به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، بورس تهران در نخستین روز معاملاتی هفته جاری با چرخش محسوس جریان معاملات از سمت تقاضا به عرضه مواجه شد؛ به‌گونه‌ای که شاخص کل از ارتفاع 7 میلیون و 500 هزار واحد عقب نشست و بخش بزرگی از نمادها در محدوده منفی قرار گرفتند. این افت در شرایطی رخ داده که بازار سهام طی ماه‌های گذشته بازدهی کم‌سابقه‌ای ثبت کرده و اکنون رفتار نقدینگی و توان تقاضا برای جذب عرضه‌ها، به مهم‌ترین متغیر کوتاه‌مدت بازار تبدیل شده است.

رفتار معاملات نیز در دقایقی ابتدایی معاملات روز شنبه جالب توجه است؛ بورس تهران در دقایق ابتدایی با افزایش تقاضا همراه شد و شاخص کل حتی بیش از 61 هزار واحد رشد کرد، اما این روند دوام نیاورد و با افزایش تدریجی عرضه‌ها، مسیر نماگر اصلی تغییر کرد. در پایان معاملات، شاخص کل با کاهش 108 هزار و 889 واحدی معادل 1.44 درصد، در سطح 7 میلیون و 448 هزار و 844 واحد ایستاد. شاخص هم‌وزن نیز 1.46 درصد افت کرد و به یک میلیون و 986 هزار و 770 واحد رسید.

این در شرایطی است که معاملات دیروز(یکشنبه) بازار سهام نیز در حالی با افت قابل توجه شاخص بورس و نمادهای معاملاتی همراه بود که در اواخر معاملات، روند دادوستدها بهبود یافت و بسیاری از صف‌های فروش در بزرگان بازار جمع‌‌آوری شد.

با این حال، ارزیابی این افت دو روزه، بدون در نظر گرفتن عملکرد ماه‌های اخیر می‌تواند تصویر ناقصی از وضعیت بازار سهام ارائه کند. از این رو نگاهی به معاملات بازار سرمایه نشان می‌دهد شاخص کل بورس تهران تنها در مردادماه حدود 24 درصد رشد کرد و این ماه در زمره پربازده‌ترین ماه‌های تاریخ بازار سهام قرار گرفت. در همین ماه، شاخص هم‌وزن نیز حدود 27 درصد افزایش یافت و ورود پول حقیقی به بازار به حدود 33 هزار و 700 میلیارد تومان رسید.

در چنین شرایطی، افزایش عرضه و شناسایی سود از سوی بخشی از معامله‌گران اتفاقی دور از انتظار نیست؛ چرا که سرمایه‌گذارانی که طی هفته‌ها و ماه‌های گذشته بازدهی قابل توجهی کسب کرده‌اند، با نزدیک شدن شاخص به قله‌های جدید می‌توانند بخشی از موقعیت‌های خود را نقد کنند. از سوی دیگر، معامله‌گرانی که در قیمت‌های بالاتر وارد بازار سهام شده‌اند، ممکن است در مواجهه با نخستین موج جدی عرضه، رویکرد محتاطانه‌تری در پیش بگیرند. بنابراین تغییر رفتار بازار سرمایه و معامله‌گرانش را می‌توان از منظر مدیریت ریسک و بازتنظیم پرتفوی نیز بررسی کرد.

نکته مهم دیگر در تحلیل معاملات بازار سرمایه، سطح معاملات است، به طوری که ارزش معاملات خرد سهام در روزهای شنبه و یک شنبه به تفکیک در هر روز در محدوده 46 هزار میلیارد تومان گزارش شده است؛ بنابراین افت قیمت‌ها با کاهش محسوس فعالیت معاملاتی همراه نبود. این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که در صورت تداوم ارزش معاملات در سطوح بالا، امکان جابه‌جایی نقدینگی میان صنایع و نمادها همچنان وجود خواهد داشت. در مقابل، اگر همزمان با افت شاخص‌ها، ارزش معاملات نیز به شکل محسوسی کاهش یابد، می‌تواند نشانه کاهش مشارکت معامله‌گران و احتیاط بیشتر سرمایه‌گذاران باشد.

در این میان، خروج حدود 13 هزار میلیارد تومان پول حقیقی از بازار سهام در دو رروز گذشته، یکی از مهم‌ترین داده‌های معاملات است؛ و این رقم نشان می‌دهد فشار فروش تنها حاصل جابه‌جایی میان نمادها نبوده و بخشی از منابع حقیقی نیز از موقعیت‌های سهامی خارج شده است. البته برای تشخیص اینکه این خروج سرمایه یک حرکت کوتاه‌مدت برای شناسایی سود است یا آغاز روندی پایدارتر، بررسی جریان نقدینگی در روزهای بعد اهمیت بیشتری خواهد داشت.

از سوی دیگر، فاصله شاخص کل از سقف تاریخی ثبت‌شده در 25 شهریور نیز هنوز محدود است؛ چرا که شاخص در آن روز در سطح 7 میلیون و 557 هزار و 642 واحد قرار گرفته بود و افت دو روز گذشته، بخشی از این رشد را پس گرفت. بنابراین در شرایط فعلی، واکنش بازار سهام به محدوده‌های فعلی و نحوه مواجهه خریداران با عرضه‌های جدید می‌تواند اطلاعات مهم‌تری نسبت به یک روز منفی در اختیار فعالان بازار قرار دهد.

در مجموع، معاملات بازار سرمایه در دو روز ابتدایی هفته را می‌توان نخستین آزمون جدی بازار سهام پس از یک دوره رشد پرشتاب دانست؛ و حالا سه متغیر "میزان ماندگاری خروج پول حقیقی، سطح ارزش معاملات خرد و توان تقاضا برای جذب عرضه‌ها" می‌تواند ادامه حرکت بازار سرمایه را تعیین کند.

از این رو، چنانچه جریان نقدینگی در بازار سهام باقی بماند و عرضه‌های سنگین با تقاضای موثر مواجه شوند، افت اخیر می‌تواند در چارچوب اصلاح و جابه‌جایی پرتفوی تفسیر شود؛ اما تداوم خروج پول و کاهش قدرت تقاضا، اهمیت این اصلاح را برای روند معاملات نیمه دوم سال افزایش خواهد داد.

انتهای پیام/