به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، داده‌های مربوط به جریان صادرات نفت عربستان نشان می‌دهد همزمان با اختلال در انتقال نفت از مسیر خط لوله شرق به غرب و کاهش صادرات از بندر ینبع در ساحل دریای سرخ، بارگیری نفت از پایانه راس‌تنوره در شرق عربستان افزایش یافته است؛ تحولی که نشان می‌دهد بخشی از جریان صادرات نفت این کشور بار دیگر به مسیر خلیج فارس و تنگه هرمز منتقل شده است.

بررسی دو نمودار مربوط به صادرات روزانه نفت عربستان و صادرات از پایانه راس‌تنوره نشان می‌دهد که در روزهای اخیر، میزان بارگیری نفت از راس‌تنوره جهش محسوسی داشته است. در نمودار اختصاصی راس‌تنوره، محموله‌های روزانه در برخی روزهای ماه سپتامبر به حدود 7 تا 9 میلیون بشکه رسیده و میانگین 10روزه نیز به محدوده حدود 2.5 تا 3 میلیون بشکه در روز افزایش یافته است.

این افزایش در شرایطی رخ داده که صادرات نفت عربستان از مسیر ینبع با اختلال مواجه شده است. گزارش رویترز در 18 سپتامبر اعلام کرد حمله به خط لوله راهبردی شرق به غرب عربستان، سه ایستگاه پمپاژ را آسیب زده و موجب توقف موقت عملیات در پایانه ینبع شده است. آرامکو نیز برای جبران بخشی از کاهش صادرات دریای سرخ، صادرات نفت از بنادر خلیج فارس و انتقال کشتی‌به‌کشتی در نزدیکی بندر صحار عمان را افزایش داده است. 

بازگشت صادرات به مسیر راس‌تنوره و هرمز

اهمیت این تغییر زمانی بیشتر مشخص می‌شود که مسیرهای صادراتی نفت عربستان را در دوره اختلال تنگه هرمز بررسی کنیم. عربستان برای کاهش وابستگی به مسیر خلیج فارس و عبور از تنگه هرمز، از خط لوله شرق به غرب برای انتقال نفت به بندر ینبع استفاده کرده بود.

این خط لوله نفت را از مناطق شرقی عربستان به ساحل دریای سرخ منتقل می‌کند و به ریاض اجازه می‌دهد بخشی از نفت خود را بدون عبور از تنگه هرمز صادر کند. گزارش‌ها نشان می‌دهد در دوره اختلال، انتقال نفت از این مسیر به چند میلیون بشکه در روز رسیده بود؛ ظرفیت خط لوله نیز حدود 7 میلیون بشکه در روز عنوان شده است. 

اما اکنون با آسیب‌دیدن خط لوله شرق به غرب، این مسیر جایگزین با محدودیت مواجه شده است. در نتیجه، داده‌های صادراتی نشان می‌دهد عربستان در حال افزایش استفاده از پایانه‌های شرقی خود، به‌ویژه راس‌تنوره، است.

بر اساس گزارش رویترز، آرامکو در ماه‌های سپتامبر و اکتبر حدود 60 میلیون بشکه نفت خام را از راس‌تنوره برای انتقال کشتی‌به‌کشتی در نزدیکی صحار عمان اختصاص داده است. این حجم معادل میانگین حدود 1 تا 1.5 میلیون بشکه در روز است و برای جبران بخشی از کاهش صادرات از ینبع به کار گرفته می‌شود. 

چرا افزایش راس‌تنوره اهمیت دارد؟

راس‌تنوره در ساحل شرقی عربستان و در خلیج فارس قرار دارد و نفت بارگیری‌شده از این پایانه برای رسیدن به بازارهای آسیایی باید از مسیر تنگه هرمز عبور کند. بنابراین افزایش بارگیری در راس‌تنوره، در شرایطی که مسیر ینبع دچار اختلال شده، نشانه‌ای از تغییر مسیر صادرات نفت عربستان از دریای سرخ به سمت خلیج فارس است.

در این الگو، نفت عربستان که پیش‌تر از مناطق شرقی کشور از طریق خط لوله شرق به غرب به ینبع منتقل می‌شد، اکنون بخشی از آن از پایانه راس‌تنوره بارگیری و از مسیر خلیج فارس به سمت دریای عمان و بازارهای آسیایی ارسال می‌شود.

گزارش رویترز همچنین تأکید دارد که بخشی از این محموله‌ها در نزدیکی صحار عمان به روش انتقال کشتی‌به‌کشتی جابه‌جا می‌شوند و مشتریانی در چین، کره جنوبی، هند و ژاپن از این جریان نفت استفاده می‌کنند. 

نکته مهم درباره علت اختلال خط لوله

در خصوص عامل حمله به خط لوله شرق به غرب، منابع منتشرشده روایت‌های متفاوتی ارائه کرده‌اند. رویترز و بلومبرگ از حمله پهپادی به زیرساخت خط لوله خبر داده‌اند، اما در منابعی که بررسی شد، نسبت دادن این حمله به انصارالله یمن به‌صورت قطعی تأیید نشده است؛ بنابراین در یک گزارش خبری بهتر است علت حمله تا زمان اعلام رسمی، با احتیاط و به صورت «حمله به خط لوله» بیان شود. رویترز نیز گزارش خود را بر همین مبنا منتشر کرده است. 

تغییر مسیر صادرات نفت عربستان

آنچه داده‌های دو نمودار نشان می‌دهد، در مجموع تصویری از جابجایی مسیر صادرات نفت عربستان ارائه می‌کند؛ به این معنا که کاهش جریان از ینبع همزمان با افزایش بارگیری از راس‌تنوره رخ داده است.

به بیان دیگر، عربستان در دوره‌ای که تنگه هرمز با محدودیت و ریسک جدی مواجه بوده، از مسیر خط لوله شرق به غرب و بندر ینبع برای دور زدن هرمز استفاده می‌کرد؛ اما پس از اختلال در این خط لوله، بخشی از صادرات دوباره به پایانه‌های شرقی بازگشته است.

افزایش قابل توجه بارگیری‌های راس‌تنوره در روزهای اخیر، مهم‌ترین نشانه این تغییر مسیر است؛ تغییری که به معنای افزایش تولید نفت عربستان نیست، بلکه عمدتاً نشان‌دهنده تلاش این کشور برای حفظ جریان صادرات در شرایط اختلال در مسیر ینبع است. 

انتهای پیام/