پیشرفت با نسخه بومی در گرو حفظ و ارتقای اجتهاد جواهری است

حجت‌الاسلام‌ والمسلمین سیدمحسن دعائی، مدیرعامل مؤسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام، در گفت‌وگو با خبرنگار حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، به مناسبت آغاز سال تحصیلی حوزه علمیه گفت: نظام طلبگی در واقع آماده شدن برای نقش‌آفرینی در نهاد هدایتی است که خداوند آن را پایه‌گذاری کرده است؛ از سوی دیگر اگر هدایت بشر به سمت خداشناسی و خداباوری نباشد، خلقت انسان لغو و بیهوده خواهد بود؛ بنابراین نهاد هدایت را می‌توان نهاد معنابخش فلسفه خلقت انسان دانست که اگر حذف شود، فلسفه خلقت انسان از بین می‌رود، در حالی که کار لغو از خداوند حکیم سر نمی‌زند.

وی با استناد به آیه شریفه «اللّهُ الَّذِی خَلَقَ سَبْعَ سَماوات وَ مِنَ الاْ َرْضِ مِثْلَهُنَّ یَتَنَزَّلُ الاْ َمْرُ بَیْنَهُنَّ لِتَعْلَمُوا أَنَّ اللّهَ عَلى کُلِّ شَیْء قَدِیرٌ وَ أَنَّ اللّهَ قَدْ أَحاطَ بِکُلِّ شَیْء عِلْماً»، غایت آفرینش را معرفت‌الله معرفی و تصریح کرد: آنچه این مهم را محقق می‌کند، نهاد هدایت به سردمداری انبیای الهی است؛ اینکه اولین انسان، می‌شود اولین پیامبر، یعنی حتی یک انسان هم نباید از هدایت بی‌بهره بماند یا استثنا شود.

کارویژه نظام طلبگی؛ تربیت عناصر فعال در نهاد هدایت

استاد درس خارج حوزه با اشاره به حدیث «العلماء ورثة الانبیاء» یادآور شد: کار نظام طلبگی نیز در تداوم رسالت انبیا، استمرار هدایت از طریق تربیت عناصر فعال در نهاد هدایت است. بر این اساس اگر طلاب به‌ویژه طلاب نو ورود، اهمیت و ارزش کار خود را که در تراز کار انبیا است، درک کنند، اولاً هویت صنفی خود را در حد عالی لمس می‌کنند، چرایی حضورشان در این نهاد قدسی و ارزش آن را می‌فهمند و به آن وفادار می‌مانند، از این رو نه تنها هرگز دچار بحران هویت نمی‌شوند، بلکه هویت‌ساز هم می‌شوند.

حجت‌الاسلام‌ دعائی خاطرنشان کرد: البته صرف حضور در نظام روحانیت و نهاد هدایت، مسأله را حل نمی‌کند؛ بلکه باید به الزامات آن نیز توجه داشت. اول شناخت نظر خداوند درباره ابعاد زندگی (دین‌شناسی تا حد اجتهاد)، دوم عمل به این شناخت و انتقال آن به مردم (عمل به دین و تبلیغ)؛ اگر طلاب که به اعتقاد بنده انتخاب‌شدگان خدا هستند، ارزش نهاد هدایت و الزامات آن را بدانند و با همه وجود به آن معتقد شوند، به مصداق آیه شریفه «الَّذِینَ یُبَلِّغُونَ رِسَالَاتِ اللَّهِ وَیَخْشَوْنَهُ وَلَا یَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّهَ ۗ وَكَفَىٰ بِاللَّهِ حَسِیبًا»، زندگی را در تراز زندگی انبیای الهی تجربه خواهند کرد.

بدون شناخت کامل اسلام، تمدن‌سازی ممکن نیست

مدیرعامل موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام درباره راهبردهای آموزشی لازم در راستای تحولات اخیر ایران و رسالت تمدن‌سازی حوزه گفت: قائد شهید در بیانیه «حوزه پیشرو و سرآمد» به عنوان یک سند افتخارآمیز که در سال‌های اخیر تدوین شد، بایسته‌های رسیدن به یک حوزه تمدن‌ساز را به تفصیل تبیین کرده‌اند و لازم است این سند متن آموزشی طلاب، فضلا، مدرسین و پرسنل حوزه قرار گیرد.

وی با تأکید بر اینکه اسلام، دین تمدن‌ساز است و تا تعریف درست از دین نداشته باشیم، راه ما برای استخراج نسخه‌های تمدنی از دین هموار نخواهد شد، ابراز کرد: تا باور به اینکه اسلام، دینی کامل است (دینی که بتواند پاسخگوی همه نیازهای پیروان در تمام سطوح باشد) در رده‌های مختلف حوزه نهادینه نشود، نمی‌شود هیچ گامی را به سمت تمدن‌سازی برداشت، زیرا تمدن به معنای شبکه سیستم‌های به‌هم‌پیوسته است که به نیازهای بشر پاسخ‌های پایدار و بهینه می‌دهد.

حجت‌الاسلام‌ دعائی با اشاره به تأکید قائد شهید انقلاب بر ارتقای افق دید متولیان حوزه به گونه‌ای که پاسخگوی نیازهای زمانه باشند، اظهار کرد: چه نیازی بالاتر از اینکه ابنای امت اسلام بر اساس نسخه‌های بومی دینی و توحیدی خود پیشرفت کنند و سر سفره نرم‌افزاری حکمرانی دشمنان اسلام در نظام فرهنگی، اقتصادی، روابط بین‌الملل نباشند؛ برای تحقق این اتفاق مبارک، باید اجتهاد جواهری متقن جاری حوزه، هم حفظ شود و هم به فقه جامع، سیستمی و تمدنی ارتقا یابد که چگونگی آن در مباحث فوق‌تخصصی مؤسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام تبیین و ارائه شده است.

خبرنگار: زهرا شریعتی

انتهای پیام/