به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، «نیکول پاشینیان» نخست‌وزیر ارمنستان، در جریان سخنرانی در همایش «امنیت همه‌جانبه و تاب‌آوری» که در ایروان، پایتخت این کشور برگزار شد، مواضع بی‌سابقه‌ای را در خصوص دکترین امنیت ملی، سیاست خارجی و رویکردهای ایدئولوژیک دولت خود مطرح کرد.

وی با تاکید بر اینکه ایدئولوژی «ارمنستان واقعی» اکنون به عنوان ایدئولوژی حاکم بر کشور شناخته می‌شود، تصریح کرد که تمام ارکان و سیستم‌های دولتی باید بر اساس این چارچوب جدید موضع‌گیری و عمل کنند.

پاشینیان به صراحت هشدار داد که هرگونه تفکر و ایده‌ای که در تضاد با ایدئولوژی اعلام‌شده «ارمنستان واقعی» باشد، یک تهدید مستقیم و جدی برای امنیت ملی جمهوری ارمنستان به شمار می‌رود.

رویاپردازی‌های تاریخی؛ تهدیدی بنیادین برای امنیت ملی

نخست‌وزیر ارمنستان در بخش مهمی از سخنان خود به نظام آموزشی و گفتمان‌های رایج در سطح جامعه اشاره کرد و گفت: «در مدارس ما نباید مسائلی مطرح شود که با ایدئولوژی "ارمنستان واقعی" در تضاد است. دولت باید در برابر چنین رویکردهایی اقدامات قاطعی انجام دهد، زیرا این گونه تفکرات برای آینده جمهوری ارمنستان تهدیدآفرین است. نتیجه‌گیری ما این است که با وجود تمام این مسائل، اگر ما از امنیت همه‌جانبه و تاب‌آوری ملی سخن می‌گوییم، باید یک واقعیت ملموس را به ثبت برسانیم؛ اینکه در دنیای امروز تنها خود صلح است که می‌تواند صلح را تضمین کند.»

پاشینیان برای روشن‌تر شدن این موضوع و انتقاد از تفکرات ملی‌گرایانه افراطی، به بیان یک خاطره و روایت قابل تامل پرداخت و افزود: «روز گذشته در یکی از نشست‌ها، یکی از شرکت‌کنندگان نکته‌ای را مطرح کرد و گفت: "شما تمام روز از ارمنستان واقعی صحبت می‌کنید، اما دیروز فرزند من از مدرسه به خانه آمد و گفت که معلم تاریخ به آن‌ها گفته که بدانید وقتی بزرگ شدید، باید بروید و موش و وان (شهرهایی تاریخی که اکنون در قلمرو ترکیه قرار دارند) را آزاد کنید."»

به گفته پاشینیان، این دست مسائل از جمله پدیده‌هایی هستند که غالباً در کنفرانس‌ها و نشست‌های رسمی مورد بحث و بررسی قرار نمی‌گیرند، در حالی که یک «مشکل بنیادین و اساسی» محسوب می‌شوند.

وی در ادامه این مشکل را به روندهای گذشته پیوند زد و تاکید کرد: «ما در طول کل فرآیند حل و فصل مناقشه قره‌باغ نیز با این مشکل بنیادین روبرو بودیم؛ زمانی که گفتمان‌های موازی و برداشت‌های موازی و متضادی در جامعه و سیاست ما جریان داشت و مانع از رسیدن به یک راهکار واقع‌بینانه می‌شد.»

مشروعیت بین‌المللی؛ سنگ بنای حفظ تمامیت ارضی

نیکول پاشینیان سال گذشته ایدئولوژی 14 ماده‌ای موسوم به «ارمنستان واقعی» را منتشر کرده بود؛ سندی که در آن به صراحت تاکید شده که مفهوم «وطن»، صرفاً همان جمهوری ارمنستان با مرزهای شناخته‌شده بین‌المللی است.

وی در این باره یادآور شد: «ارمنستان واقعی، همان جمهوری ارمنستان با مساحت شناخته‌شده بین‌المللی یعنی 29 هزار و 743 کیلومتر مربع است.»

نخست‌وزیر ارمنستان با پرداختن به چالش‌های امنیتی پیش روی کشورش، مشروعیت بین‌المللی را مهم‌ترین و حیاتی‌ترین مولفه برای تامین امنیت خارجی توصیف کرد.

وی اظهار داشت: «وقتی از مشروعیت بین‌المللی سخن می‌گوییم، منظورمان این است که مواضع سیاست خارجی و همچنین مواضع حوزه امنیتی جمهوری ارمنستان باید کاملاً بر پایه‌ چارچوب مشروع و شناخته‌شده بین‌المللی استوار باشد. دقیقاً به همین دلیل است که ما پیوسته از مساحت 29 هزار و 743 کیلومتر مربعی قلمرو حاکمیتی و مستقل جمهوری ارمنستان صحبت می‌کنیم و آن را مبنای دیپلماسی خود قرار می‌دهیم.»

رئیس دولت ارمنستان همچنین بر لزوم تغییر رویکرد در قبال کشورهای همجوار تاکید کرد و گفت: «ما باید روابط خود را با همسایگانمان به گونه‌ای بسازیم و مدیریت کنیم که ثبات و رفاه اقتصادی متقابل، به نفع یکدیگر باشد.»

این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که ارمنستان در تلاش است تا به توافق صلحی پایدار با جمهوری آذربایجان دست یابد و روابط دیپلماتیک خود را با ترکیه عادی‌سازی کند.

سراب امنیت روسیه و پیمان امنیت دسته‌جمعی

پاشینیان در بخش دیگری از سخنان انتقادی خود، به دکترین امنیتی ناکارآمد ارمنستان در دهه‌های گذشته تاخت و گفت که تا پیش از سال 2022 میلادی، فرمول امنیتی ارمنستان در ماهیت خود بسیار «ابتدایی و پیش‌پاافتاده» بود، «زیرا این استراتژی تنها از یک جمله تشکیل شده بود: سازمان پیمان امنیت دسته‌جمعی (CSTO) امنیت ما را تامین خواهد کرد.»

وی با اشاره به هشدارهای نادیده‌گرفته‌شده کارشناسان در طول سالیان متمادی افزود: «اگر مطبوعات و رسانه‌های سال 1994 تا 2022 را تحلیل و بررسی کنیم، هزاران ارزیابی و تحلیل کارشناسی را خواهیم دید که هشدار می‌دادند سازمان پیمان امنیت دسته‌جمعی در لحظه نیاز و ضرورت، امنیت ارمنستان را تامین نخواهد کرد. اما سوال و مسئله اصلی اینجاست که چرا تمامی آن ادعاها و هشدارهای کارشناسی و حتی سیاسی، هرگز منجر به اقدام عملی یا تغییر رویه در حاکمیت نشد؟»

بایکوت تسلیحاتی و بن‌بست در تامین تجهیزات دفاعی

نخست‌وزیر ارمنستان با اشاره به بحران تامین سلاح در مقاطع حساس امنیتی کشورش خاطرنشان کرد که در زمان اوج‌گیری تنش‌ها تا ماه اوت سال 2022، تعداد کشورهایی که حاضر به فروش سلاح به ارمنستان بودند، دقیقاً «صفر» بود.

وی با اشاره غیرمستقیم به خلف وعده روسیه در تامین تجهیزات گفت: «ما صدها میلیون دلار پول برای خرید تسلیحات منتقل کرده بودیم، اما سلاح‌هایی را که هزینه آن‌ها را پرداخته بودیم، به ما تحویل نمی‌دادند. وقتی تلاش می‌کردیم تا از جاهای دیگر و منابع جایگزین سلاح تهیه کنیم، متوجه شدیم که بازارهای تامین سلاح به روی ما بسته شده است.»

پاشینیان در تشریح دلایل بسته بودن بازارهای جهانی تسلیحات به روی ارمنستان گفت: «کشورهای دیگر به ما می‌گفتند که شما عضو سازمان پیمان امنیت دسته‌جمعی هستید و اگر ما به شما سلاح‌های پیشرفته بفروشیم، در واقع الگوریتم‌ها و فناوری‌های خود را نیز به شما فروخته‌ایم. ما می‌بینیم که شما ممکن است این الگوریتم‌ها را در جای دیگری قرار دهید و از آن‌ها استفاده کنید.»

این مسئله نشان‌دهنده بی‌اعتمادی کشورهای غربی به ارمنستان به دلیل عضویت در ائتلاف امنیتی تحت رهبری روسیه بود.

گسست از روسیه و پایان عضویت در بلوک شرق

لازم به ذکر است که در سال 2022 و پس از عملیات نظامی جمهوری آذربایجان به مواضع ارمنستان، سازمان پیمان امنیت دسته‌جمعی نه‌تنها هیچ‌گونه کمک نظامی و عملی به ارمنستان ارائه نکرد، بلکه حتی از ارائه یک ارزیابی سیاسی ساده و محکوم کردن آنچه ایروان اشغال اراضی خود می‌خواند نیز خودداری ورزید.

به دنبال این انفعال، ایروان تصمیم گرفت تا مشارکت خود در تمامی فعالیت‌ها و نشست‌های سازمان پیمان امنیت دسته‌جمعی را متوقف کند. در همین راستا، ارمنستان از سهمیه خود برای تعیین معاون دبیرکل این سازمان صرف‌نظر کرد و در نهایت، در فوریه سال 2024، عضویت خود در این ائتلاف نظامی را به طور رسمی به حالت تعلیق درآورد و طرف ارمنی پرداخت حق عضویت سالانه به این سازمان را نیز متوقف ساخت تا عملاً مسیر خود را از ائتلاف نظامی مسکو جدا کند.

استقلال انرژی و امنیت غذایی؛ ارکان جدید تاب‌آوری ملی

پاشینیان در پایان سخنرانی خود در این همایش، به ابعاد امنیت ملی از جمله امنیت انرژی و امنیت غذایی پرداخت.

وی با اشاره به ظرفیت‌های موجود و برنامه‌های آینده دولت گفت که ارمنستان امروز این توانایی را دارد که از نظر تامین انرژی به کشوری کاملاً خودکفا و 100 درصد مستقل تبدیل شود. وی این چشم‌انداز روشن را مشروط به توسعه و پیشرفت فناوری‌های نوین در حوزه انرژی دانست.

علاوه بر این، نخست‌وزیر ارمنستان بر اهمیت حیاتی موضوع امنیت غذایی در دکترین تاب‌آوری ملی تاکید کرد و آن را جزء جدایی‌ناپذیر از استراتژی بقا و توسعه «ارمنستان واقعی» در شرایط پرالتهاب ژئوپلیتیک قفقاز جنوبی برشمرد.

انتهای پیام/