم گرفتیم از همان‌ها استفاده کنیم.

وی در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم از مشهد افزود: با وجود استفاده از دفترهای سال گذشته، افزایش قیمت‌ها کاملاً محسوس است. دفترهایی که سال گذشته حدود 100 تا 150 هزار تومان قیمت داشتند، امسال به حدود 350 تا 400 هزار تومان رسیده‌اند.

میرزایی بیان کرد: بیشترین هزینه همچنان مربوط به دفتر است، چون خرید آن ضروری است، اما برای کاهش هزینه‌ها اقلامی مانند هایلایتر و ماژیک را خریداری نکردیم.

این روایت تنها نمونه‌ای از تغییر رفتار خانواده‌ها در بازار امسال است؛ خانواده‌هایی که برای کاهش هزینه، به جای خرید تمام اقلام مورد علاقه دانش‌آموز، ابتدا نیازهای اصلی را در نظر می‌گیرند و سپس بر اساس بودجه باقی‌مانده تصمیم می‌گیرند.

وقتی کیفیت قربانی قیمت می‌شود

مرتضی موذنی، پدر یکی دیگر از دانش‌آموزان در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم از مشهد اظهار کرد: حدود 4 میلیون تومان برای خرید لوازم‌التحریر هزینه کرده‌ایم و امسال نسبت به سال گذشته بیشترین هزینه را داشته‌ایم.

وی افزود: مداد رنگی‌ها افزایش قیمت زیادی داشتند و به دلیل افزایش قیمت کالاها مجبور شدیم محصولی ارزان‌تر انتخاب کنیم و محصولی که در نهایت خریداری کردیم از نظر کیفیت تفاوت قابل توجهی با گزینه‌ای داشت که ابتدا مدنظرمان بود، اما با توجه به قیمت‌ها انتخاب دیگری برایمان امکان‌پذیر نبود؛ نکته قابل توجه این است که محصول ارزان‌تری که انتخاب کردیم نیز تولید داخل بود.

14 میلیون تومان برای دو دانش‌آموز

افزایش هزینه‌ها برای خانواده‌هایی که بیش از یک فرزند محصل دارند، فشار بیشتری ایجاد می‌کند و حسین غلامی، پدر دو دانش‌آموز، در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم از مشهد اظهار کرد: برای دو فرزندم نزدیک به 14 میلیون تومان هزینه کرده‌ام و به نظرم قیمت‌ها نسبت به سال گذشته بیش از 50 درصد افزایش داشته است.

وی افزود: افزایش قیمت در اقلامی مانند دفتر و مداد به‌وضوح دیده می‌شود و وقتی تمام اقلام مورد نیاز دو دانش‌آموز را در کنار هم قرار می‌دهیم، رقم نهایی قابل توجه می‌شود.

غلامی با اشاره به هزینه‌های جانبی تحصیل گفت: با وجود هزینه‌هایی که مهدکودک‌ها دریافت می‌کنند، همچنان بخش قابل توجهی از هزینه‌ها بر عهده والدین است و فهرست بلندی از اقلام مورد نیاز برای خرید در اختیار خانواده‌ها قرار می‌گیرد.

وی ادامه داد: بخش زیادی از محصولاتی که خریدیم فانتزی بود، اما اگر محصول داخلی مشابهی وجود داشته باشد، ترجیح می‌دهم همان کالا را با قیمت پایین‌تر و تولید داخل خریداری کنم.

این پدر دانش‌آموز معتقد است هزینه لوازم‌التحریر سهم قابل توجهی از هزینه‌های مربوط به مدرسه را به خود اختصاص می‌دهد و افزایش قیمت آن می‌تواند فشار بیشتری بر خانواده‌ها وارد کند.

قیمت؛ معیار اول بسیاری از خریداران

در کنار خانواده‌هایی که به دلیل افزایش قیمت بخشی از خرید خود را حذف کرده‌اند، برخی خریداران نیز می‌گویند قیمت اکنون به نخستین معیار انتخاب تبدیل شده است.

الهه ابراهیمی، یکی از خریداران بازار لوازم‌التحریر، در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم از مشهد اظهار کرد: خودم فروشگاه اینترنتی دارم و قیمت برایم اهمیت زیادی دارد؛ بنابراین هنگام خرید لوازم‌التحریر برای فرزندم نیز توجه زیادی به قیمت دارم.

وی افزود: فرزندم در مدرسه دولتی تحصیل می‌کند و مدرسه خانواده را برای خرید لوازم‌التحریر خاصی تحت فشار قرار نمی‌داد، هرچند در مدرسه‌ای که خودم در آن تدریس می‌کردم، دانش‌آموزان برای خرید برخی اقلام با اجبار مواجه بودند.

روایت ابراهیمی نیز نشان می‌دهد که حتی در میان خانواده‌هایی که امکان خرید دارند، قیمت به یکی از عوامل اصلی تصمیم‌گیری تبدیل شده و انتخاب میان برندها و مدل‌های مختلف بیش از گذشته به مقایسه قیمت‌ها وابسته است.

حمایت از تولید داخل؛ از شعار تا مسئله تأمین مواد اولیه

در چنین شرایطی، موضوع حمایت از تولید داخل و افزایش عرضه نوشت‌افزار ایرانی بار دیگر مورد توجه قرار گرفته است؛ موضوعی که از یک سو می‌تواند وابستگی بازار به واردات را کاهش دهد و از سوی دیگر، در صورت فراهم بودن مواد اولیه و استمرار تولید، به ثبات بیشتر بازار کمک کند.

احسان عظیمی‌راد، نماینده مردم مشهد و کلات در مجلس شورای اسلامی، در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم از مشهد با اشاره به افزایش قیمت برخی اقلام نوشت‌افزار اظهار کرد: رویکرد مجلس شورای اسلامی حمایت از تولیدکنندگان داخلی و فراهم کردن امکان عرضه کافی نوشت‌افزار با قیمت متعادل و مناسب برای مردم است.

وی درباره وضعیت بازار در آستانه سال تحصیلی افزود: بخشی از کالاهای نوشت‌افزار وارداتی و خارجی هستند که در شرایط اخیر، از جمله تحریم‌ها و محدودیت‌های حمل‌ونقل دریایی، با مشکلاتی در زمینه تأمین مواجه شده‌اند و ممکن است بخشی از کالاهایی که پیش‌تر در بازار عرضه نشده بودند، در مقطع فعلی وارد بازار شوند.

نماینده مردم مشهد و کلات در مجلس شورای اسلامی ادامه داد: رویکرد کلی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، وزارت صنعت، معدن و تجارت و سایر دستگاه‌های متولی، حمایت از تولید داخل و استفاده از ظرفیت تولیدکنندگان داخلی است.

عظیمی‌راد با اشاره به برگزاری نمایشگاه‌های عرضه نوشت‌افزار در تابستان و روزهای پایانی این فصل در شهرهای مختلف گفت: این نمایشگاه‌ها فرصت مناسبی برای عرضه تولیدات داخلی ایجاد کرده‌اند و امروز بخش قابل توجهی از اقلام نوشت‌افزار از جمله دفتر، قلم، خودکار، مداد و پاک‌کن در داخل کشور تولید می‌شود.

وی تصریح کرد: کیفیت تولیدات داخلی نیز در سال‌های اخیر افزایش یافته و می‌توان با استفاده از ظرفیت تولیدکنندگان داخلی، بخشی از نیاز بازار را تأمین کرد.

نماینده مردم مشهد و کلات در مجلس درباره دلایل افزایش قیمت نوشت‌افزار نیز اظهار کرد: بخشی از افزایش قیمت به افزایش هزینه مواد اولیه تولید بازمی‌گردد و در شرایطی که برخی مواد اولیه با دشواری وارد کشور می‌شوند، هزینه تأمین و تولید نیز افزایش پیدا می‌کند.

عظیمی‌راد ادامه داد: تأکید مجلس در این حوزه دو محور اصلی دارد؛ نخست حمایت از تولیدکنندگان داخلی در حوزه نوشت‌افزار و دوم فراهم کردن امکان عرضه کافی این کالاها با قیمت متعادل و مناسب به مردم.

وی درباره نمایشگاه‌های عرضه نوشت‌افزار نیز گفت: این نمایشگاه‌ها با هدف تسهیل دسترسی عمومی مردم به کالاهای مورد نیاز و فراهم کردن امکان خرید با شرایط مناسب برگزار می‌شوند و لازم است کالاهای مورد نیاز به میزان کافی در اختیار مصرف‌کنندگان قرار داشته باشد.

نماینده مردم مشهد و کلات در مجلس شورای اسلامی با اشاره به نقش وزارت صنعت، معدن و تجارت در این زمینه اظهار کرد: با توجه به اینکه امور مرتبط با تولید و بازرگانی بر عهده این وزارتخانه است، انتظار می‌رود وظایف خود را در زمینه تنظیم بازار، حمایت از تولید داخل و فراهم کردن شرایط مناسب برای عرضه کالا به‌درستی انجام دهد.

عظیمی‌راد خاطرنشان کرد: رویکرد کلی مجلس شورای اسلامی نظارت بر عملکرد دولت و تأکید بر حمایت از تولید داخل، تأمین کالا و فراهم شدن امکان دسترسی مردم به نوشت‌افزار با قیمت مناسب است.

تولید نوشت‌افزار در مشهد روی 15 درصد ظرفیت؛ خرید خانواده‌ها 50 درصد کاهش یافت

علی روان، نایب‌رئیس اتحادیه نوشت‌افزار مشهد در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم از مشهد با اشاره به وضعیت تولید و عرضه نوشت‌افزار در بازار اظهار کرد: در بازار نوشت‌افزار هم محصولات تولید داخل و هم کالاهای وارداتی عرضه می‌شوند، اما هر دو گروه طی یک سال گذشته با افزایش قابل توجه هزینه‌ها مواجه بوده‌اند و آثار این افزایش قیمت در بازار به‌وضوح دیده می‌شود.

وی افزود: قیمت کالاهای وارداتی نسبت به سال گذشته بیش از 150 درصد افزایش داشته است و در بخش تولیدات داخلی نیز افزایش هزینه‌ها بسیار محسوس بوده و قیمت برخی محصولات با رشد حدود 300 درصدی مواجه شده است.

نایب‌رئیس اتحادیه نوشت‌افزار مشهد ادامه داد: افزایش قیمت تنها به یک بخش از زنجیره تولید مربوط نمی‌شود، بلکه گرانی مواد اولیه، افزایش دستمزد نیروی انسانی، هزینه‌های تأمین اجتماعی و سایر هزینه‌های جانبی، مجموع هزینه تمام‌شده تولید را افزایش داده است.

روان با اشاره به شرایط فعالیت واحدهای تولیدی گفت: در شرایط فعلی برخی واحدها با تعداد بسیار کمتری از نیروهای خود فعالیت می‌کنند و حدود 30 تا 40 درصد نیروی انسانی در برخی واحدهای تولیدی باقی مانده است؛ به عبارت دیگر، حدود 50 درصد نیروهای کارگاه‌های تولیدی تعدیل شده‌اند.

وی تصریح کرد: مشکلات اقتصادی و کاهش تقاضا باعث شده است برخی واحدهای تولیدی حتی با ظرفیت کامل خود فعالیت نکنند و در حال حاضر فعالیت تولیدی در برخی مجموعه‌ها به حدود 15 درصد ظرفیت رسیده است.

تولید نوشت‌افزار از ماه‌ها قبل برای مهر برنامه‌ریزی می‌شود

نایب‌رئیس اتحادیه نوشت‌افزار مشهد با اشاره به فرآیند زمان‌بر تولید نوشت‌افزار بیان کرد: تولیدکننده‌ای که قصد دارد محصولات خود را در شهریور و همزمان با بازگشایی مدارس وارد بازار کند، نمی‌تواند چند هفته مانده به مهر برای تولید تصمیم بگیرد؛ این فرآیند به برنامه‌ریزی چندماهه نیاز دارد.

روان افزود: تولیدکنندگان باید از آبان‌ماه سال قبل برای بازار مهر برنامه‌ریزی کنند، در اسفندماه مواد اولیه مورد نیاز خود را تأمین کنند و پس از طی فرآیند تولید، محصولات را در مردادماه به بازار عرضه کنند تا بتوانند در شهریورماه به سود حاصل از فعالیت خود برسند.

وی گفت: این چرخه زمانی در سال گذشته تحت تأثیر تصمیمات مربوط به نحوه فعالیت مدارس، غیرحضوری شدن آموزش و همچنین شرایط جنگی قرار گرفت و مشکلاتی مانند محدودیت در واردات مواد اولیه و اختلال در روند تأمین کالا، برنامه تولیدکنندگان را با مشکل مواجه کرد.

وی خاطرنشان کرد: وقتی تولیدکننده از ماه‌ها قبل برای بازار مهر برنامه‌ریزی می‌کند اما در ادامه با تغییر شرایط، کاهش تقاضا یا دشواری تأمین مواد اولیه مواجه می‌شود، تمام محاسبات اقتصادی تولید به هم می‌ریزد و ادامه فعالیت برای واحدهای تولیدی دشوارتر می‌شود.

گزارش از: محدثه رمضانی

انتهای پیام/282