به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه برای حضور در نشست سالانه مجمع عمومی سازمان ملل به نیویورک می‌رود.او قرار است در حاشیه این مجمع، باز هم با دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا دیدار کند.

یکی از محورهای مهم دیدار بین اردوغان و ترامپ، موضوع خرید جنگنده‌های اف 35 است. اما همزمانی این سفر با انتشار خبر مربوط به فروش اف 35 به عربستان سعودی، موضوعی است که توجه رسانه‌های ترکیه را به سوی خود جلب کرده است. 

روزنامه‌های حریت و ملیت چاپ آنکارا به این اشاره کرده‌اند که پرونده فروش جنگنده‌های اف 35 به عربستان سعودی به عنوان یکی از معاملات نظامی بزرگ، روی میز ترامپ است و او قرار است با قرارداد کلانی به ارزش 24.3 میلیارد دلار، ریاض را به آرزوی داشتن اف 35 برساند.

فروش 48 فروند هواپیماهای جنگنده مشترک تهاجمی F-35 Lightning II و سیستم‌های مرتبط و همچنین فروش 49 موتور Pratt & Whitney، تجهیزات ارتباطی، قطعات یدکی و عناصر پشتیبانی فنی و لجستیکی به عربستان سعودی، یکی از تصمیمات مهم ترامپ است و همه اینها در حالی اتفاق افتاده که اردوغان امیدوار بود در همان نشست سران ناتو در آنکارا، قول نهایی را برای خرید اف 35 از ترامپ بگیرد.

ولی او باز هم پاسخ روشنی به آنکارا نداد و حالا به نظر می‌رسد که به احتمال قوی، عربستان زودتر از ترکیه صاحب اف 35 خواهد شد. 

وزارت امور خارجه آمریکا اعلام کرده که فروش جنگنده‌های اف 35 به عربستان سعودی، توازن نظامی در منطقه را تغییر نخواهد داد. اما وزارت امور خارجه یونان تاکنون دو بار به طور رسمی اعلام کرده که فروش اف 35 به ترکیه، شرق مدیترانه را ناامن خواهد کرد و این معامله نباید نهایی شود.

البته مشکل تراشی‌های یونان بر سر راه فروش اف 35 به ترکیه، فقط یکی از چالش‌های آنکارا در این مسیر است؛ مشکل اصلی را باید در کنگره آمریکا جستجو کرد. چرا که چندین عضو کنگره به شکل صریح اعلام کرده‌اند که خرید سامانه‌های موشکی اس 400 روسی توسط ترکیه، باعث ایجاد یک بی‌اعتمادی بزرگ شده و این کشور نباید صاحب اف 35 شود.

تیم اردوغان در 6 ماه گذشته تلاش کرده تا برای فروش سامانه‌های موشکی اس 400 روسی به امارات متحده عربی، رضایت مسکو را به دست بیاورد و اعضای کنگره بهانه‌ای نداشته باشند. اما حالا با وجود موافقت روسیه، باز هم نشانه‌ای از نرمی و انعطاف در آمریکا دیده نمی‌شود. 

کارشناسان دفاعی معتقدند که اسکادران فرسوده نیروی هوایی ترکیه، یکی از مهمترین دغدغه‌های دفاعی دولت اردوغان است و از آنجایی که خرید جنگنده‌های اف 35 و اف 16 به نتیجه نرسیده، آنکارا حتی ناچار شده سراغ خرید جنگنده‌های دست دوم یوروفایتر عمان و قطر شود.

اما خلا موجود هنوز هم پر نشده و مدت‌هاست که مشخص شده، خودکفاشدن نیروی هوایی ترکیه با جت‌های بدون خلبان تولید داخل نیز، محتاج خرید موتور از شرکت جنرال آمریکایی است.

ولی در همین حال، تحلیلگران سیاسی نیز معنقدند که تلاش مضاعف برای خرید اف 35 در واقع با اهداف حزبی و انتخاباتی اردوغان گره خورده است. چرا که او در این مدت، بارها از سوی اپوزیسیون و منتقدین مورد انتقاد قرار گرفته است.

آنان می‌گویند: در اثنای بحران اقتصادی بیسابقه در ترکیه، اردوغان با یک تصمیم غلط و خرید سامانه موشکی روسی اس 400 و فروش مجدد آن به یک کشور عربی منطقه، یک ضرر چند میلیارد دلاری را متحمل شد و در عین حال، سالها پیش به عنوان هزینه پیش خرید قرارداد اف 35 بیش از 2 میلیارد دلار به آمریکا داده، اما نتوانسته نتیجه‌ای بگیرد.

به همین خاطر، این تصور قوت گرفته که اگر اردوغان بتواند دوباره ترکیه را به لیست خریداران اف 35 بازگرداند و این هواپیما قبل از برگزاری انتخابات 2028 میلادی به آنکارا برسد، حزب عدالت توسعه می‌تواند از آن، بهره برداری سیاسی به عمل بیاورد. 

اف 35 و ائتلاف مکه

ترکیه به تازگی با پاکستان و عربستان سعودی، وارد یک ائتلاف دفاعی به نام پیمان مکه شده است. اما تحلیلگران ترکیه معتقدند که درباره مفاد واقعی تعهدات دفاعی این پیمان، ابهام فراوانی وجود دارد.

در عین حال، به این نکته نیز توجه شده که در صورت نهایی شدن فروش 48 فروند اف 35 به عربستان سعودی، منطقی نیست که ترکیه عنوان یک کشور عضو ناتو و رفیق قدیمی ناتو، برای خرید جنگنده مزبور، همچنان پشت در بماند.

آن هم در شرایطی که خود ترکیه، یکی از شرکای نخست گروه مشترک تولید جنگنده اف 35 بود و بیش از 850 قطعه ریز و درشتِ آن، در شرکت‌های زیرمجموعه صنایع دفاعی ترکیه تولید می‌شد.

در شرایطی که برنامه آموزش خلبانان ترک در آریزونای آمریکا به پایان رسیده بود و 6 فروند از جنگنده‌های اف 35 در آستانه انتقال به ترکیه بود، کنگره این معامله را معلق کرد و از آن زمان تاکنون، تحولی روی نداده که نشان دهنده قطعی شدنِ فروش اف 35 به ترکیه باشد. 

تحلیلگران دفاعی می‌گویند: عربستان سعودی نیز کاملاً از نگرانی‌های فناوری آمریکا مصون نیست و برخی محافل اطلاعاتی – امنیتی در واشنگتن و نیویورک، با طرح ادعاهایی درباره نفوذ چین در زیرساخت‌های نظامی و مخابراتی عربستان، به دنبال آن هستند که این معامله نیز متوقف شود و چند عضو کنگره را تشویق کنند تا فروش اف 35 به عربستان را نیز متوقف کنند.

این در حالی است که رژیم صهیونیستی، از نخستین خریدارهایی بود که بدون دردسر و بدون مخالفت، خیلی زود توانست صاحب جنگنده اف 35 شود. 

باز هم پای اسرائیل در میان است؟

تحلیلگران دفاعی می‌گویند: احتمال برجسته شدن ادعای نفوذ چین در سامانه‌های دفاعی عربستان سعودی، می‌تواند مانع بزرگی برای نهایی شدن فروش اف 35 به ریاض باشد. اما چیزی که پس این ادعا وجود دارد، یک واقعیت عینی و فنی نبوده و ارتباط دقیقی با خواسته‌های رژیم صهیونیستی دارد.

مساله اینجاست که صهیونیست‌ها از آمریکا خواسته‌اند، در فروش اف 35 به هر کدام از کشورهای خاورمیانه – از جمله عربستان و ترکیه – باید به موضوعات راداری، نرم افزاری، حسگرها و سامانه‌های هدایت، توجه ویژه‌ای صورت بگیرد و نسخه‌ای در اختیار این کشورها قرار بگیرد که با نسخه اسرائیلی متفاوت باشد.

این همان جایی است که پای موضع راهبردی مهمی به نام (QME) به میان می‌آید. QME حروف اولیه عبارت « Qualitative Military Edge» به معنی «برتری کیفی نظامی» رژیم اسرائیل است.

این مفهوم کلیدی، در سیاست امنیتی آمریکا در خاورمیانه اهمیت ویژه‌ای دارد و به این معنی است که رژیم اسرائیل، باید از نظر کیفیت و قابلیت نظامی آن‌قدر برتری داشته باشد که بتواند در برابر تهدیدهای متعارفِ معتبر، حتی در برابر ائتلافی از دولت‌ها یا بازیگران غیردولتی، از خود دفاع کند و هزینه و تلفات را در سطح قابل‌قبولی نگه دارد.

بنابراین، لابی یهود در آمریکا، همواره مراقب آن است که فروش هر نوع تسلیحات آمریکایی به کشورهای دیگر، از حیث فن آوری، اطلاعات، آموزش، منابع انسانی، سطح پیشرفته بودن تسلیحات، شبکه‌های فرماندهی و برتری هوایی/موشکی به علاوه توان اطلاعاتی و سایبری و قابلیت عملیاتی، مانع و دردسر جدیدی برای رژیم اسرائیل به وجود نیاورد.

اندیشکده یهودی – آمریکایی «ژینسا» (Jewish Institute for National Security of America) به طور ویژه روی این موضوعات تحقیق می‌کند و فروش هر نوع تسلیحات به کشورهایی که زمینه تنش یا اختلافات تاریخی با رژیم صهیونیستی دارند باید توسط کارشناسان این اندیشکده، تایید شود.

جاناتان روهن از کارشناسان یهودی این اندیشکده، معتقد است که فروش اف 35 به عربستان سعودی، «تنها در شرایطی جایز است که ریاض در معماری امنیتی تحت رهبری آمریکا ادغام شود و برتری کیفی اسرائیل نیز حفظ شود».

همین قاعده درباره ترکیه نیز صدق می‌کند و ترکیه نیز پس از رفع بهانه‌های آمریکا درباره امنیت یونان، قبرس و شرق مدیترانه و همچنین پایان دادن به خرید تسلیحاتی از روسیه، باید درباره رژیم صهیونیستی نیز تعهد بدهد و اثبات کند که تجهیز و تسلیح با جنگنده پیشرفته اف 35 به منافع رژیم، لطمه نخواهد زد.
انتهای پیام/