به گزارش خبرگزاری تسنیم ، در خوزستان، اول مهر امسال با بازگشت حدود یک میلیون و 200 هزار دانش‌آموز به کلاس‌های درس آغاز می‌شود. جمعیتی که به‌تنهایی می‌تواند ابعاد مسئولیت نظام آموزشی استان را نشان دهد. اما در سوی دیگر این عدد بزرگ، واقعیتی قرار دارد که نمی‌توان از کنار آن به سادگی گذشت.

سرانه فضای آموزشی خوزستان حدود 4.9 مترمربع به ازای هر دانش‌آموز اعلام شده، در حالی که میانگین کشوری حدود 5.9 مترمربع است. به این ترتیب، پرسش اصلی مهر امسال فقط این نیست که مدارس باز هستند یا نه، مسئله این است که آیا زیرساخت آموزشی استان با این حجم از دانش‌آموز تناسب دارد؟

قرار است سال تحصیلی 1405ـ1406 در خوزستان به صورت حضوری آغاز شود و آموزش‌وپرورش استان از آماده‌سازی مدارس برای این بازگشایی خبر داده است. همزمان، برنامه ساخت و تکمیل فضاهای آموزشی نیز ادامه دارد و قرار است 550 کلاس درس جدید در قالب 141 فضای آموزشی به چرخه آموزش اضافه شود. این اقدام را باید یک گام مهم در توسعه ظرفیت آموزشی استان دانست اما از منظر تحلیلی یک نکته مهم‌تر نیز وجود دارد. وقتی در آستانه آغاز سال تحصیلی هنوز به ساخت صدها کلاس جدید نیاز است، مشخص است که مسئله فضای آموزشی خوزستان یک نیاز مقطعی و مربوط به چند ماه اخیر نیست، بلکه حاصل انباشت نیاز در سال‌های گذشته است.

توسعه فضای آموزشی زمانی معنا پیدا می‌کند که متناسب با رشد جمعیت دانش‌آموزی و پراکندگی جغرافیایی استان پیش برود. خوزستان از این نظر شرایط ساده‌ای ندارد. یک سوی آن شهرهای پرجمعیت و مدارس پرتراکم قرار دارند و سوی دیگر، مناطق روستایی و کم‌برخورداری که دسترسی به مدرسه، معلم و امکانات آموزشی در آنها دشوارتر است. بنابراین نمی‌توان فقط با یک میانگین استانی درباره وضعیت آموزش قضاوت کرد. ممکن است سرانه فضای آموزشی در یک منطقه قابل قبول باشد اما در نقطه‌ای دیگر، دانش‌آموزان همچنان با کمبود کلاس، فرسودگی ساختمان یا فاصله زیاد تا مدرسه مواجه باشند.

مسئله نیروی انسانی نیز مکمل همین چالش است. آموزش‌وپرورش خوزستان در آستانه مهر باید علاوه بر ساماندهی بیش از یک میلیون دانش‌آموز، شبکه بزرگی از معلمان را نیز مدیریت کند. تامین معلم برای کلاس‌های درس البته یک ضرورت اولیه است اما کیفیت آموزش به تعداد نیروی انسانی محدود نمی‌شود. تناسب تخصص معلم با نیاز آموزشی، ثبات کادر مدرسه و امکان برنامه‌ریزی مستمر، عواملی هستند که مستقیما بر کیفیت آموزش اثر می‌گذارند.

از این منظر، بازگشایی حضوری نباید به عنوان پایان فرآیند آماده‌سازی مدارس تلقی شود. حضور دانش‌آموز در کلاس زمانی ارزش آموزشی پیدا می‌کند که کلاس، معلم، فضای مناسب و تجهیزات لازم را در اختیار داشته باشد. این مسئله در خوزستان به دلیل شرایط اقلیمی استان اهمیت بیشتری دارد. گرمای شدید، نیاز به تجهیزات سرمایشی مناسب و ضرورت پایداری آب و برق، بخشی از الزامات یک مدرسه استاندارد در این استان است. الزاماتی که شاید در بسیاری از نقاط کشور با این شدت وجود نداشته باشد.

بنابراین مهر 1405 برای آموزش‌وپرورش خوزستان تنها یک مناسبت تقویمی نیست. فرصتی است برای سنجش اینکه سیاست‌های توسعه آموزشی تا چه اندازه توانسته‌اند میان تعداد دانش‌آموزان و ظرفیت واقعی مدارس تعادل ایجاد کنند. افتتاح مدرسه و ساخت کلاس جدید مهم است اما شاخص نهایی موفقیت، تعداد ساختمان‌های تحویل‌شده نیست مهم این است که دانش‌آموز در هر نقطه از استان، صرف‌نظر از محل زندگی خود، به مدرسه‌ای ایمن، مجهز و برخوردار از معلم و فضای آموزشی مناسب دسترسی داشته باشد.

خوزستان امسال با حدود یک میلیون و 200 هزار دانش‌آموز وارد سال تحصیلی می‌شود. این عدد فقط آمار ثبت‌نام نیست. معیاری برای سنجش ظرفیت نظام آموزشی استان است. اگر قرار است مهر امسال واقعا آغاز یک سال تحصیلی موفق باشد، باید از باز شدن در مدارس عبور کرد و به سوال مهم‌تری رسید. آیا مدرسه‌ای که درهایش به روی دانش‌آموز باز می‌شود، واقعا برای آموزش آماده است؟

یادداشت از حجت عابدی اصل، خبرنگار و فعال رسانه‌ای

انتهای پیام/