به گزارش خبرگزاری تسنیم ، اول مهر در اصفهان امسال با بازگشت بیش از 945 هزار دانش‌آموز به بیش از 5 هزار و 600 واحد آموزشی آغاز می‌شود؛ جمعیتی که نشان می‌دهد مدیریت آموزش در یکی از بزرگ‌ترین و پرجمعیت‌ترین استان‌های کشور، صرفاً به آماده‌سازی چند هزار کلاس برای روز اول مدرسه محدود نمی‌شود. در ظاهر، اصفهان برای مهر 1405 آماده است؛ اما پشت این آمادگی، مسئله‌ای مهم‌تر وجود دارد: آیا رشد ظرفیت آموزشی توانسته همپای رشد نیاز دانش‌آموزان حرکت کند؟

آمارهای امسال از یک سو نشانه‌هایی از توسعه زیرساخت را نشان می‌دهد. بر اساس اعلام اداره‌کل نوسازی مدارس استان، 113 پروژه در قالب 650 کلاس درس برای تحویل در آستانه مهر آماده شده است. همچنین سرانه فضای آموزشی اصفهان طی دو سال گذشته از حدود 5.2 به 6.72 مترمربع رسیده است؛ رقمی که از میانگین 5.59 مترمربع کشوری بالاتر است. این اعداد نشان می‌دهد روند مدرسه‌سازی در استان شتاب گرفته و بخشی از عقب‌ماندگی گذشته در حال جبران است.

اما همین آمار یک نکته مهم را هم روشن می‌کند: افزایش میانگین سرانه، به معنای حل شدن مسئله در همه نقاط استان نیست. مسئولان نوسازی مدارس تأکید کرده‌اند که در برخی مناطق، به‌ویژه مناطق حاشیه‌ای، همچنان کمبود فضای آموزشی وجود دارد و شهرهایی مانند خمینی‌شهر، فولادشهر، فلاورجان و نجف‌آباد و همچنین نواحی 4 و 5 اصفهان از جمله مناطقی هستند که سرانه پایین‌تری دارند. بنابراین مسئله آموزش را نمی‌توان تنها با یک میانگین استانی سنجید؛ زیرا ممکن است یک استان در مجموع وضعیت مناسبی داشته باشد، اما دانش‌آموز یک منطقه خاص همچنان در مدرسه‌ای پرتراکم تحصیل کند.

نمونه روشن این مسئله را می‌توان در مدارس دو نوبته دید. مدیرکل آموزش‌وپرورش اصفهان اعلام کرده که در برخی نقاط شهر به دلیل کمبود فضا، مدارس همچنان دو نوبته فعالیت خواهند کرد؛ هرچند تعداد مدارس دو نوبته نسبت به گذشته کاهش یافته و سال گذشته حدود 70 مدرسه از حالت دو نوبته به یک نوبته تبدیل شده است. در ناحیه 5 اصفهان نیز مسئولان آموزش‌وپرورش صراحتاً از دو نوبته بودن برخی مدارس و تأثیر آن بر کیفیت آموزشی سخن گفته‌اند.

این مسئله نشان می‌دهد که «ساخت مدرسه» و «حل مسئله آموزش» دو مفهوم یکسان نیستند. ساخت کلاس برای افزایش ظرفیت ضروری است، اما کیفیت آموزش زمانی ارتقا پیدا می‌کند که فضای آموزشی مناسب، معلم کافی، تجهیزات و امکان استفاده مطلوب از زمان آموزشی در کنار هم قرار بگیرند. دو نوبته بودن مدرسه، حتی اگر راهکاری برای پاسخ فوری به کمبود فضا باشد، می‌تواند زمان حضور دانش‌آموز در محیط آموزشی و فرصت فعالیت‌های پرورشی و فوق‌برنامه را محدود کند.

در حوزه نیروی انسانی نیز اصفهان با وجود تلاش برای ساماندهی نیروها، با یک چالش جدی روبه‌رو بوده است. کسری نیروی انسانی آموزش‌وپرورش استان که در مقطعی حدود 17 هزار نفر اعلام شده بود، به حدود 4200 نفر کاهش یافته است. مسئولان آموزش‌وپرورش اعلام کرده‌اند که با استفاده از ظرفیت‌هایی مانند حق‌التدریس، بازنشستگان، نیروهای خرید خدمات و ورودی‌های دانشگاه فرهنگیان تلاش شده است کلاس‌ها بدون معلم باقی نمانند. مدیرکل آموزش‌وپرورش استان نیز در آستانه مهر اعلام کرده که برای سال تحصیلی 1405ـ1406 هیچ کلاسی بدون معلم و ابلاغ باقی نخواهد ماند.

بنابراین چالش مهر اصفهان را نباید فقط در این خلاصه کرد که مدرسه‌ها باز می‌شوند یا نه. مدرسه‌ها باز می‌شوند و صدها کلاس جدید نیز به ظرفیت استان اضافه شده است؛ مسئله اصلی، مرحله بعدی است: آیا این توسعه می‌تواند فاصله میان مناطق برخوردار و کم‌برخوردار را کاهش دهد و کیفیت آموزش را برای همه دانش‌آموزان به یک سطح نزدیک‌تر کند؟

مهر امسال اصفهان از این منظر یک نقطه سنجش است. موفقیت پروژه مهر فقط زمانی معنا پیدا می‌کند که دانش‌آموز، چه در مرکز شهر و چه در مناطق حاشیه‌ای، از فضای آموزشی مناسب، معلم کافی و فرصت برابر برای یادگیری برخوردار باشد. مدرسه‌سازی آغاز راه است؛ مسئله اصلی، ساختن فرصت برابر برای آموزش است.

یادداشت از حجت عابدی اصل ، خبرنگار و فعال رسانه

انتهای پیام/