به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، همکاری میان احزاب عربی و صهیونیستی یکی از تابوهای همیشگی در سپهر سیاسی رژیم صهیونیستی بوده است. البته در برهه‌هایی برخی احزاب عربی وارد ائتلاف‌های حاکم نیز شده اند؛ این امر عمدتاً به دوره استیلای جناح چپ باز می‌گردد و پس از آن دیگر تا سال 2021 اتفاق نیفتاده بود.

اگرچه تجربه حضور حزب عربی رعم به رهبری منصور عباس در ائتلاف یائیر لاپید و نفتالی بنت، را می‌‎توان نسبتاً موفقیت‌‌آمیز دانست، ولی رویداد 7 اکتبر 2023 بار دیگر فضای همکاری را به شدت مسموم ساخته و جناح حامی نتانیاهو برای تضعیف رقیب خود بر آن به شدت تأکید می‌کند.

قدر مسلم حضور یوآو سگالوویچ، معاون رئیس پلیس سابق اسرائیل و عضو پیشین حزب یش عتید در فهرست انتخاباتی حزب عربی رعم یکی از بزرگ‌ترین اقداماتی است که برای توجیه همکاری میان رعم و اپوزیسیون صهیونیستی گام بزرگی‌ است که در این رابطه برداشته شده است. البته حزب رعم از قبل نیز آمادگی همکاری با اپوزیسیونِ نتانیاهو را داشت و حتی در سال 2021 در برهه‌ای نزدیک بود با حزب لیکود نیز وارد همکاری شود که به دلیل مخالفت شدید احزاب راست افراطی این همکاری میسر نشد. در واقع همکاری رعم با مخالفان نتانیاهو از قبل نیز مشخص بود نیازی به پیش‌بینی نداشت.

فهرست مشترک و اقتضای همکاری با احزاب صهیونیستی!

اما مانع اصلی در برابر همکاری احزاب عربی با احزاب صهیونیستی به سه حزبی باز می‌گردد که عضو فهرست مشترک عربی هستند؛ یعنی خداش به رهبری یوسف جبارین، تعال به رهبری احمد طیبی و بلد به رهبری سامی ابوشحاده.

احزاب حاضر در فهرست مشترک عربی در طول سال‌های پس از 2015 در میان احزاب صهیونیست عمدتاً با عناوینی چون هوادار فلسطین، امتداد تشکیلات خودگردان و نیز ستون پنجم شناخته شده‌اند و تنها استثنای این امر احتمالاً احزاب چپ صهیونیست است.

بجز عدم تمایل صهیونیست‌ها برای همکاری با فهرست مشترک عربی، خود این احزاب نیز تمایل چندانی به سطوح بالای همکاری و شراکت با صهیونیست‌ها نشان نداده‌اند و همکاری را به دریافت امتیازات بزرگی مانند عدم حمله نظامی به مناطق فلسطینی و از سرگیری مذاکرات تشکیل دولت مستقل فلسطینی و لغو قوانین تبعیض آمیزی مانند قانون دولت – ملت یهود و قانون کامینیتز و نیز اخیراً قانون اعدام فلسطینیان متهم به اقدامات تروریستی (به زعم رژیم صهیونیستی) مشروط می‌کنند. از این رو اساساً چشم‌انداز مساعدی برای همکاری و شراکت میان دو طرف وجود ندارد.

پس از انتخابات تکراری سپتامبر 2019، 12 نماینده از 15 عضو فهرست مشترک عربی از نخست وزیری بنی گانتس در جلسه برگزار شده رئیس رژیم صهیونیستی حمایت کردند و این باعث شد گانتس پس از شکست نتانیاهو مأمور تشکیل کابینه شود، ولی او نیز موفق به انجام این مهم نشد.

در همین دوره نیز 3 نماینده حزب بلد که برخلاف خداش و تعال خود را «ضد صهیونیست» و نه «غیر صهیونیست» می‌‎داند، حاضر به همین سطح از همکاری نیز نشدند و گانتس را به رئیس پیشین رژیم صهیونیستی توصیه نکردند. اما به نظر می‌رسد وضعیت موجود و حساسیت‌های ناشی از تداوم حضور نتانیاهو در قدرت علیه منافع عرب‌تباران ساکن سرزمین‌های اشغالی و به طور کلی فلسطینیان باعث شده فهرست مشترک عربی نیز تا حد محسوسی برداشت‌های خود را در این زمینه تعدیل کند.

در همین راستا مصاحبه احمد طیبی عضو ارشد فهرست مشترک عربی با شبکه 12 تلویزیون رژیم صهیونیستی، حاکی از این تحول نسبی است؛ طیبی اعلام کرده که دستورکار فهرست مشترک عربی برای جلوگیری از نخست وزیری مجدد نتانیاهو، پس از انتخابات 27 اکتبر به توصیه گادی آیزنکوت به رئیس اسرائیل محدود نخواهد شد.

به گفته طیبی جلوگیری از انتخاب مجدد «امیر اوهانا» به عنوان رئیس کنست (پارلمان اسرائیل) دیگر گزینه‌ای است که در دستورکار این فهرست قرار دارد. او مدعی شده حتی اگر اپوزیسیون نتواند یک نخست وزیر معرفی کند، این فهرست از گزینه اپوزیسیون برای ریاست پارلمان اسرائیل حمایت خواهد کرد تا روند برگزاری نشست‌ها و دستورکار کنست را از اختیار ائتلاف نتانیاهو (حتی در صورتی که به عنوان نخست وزیر موقت در قدرت بماند) خارج کند.

طیبی حتی پای خود را فراتر از این گذاشت و بدون اشاره به جزئیات مذاکرات، اعلام کرد که فهرست مشترک ممکن است از گزینه تشکیل «دولت اقلیت» بدون ورود به ائتلاف نیز حمایت کند. از این صحبت‌ها می‌توان به این نتیجه رسید که فهرست مشترک عربی قصد دارد برای جلوگیری از قدرت‌گیری مجدد نتانیاهو، این بار بیشتر از قبل با اپوزیسیون صهیونیستی همکاری کند. به تعبیر دیگر ابقای نتانیاهو در قدرت، حتی به عنوان نخست وزیر موقت هم خط قرمز فهرست مشترک عربی شده است.

حداکثر تأثیر فهرست مشترک عربی

اما سوال جدی این است که به فرض شکل‌گیری سطح بالاتری از همکاری میان این ائتلاف با اپوزیسیون صهیونیستی، اساساً این فهرست از چه میزان قدرت برای تغییر برخوردار است؟

پس از احیای فهرست مشترک عربی با محوریت سه حزب مذکور این ائتلاف در عمده نظرسنجی‌ها بین دست کم 6 کرسی تا حداکثر 10 کرسی در نوسان است. حزب رعم نیز با حداقل 4 کرسی تا حداکثر 6 کرسی وضعیتی نسبتاً با ثبات دارد. بدین ترتیب مجموع احزاب عربی در بدترین حالت از 10 کرسی برخوردار خواهند بود و در بهترین حالت شمار کرسی‌های آنها به 15 کرسی می‌رسد.

حتی اگر درنظر بگیریم که کرسی‌های این احزب به 10 محدود شود، برای تغییر معادله در جریان انتخاب رئیس جدید کنست و تصویب برنامه اجرایی اپوزیسیون در برابر بلوک نتانیاهو کافی خواهد بود.

در هفته‌های اخیر که به دلیل عبور دو حزب عوفر وینتر و ائتلاف هندل – زلیخا از حدنصاب در نظرسنجی‌ها (تقویت جناح نتانیاهو و تضعیف اپوزیسیون متعهد به مخالفت با نتانیاهو به دلیل حضور ائتلاف هندل - زلیخا)، وضعیت پیشین که اپوزیسیون در آستانه پیروزی قرار داشت و تنها با کمک اندکی از حزب رعم می‌توانست شاهد پیروزی را در آغوش گیرد، دو جناح حامی و مخالف نتانیاهو در نزدیکی‌های عدد 52 کرسی جا خوش کرده اند. البته ائتلاف هندل – زلیخا را نیز باید امتداد اپوزیسیون دانست زیرا زمینه بسیار کمتری برای همکاری با نتانیاهو دارند. ولی حتی در صورت عدم همکاری این ائتلاف با اپوزیسیون، چنانچه 10 کرسی عربی از گزینه‌های منتخب اپوزیسیون حمایت کند، دست کم در صورت حفظ موازنه فعلی شمار آرای مخالفان بی بی از 60 بیشتر می‌شود که برای پیروزی در این سطح کافیست.

در این حالت حتی اگر هیچ یک از دو جناح به پیروزی نرسند و موفق به کسب 61 کرسی لازم برای تشکیل ائتلاف نشوند و کابینه نتانیاهو به عنوان کابینه موقتی تا برگزاری انتخابات زودهنگام در قدرت باقی بماند، مخالفان بی بی می توانند با تغییر رئیس کنست دستورکار کنست را تحت کنترل خود بگیرند و در مسیر کار ائتلاف کنونی اختلال جدی ایجاد کنند و تصویری از یک کابینه ناتوان از آن در افکار عمومی ایجاد کنند.

فراتر از این احمد طیبی گزینه حمایت از تشکیل دولت اقلیت از بیرون ائتلاف را نیز مطرح کرده که البته چندی پیش آویگدور لیبرمن، رهبر حزب اسرائیل خانه ما با آن مخالفت کرد. اما مشخص نیست که شعارها و وعده‌های سیاستمداران و احزاب پس از انتخابات نیز مانند پیش از آن باقی بماند؛ همانطور که نفتالی بنت پیش از انتخابات مارس 2021 در یک برنامه تلویزیونی زنده قول داد نه با یائیر لاپید ائتلاف کند و نه با منصور عباس وارد ائتلاف شود ولی پس از انتخابات هر دو کار را انجام داد. به نظر می‌رسد گادی آیزنکوت نیز گزینه تشکیل کابینه اقلیت را با جدیت پیگیری می‌کند ولی مشخص نیست این امر به نتیجه برسد یا خیر، زیرا چنین ائتلافی به شدت شکننده خواهد بود.

در نهایت وزن احزاب عربی که در انتخابات آتی اسرائیل با ائتلافِ فهرست مشترک عربی و حزب رعم شرکت کرده‌اند، در شرایط کنونی می‌تواند بن‌ بست ناشی از عدم پیروزی دو جناح حامی و مخالف بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر کنونی را به نفع مخالفان بشکند.

نویسنده: منصور براتی، کارشناس مسائل رژیم صهیونیستی

انتهای پیام/