حیدر بابای شهریار؛ از منظومه‌ای ماندگار تا پیشران توسعه فرهنگی

به گزارش خبرگزاری تسنیم از بستان‌آباد، آیین ویژه‌برنامه «یک روز با حیدر بابای شهریار» همزمان با گرامیداشت روز شعر و ادب فارسی و بزرگداشت استاد محمدحسین بهجت تبریزی، شهریار، با حضور وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، وزیر جهاد کشاورزی، استاندار آذربایجان شرقی و جمعی از مسئولان کشوری و استانی در روستای خشکناب شهرستان بستان‌آباد برگزار شد.

در حاشیه این مراسم، آیین افتتاح خانه پدری استاد شهریار نیز برگزار شد؛ رویدادی که با هدف پاسداشت میراث ادبی و فرهنگی این شاعر نام‌آور و معرفی ظرفیت‌های تاریخی، طبیعی و فرهنگی منطقه خشکناب و کوه حیدربابا به عنوان یکی از مهم‌ترین خاستگاه‌های الهام ادبی شهریار انجام گرفت.

روستای خشکناب و سرزمین حیدربابا تنها یک موقعیت جغرافیایی در نقشه آذربایجان شرقی نیست؛ این منطقه در حافظه ادبی و فرهنگی ایران با نام شهریار و منظومه جاودانه «حیدربابایه سلام» گره خورده است. منظومه‌ای که در آن طبیعت، آیین‌ها، خاطرات کودکی، روابط خانوادگی، مناسبات اجتماعی و زیست بومی مردم آذربایجان در قالب شعر به تصویری ماندگار از فرهنگ یک سرزمین تبدیل شده است.

همین ظرفیت موجب شده است که در سال‌های اخیر، نگاه به میراث شهریار از سطح بزرگداشت صرف یک شاعر فراتر رفته و موضوعاتی همچون گردشگری ادبی، معرفی فرهنگ بومی، اقتصاد خلاق، توسعه روستایی و ایجاد فرصت‌های جدید برای معرفی ظرفیت‌های فرهنگی منطقه نیز در کانون توجه قرار گیرد.

شهریار؛ شاعری فراتر از مرزهای جغرافیا

بهرام سرمست، استاندار آذربایجان شرقی، در این مراسم با اشاره به جایگاه فرهنگی و تمدنی منطقه اظهار داشت: امروز در سرزمینی گرد هم آمده‌ایم که تنها یک نقطه جغرافیایی نیست، بلکه بخشی از حافظه تاریخی و ادبی ایران عزیز ماست؛ سرزمین حیدربابا و زادگاه پدری استاد شهریار.

وی افزود: شهریار را در زمره شاعران بزرگ و نام‌آور نه‌تنها ایران معاصر، بلکه در گستره تمدنی ایران اسلامی می‌بینیم؛ شاعری که توانست به عنوان یک پدیده فرهنگی، زبان، فرهنگ، طبیعت، خاطره، عاطفه و هویت مردم این سرزمین را به زبان شعر تبدیل کند.

استاندار آذربایجان شرقی با بیان اینکه شهریار توانست پیونددهنده هویت‌های فرهنگی باشد، گفت: یکی از ویژگی‌های برجسته شعر و آثار شهریار این بود که به فرهنگ بومی و ریشه‌های خود وفادار ماند، اما در عین حال در گستره فرهنگ و تمدن ایران اسلامی حضوری ملی و ماندگار پیدا کرد.

سرمست ادامه داد: از این منظر، شهریار متعلق به یک شهر یا روستا نیست، بلکه به حوزه تمدنی ایران اسلامی تعلق دارد و آثار او به بخشی از حافظه مشترک فرهنگی ایرانیان تبدیل شده است.

«حیدربابایه سلام»؛ سند ادبی فرهنگ مردم آذربایجان

وی با اشاره به جایگاه منظومه «حیدربابایه سلام» اظهار داشت: این منظومه ماندگار به چندین زبان زنده دنیا ترجمه شده و فراتر از یک منظومه ادبی، می‌توان آن را سندی ارزشمند از فرهنگ و زندگی مردم آذربایجان دانست.

استاندار آذربایجان شرقی تصریح کرد: در این اثر، طبیعت، خانواده، آیین‌ها، خاطرات کودکی و روابط اجتماعی در قالب زبان شعر ثبت و ماندگار شده است؛ به همین دلیل «حیدربابایه سلام» علاوه بر ارزش ادبی، دارای ظرفیت‌های مهم فرهنگی، مردم‌شناختی، اجتماعی و گردشگری است.

سرمست با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری از این ظرفیت افزود: امروز همگان وظیفه داریم برای بزرگداشت نام شهریار، از میراث فرهنگی و معنوی مرتبط با او استفاده بهینه کنیم و برای معرفی این میراث ارزشمند به مردم ایران و علاقه‌مندان فرهنگ و ادب در سراسر جهان برنامه‌ریزی داشته باشیم.

پیوند میراث شهریار با رویداد ملی «ایران جان»

وی با قدردانی از سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران برای برنامه‌ریزی و هماهنگی انجام‌شده در ارتباط با رویداد ملی «ایران جان» گفت: تلاش کردیم این مناسبت را با رویداد ملی ایران جان پیوند بزنیم تا بتوانیم ظرفیت‌های فرهنگی و تمدنی خود را به اقصی نقاط کشور و حتی منطقه معرفی کنیم.

استاندار آذربایجان شرقی افزود: از دست‌اندرکاران این برنامه و همه مجموعه‌هایی که در برگزاری آن نقش داشتند، تشکر می‌کنم؛ چراکه معرفی چنین ظرفیت‌هایی می‌تواند به شناساندن بهتر آذربایجان شرقی، میراث ادبی شهریار و جاذبه‌های فرهنگی این منطقه کمک کند.

سرمست با اشاره به جایگاه جدید خشکناب و حیدربابا در نقشه فرهنگی استان اظهار داشت: امروز اینجا دیگر صرفاً یک مقصد جغرافیایی نیست، بلکه به مقصدی فرهنگی برای علاقه‌مندان شعر، ادب، ادبیات، تاریخ و گردشگری تبدیل شده است.

«یک روز با حیدربابای شهریار»؛ نقطه اتصال ادبیات، گردشگری و اقتصاد محلی

وی برگزاری آیین «یک روز با حیدربابای شهریار» را فرصتی برای پیوند میان فرهنگ و توسعه دانست و گفت: برگزاری این رویداد می‌تواند نقطه عطفی در زمینه پیوند میان ادبیات، گردشگری، اقتصاد محلی و توسعه روستایی باشد.

استاندار آذربایجان شرقی خاطرنشان کرد: ما باید از این مناسبت‌ها و حرکت‌های نمادین به عنوان یک سرمایه فرهنگی استفاده کنیم؛ نگاه ما در استان، برنامه‌ریزی برای یک مقطع تاریخی زودگذر نیست، بلکه استمرار این رویدادها و مناسبت‌ها می‌تواند جریان‌ساز باشد و یک جریان تاریخی و فرهنگی را به یکدیگر متصل کند.

سرمست افزود: استمرار این برنامه‌ها می‌تواند برای استان، محققان، پژوهشگران، نویسندگان و علاقه‌مندان فرهنگ و ادب، به عنوان رویدادی ماندگار و قابل رجوع مطرح باشد؛ البته تحقق این هدف نیازمند هماهنگی و همکاری همه دستگاه‌ها و به ویژه اصحاب هنر، ادب، شعرا، نویسندگان و پژوهشگران است.

فرهنگ؛ پیشران توسعه پایدار و اقتصاد خلاق

وی با تأکید بر اینکه فرهنگ در ادبیات جدید توسعه، موضوعی تزئینی و حاشیه‌ای نیست، اظهار داشت: امروز فرهنگ یکی از پیشران‌های توسعه پایدار و از ظرفیت‌هایی است که می‌تواند با گردشگری، صنایع دستی، تولید محتوای فرهنگی، اقتصاد خلاق و فعالیت‌های هنری پیوند بخورد.

استاندار آذربایجان شرقی ادامه داد: می‌توان از میراث شهریار برای ایجاد ارزش اقتصادی و فرصت‌های شغلی محلی استفاده کرد؛ به گونه‌ای که ظرفیت ادبی و فرهنگی منطقه به رونق گردشگری، تقویت کسب‌وکارهای بومی، معرفی صنایع دستی و توسعه فعالیت‌های فرهنگی و هنری منجر شود.

سرمست با بیان اینکه بزرگداشت مفاخر یک رسالت فرهنگی ماندگار است، گفت: ما مدیران و مسئولان باید همزمان به شناخت، آموزش، پژوهش و حفظ و صیانت از ارزش‌های به‌ودیعت‌نهاده‌شده در آثار مکتوب و شعر شهریار توجه داشته باشیم.

وی افزود: شهریار و آثار او باید به مثابه سرمایه‌ای دیده شوند که لازم است از نسل گذشته به نسل حال و از نسل حال به آیندگان منتقل شود؛ بنابراین شهریار را سرمایه‌ای مشترک برای ایران عزیزمان و آذربایجان قهرمان می‌دانیم.

تنوع فرهنگی؛ عامل پیوند و غنای هویت ملی

استاندار آذربایجان شرقی با اشاره به ابعاد مختلف هویتی در آثار شهریار اظهار داشت: شهریار با شعر فارسی و ترکی نشان داد که تنوع زبانی و فرهنگی نه عامل فاصله، بلکه عامل پیوند و غنای هویت ملی است.

سرمست تصریح کرد: در ایران اسلامی نیاز داریم همزمان عناصر قومی و محلی را پاس بداریم، عناصر ملی و میهنی را تقویت کنیم و این عناصر را به ارزش‌های جهانی پیوند بزنیم؛ سه لایه‌ای که در ادبیات و آثار شهریار به وضوح دیده می‌شود.

وی افزود: شهریار توانست این عناصر را در هم بیامیزد و آلیاژی محکم از مؤلفه‌های فرهنگی ایران را به نمایش بگذارد؛ از همین رو آذربایجان شرقی با داشتن چنین سرمایه‌های فرهنگی افتخارآفرینی، وظیفه دارد این میراث را به ایرانیان، جهانیان و همه علاقه‌مندان به ارزش‌های انسانی معرفی کند.

حیدربابا؛ نماد خاطره، هویت و سرزمین مادری

سرمست با اشاره به کوه حیدربابا گفت: امروز در کنار کوهی ایستاده‌ایم که در شعر شهریار از یک عنصر طبیعی فراتر رفته و به نماد خاطره، هویت، کودکی و سرزمین مادری و پدری او تبدیل شده است.

وی خاطرنشان کرد: شهریار از این سرزمین برخاست، اما شعر او از مرزهای این سرزمین عبور کرد و در حافظه ادبی ایران و حتی منطقه جاودانه شد.

استاندار آذربایجان شرقی در پایان اظهار داشت: امروز اینجا گرد هم آمده‌ایم تا بگوییم مفاخر ما فقط متعلق به گذشته نیستند، بلکه سرمایه آینده ما نیز محسوب می‌شوند و شهریار یکی از روشن‌ترین نام‌ها در حافظه تاریخی آذربایجان و ایران است؛ سرمایه‌ای که باید آن را شناخت، حفظ کرد، معرفی کرد و برای نسل‌های آینده به یادگار گذاشت.

انتهای پیام/