به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه امسال هم برای سخنرانی در مجمع عمومی سازمان ملل متحد، به نیویورک سفر کرد. اگر چه ارائه یک سخنرانی تاثیرگذار درباره وضعیت غزه به عنوان هدف اصلی او مطرح شده بود، اما همه می‌دانستند که مهمترین رکن سفر، دیدار دوجانبه بین اردوغان و دونالد ترامپ است.

ولی این اتفاق روی نداد و با وجود آن که رسانه‌های نزدیک به آکپارتی، حتی محورهای دیدار اردوغان و ترامپ را منتشر کردند، اما این دیدار برگزار نشد. 

وقتی دیپلمات‌های وزارت امور خارجه ترکیه مطمئن شدند که قرار نیست دیداری دوجانبه بین اردوغان و ترامپ انجام شود، رسانه‌ها سراغ تام باراک سفیر آمریکا در آنکارا رفتند.

او که همزمان به عنوان فرستاده ویژه ترامپ در چند پرونده مهم منطقه از جمله لبنان، سوریه و عراق شناخته می‌شود، رسماً به عنوان مرجع و مسندی معرفی شد که قول دیدار دوجانبه را داده ولی برای تحقق این هدف، تلاشی نکرد.

تام باراک اعلام کرده که او قبل از آن که اردوغان به سوی نیویورک به راه بیفتد، قولی درباره دیدار دوجانبه نداده و فقط به این اشاره کرده که آنها گفتگو خواهند کرد. کما این که این گفتگو یک بار به صورت سرپایی و کوتاه در ضیافت شبانه روی داده و یک بار هم در جلسه دیدار ترامپ با سران کشورهای عربی منطقه. رسانه های نزدیک به آکپارتی، به سنت سابق، باز هم به شکلی گسترده، چندین بار ویدیوی سخنان ترامپ را منتشر کردند که در آن نشست دسته جمعی، به اردوغان اشاره کرده و او را «لیدر قوی» و «دوستِ من» خطاب می‌کند.

اما رسانه های نزدیک به مخالفین و منتقدین اردوغان با ادبیاتی کنایی اعلام کردند که ترامپ درک روشنی از توقعات و ویژگی‌های تیم اردوغان دارد و بدون آن که هدفی برای دیدار و توسعه روابط داشته باشد، صرفاً به تعارف و لفاظی اکتفا می‌کند.

عدم برگزاری دیدار دوجانبه بین اردوغان و ترامپ، از این جهت اهمیت دارد که رسانه‌ها و تحلیلگران سیاسی ترکیه انتظار داشتند در این دیدار، ترامپ تکلیف نهایی فروش جنگنده‌های اف 35 به ترکیه را روشن کند.

توضیحات زیرکانه تاجر – سفیر

تام باراک هیچگاه تجربه کار دیپلماتیک نداشته و تنها با دو ویژگی، توانست در تیم ترامپ جایی برای خودش دست و پا کند. اول این که با ثروت و امکانات مالی خود، در کمپین انتخاباتی یاریگر ترامپ بود. دوم این که سوابق طولانی در کار تجاری و معامله با اعراب دارد.

او چندین دهه با سعودی‌ها و اماراتی‌ها کار تجاری کرده و البته در چند مورد، به سوء استفاده‌های مالی و سیاسی هم متهم شده بود. با این حال، باراک نیز مانند ویتکاف و دیگران، بدون داشتنِ سوابق دیپلماتیک، پست‌های سفارتی و مذاکراتی حساسی گرفت.

البته نحوه پاسخگویی او به سوالات خبرنگاران تغییری نکرده و هنوز هم مانند یک بازاریاب و تاجر صحبت می‌کند.

وقتی که خبرنگاران ترکیه از او پرسیدند: چرا دیدار دوجانبه بین ترامپ و اردوغان برگزار نشد؟ او پاسخی داد که مبتنی بر چند جزء و چند فریب ساده است. خلاصه پاسخ هایش از این قرار است: 1.آنها که همیشه با هم حرف می‌زنند و روابط ما هیچگاه تا این اندازه دوستانه و احترام‌آمیز نبوده است. 2.موضوع جدیدی نبود که نیاز به یک دیدار طولانی داشته باشند. 3.این دو رهبر، بسیار با هم صمیمی هستند و دوستی آنها، کار من را هم راحت کرده است.

خبرنگاران باز هم خواستند با طرح سوالاتی درباره اختلافات آمریکا و ترکیه در مورد خرید سامانه موشکی اس 400 او را سوال پیچ کنند. ولی باراک، باز هم تاجرانه برخورد کرد و گفت: «ما به ترکیه اعتماد زیادی داریم. در مورد سامانه روسی هم باید بگویم: این روند در کنگره آمریکا در حال بررسی است. مقررات تحت قانون مقابله با دشمنان آمریکا از طریق تحریم‌ها (CAATSA) و قانون مجوز دفاع ملی (NDAA) زمان‌بر است».

باراک ضمن تاکید بر اهمیت همکاری دفاعی بین ترکیه و آمریکا گفت: «این کشور دومین متحد بزرگ ناتو است. ما برای هرگونه اتحاد منطقه‌ای، به شدت به ترکیه متکی هستیم. همکاری دفاعی بین ترکیه و ایالات متحده ضروری است. در دیدار هر دو پرزیدنت در ضیافت مجمع عمومی، به نکات مثبتی اشاره شد. رابطه بین آنها عالی است و احترام فوق‌العاده‌ای برای یکدیگر قائل هستند و هماهنگی بین آنها وجود دارد.»

باراک خاطرنشان کرد که با وجود اینکه اردوغان و ترامپ از فرهنگ‌های مختلفی هستند، از بسیاری جهات به یکدیگر شباهت دارند و این در رابطه بین دو کشور منعکس شده است.

وی با اشاره به موضع ترکیه در دوران سخت برای آمریکا افزود: «در چنین مواقعی شما می‌فهمید که دوستان واقعی شما چه کسانی هستند و ترکیه دوست بزرگی برای آمریکا بوده است».

تام باراک همچنین با برجسته کردن نقش ترکیه در روند آمریکا و ایران گفت: «ترکیه در این روند بسیار مؤثر بوده است، آنها رابطه بسیار خوبی با هر دو طرف دارند و فرهنگ یکدیگر را درک می‌کنند، بنابراین ما امیدواریم. اما این یک روند است، نه فقط یک رویداد».

سخنان تام باراک، منعکس‌کننده این واقعیت است که از دید تیم ترامپ، هنوز چشم‌انداز روشنی برای فروش جنگنده‌های اف 35 به ترکیه وجود ندارد و در شرایطی که این موضوع، به مهمترین درخواست اردوغان و مهمترین اولویت ترکیه تبدیل شده، برگزاری دیدار دوجانبه، بی فایده است. به ویژه در شرایطی که فروش هواپیمای اف 35 به ترکیه، با مانع بزرگی به نام مخالفت اعضای مهم کنگره روبرو شده و بدون تردید، لابی رژیم صهیونیستی نیز در این ماجرا نقش موثری دارد. 

تحلیلگران چه می‌گویند؟

نگاهی اجمالی به رسانه‌ها و مطبوعات ترکیه، نشان می‌دهد که درباره سفر اردوغان به نیویورک و حواشی مربوط به عدم برگزاری دیدار دوجانبه بین روسای جمهوری ترکیه و آمریکا، دو روایت کاملاً متفاوت و متناقض وجود دارد.

روزنامه‌ها و شبکه‌های تلویزیونی نزدیک به حزب حاکم ترکیه، مداوماً بر این موضوع تاکید می‌کنند که اردوغان به عنوان یک رهبر مقتدر بر صحنه سیاسی سازمان ملل، بیشترین توجه را دریافت کرده و سخنرانی موثری درباره غزه و مساله فلسطین داشته و در کانون دیپلماسی و سیاست جهانی قرار دارد.

اما رسانه‌های نزدیک به احزاب مخالف اردوغان و تحلیلگران مستقل، نگرش متفاوتی دارند.

امین چولاشان از تحلیلگران ارشد روزنامه سوزجو که به عنوان یک روزنامه نگار مشهور و قدیمی ترکیه شناخته می‌شود، معتقد است که اردوغان در نیویورک، به دنبال اهداف دیپلماتیک نبوده و صرفاً به فکر بازی رسانه‌ای و قدرت نمایی تصویری است.

انتقادات چولاشان را می‌توان در این جملات خلاصه کرد: «سفر اردوغان به نیویورک بیش از آن که یک ضرورت مربوط به دیپلماسی باشد، یک شُو و نمایش سیاسی است و در متن سخنرانی او نیز، چیز تازه‌ای اضافه نشده است. برای اردوغان، تردد در داخل نیویورک با صف عظیمی از خودروهای لوکس سیاه رنگ و قدرت نمایی در برابر دوربین رسانه‌های جهان، هنوز هم موضوع مهمی است. کما این که در برابر ساختمان بزرگ موسوم به خانه ترک در نزدیکی سازمان ملل، شعار اردوغان برای محکوم کردن حق وتو و اشاره به جمله دنیا از 5 بزرگتر است، با تابلوهای بزرگ نصب شده و تمام دلخوشی آکپارتی این است که کاروان خودروهای حامل ترامپ و همراهان او نیز از برابر این ساختمان عبور کردند و این جملات اردوغان را دیدند!»

چولاشان در ادامه به اسراف و ولخرجی در قدرت نمایی کاروان همراهان اردوغان اشاره کرده و می‌پرسد: «برای این شُو تکراری، چند میلیون دلار از بودجه عمومی ترکیه هزینه شده است؟ ما رقم دقیقی نداریم. ولی مطمئن باشید، بالغ بر چند میلیون دلار است. آیا این تبلیغات برای مردم عادی نیویورک است؟ اساساً هدف از چنین نمایش خیابانی چیست؟ من فکر نمی‌کنم این نمایش برای آمریکایی‌ها اهمیتی داشته باشد.

این شُو در نیویورک برگزار شد اما مخاطب واقعی آن، شهروندان ترکیه و مخالفین اردوغان هستند به بیانی دیگر، کل شُوی نیویورک، برای مصرف سیاسی داخلی ترکیه طراحی شده و نه برای اثرگذاری واقعی بر افکار عمومی آمریکا».

چولاشان به این نیز اشاره کرده که اردوغان، حتی از دیدار با ترامپ هم، هدف داخلی دارد و می‌خواهد به مخالفینش بگوید: من همان رئیس جمهوری هستم که ترامپ، مرا بیشتر از دیگران تحویل می‌گیرد!

پروفسور علی بالجی، استاد روابط بین‌الملل دانشگاه ساکاریا معتقد است که اردوغان در نیویورک به دنبال نوعی از هاب دیپلماتیک است و می‌خواهد در فرصتی کوتاه، با همه دیدار کند.

اما روزنامه ملی گازته به این اشاره کرده که حمل مرسدس بنزهای ضدگلوله مخصوص کاخ ریاست جمهوری بش تپه با هواپیمای نظامی به نیویورک، هیچ توجیهی ندارد و در سال 2021 میلادی، فقط هزینه حمل خودروهای مخصوص رئیس جمهور به نیویورک 270 هزار دلار هزینه داشته، اما حالا این هزینه چند برابر شده و کاخ ریاست جمهوری حاضر نیست رقم شفافی ذکر کند.
انتهای پیام/