دانشگاه باید در خط مقدم اقتدار علمی و فناوری کشور قرار گیرد

به گزارش خبرگزاری تسنیم از مشهد، میر سامان پیشوایی، رئیس سازمان بسیج اساتید کشور صبح امروز در نشست تخصصی شورای کانون‌های بسیج اساتید دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی خراسان رضوی، اظهار کرد: امروز وظیفه ما تنها برگزاری نشست‌ها و برنامه‌های مناسبتی نیست، بلکه باید از ظرفیت دانشگاه و استادان برای حل مسائل اساسی کشور استفاده کنیم.

وی با اشاره به تحولات جنگ‌های جدید و تغییر ماهیت تقابل میان کشورها بیان کرد: جنگ امروز تنها در میدان نظامی تعریف نمی‌شود و فناوری، دانش و توانمندی علمی بخش مهمی از قدرت کشورها را تشکیل می‌دهد. بر همین اساس، دانشگاه نمی‌تواند نسبت به مسائل امنیتی، اقتصادی، اجتماعی و فناورانه کشور بی‌تفاوت باشد.

رئیس سازمان بسیج اساتید کشور ادامه داد: بر اساس تحلیل ارائه‌شده از سوی دشمنان در جریان جنگ اخیر، یکی از محورهای اصلی فشار، تضعیف توانمندی‌های راهبردی جمهوری اسلامی ایران بوده است در این شرایط، حفظ و توسعه زیرساخت‌های علمی و فناوری کشور باید به عنوان یکی از اولویت‌های اساسی دنبال شود.

پیشوایی با اشاره به اهمیت مسیرهای راهبردی تجارت و حمل‌ونقل در منطقه عنوان کرد: تنگه هرمز و باب‌المندب از جمله مسیرهای مهم در جابه‌جایی کالا و انرژی در جهان هستند و هرگونه تحول در این مسیرها می‌تواند بر تجارت و اقتصاد منطقه و جهان اثر بگذارد.

وی نقش مردم را در عبور از شرایط دشوار مهم دانست و گفت: یکی از مهم‌ترین عوامل در مدیریت بحران‌ها، افزایش آگاهی و بصیرت عمومی است. جامعه‌ای که بتواند شرایط را به‌درستی تحلیل کند، در برابر فشارها و عملیات روانی آسیب‌پذیری کمتری خواهد داشت.

رئیس سازمان بسیج اساتید کشور با بیان اینکه بسیج باید نقش پیشران و بن‌بست‌شکن خود را در عرصه‌های مختلف حفظ کند، افزود: بسیج اساتید نیز باید از ظرفیت علمی و تخصصی استادان برای کمک به حل مسائل کشور استفاده کند. نشست‌های تخصصی باید به تصمیم، برنامه و اقدام منتهی شوند و صرفاً در حد برگزاری جلسات باقی نمانند.

پیشوایی تأکید کرد: اگر جنگ امروز بر پایه فناوری و دانش پیش می‌رود، استاد دانشگاه نیز باید در آزمایشگاه، مرکز تحقیقاتی، شرکت دانش‌بنیان و محیط علمی خود به دنبال تولید فناوری‌های اقتدارآفرین باشد.

پیشوایی ادامه داد: مأموریت اصلی بسیج اساتید، کمک به توسعه علم و فناوری و ایجاد اقتدار برای کشور از مسیر دانشگاه است. این مأموریت زمانی محقق می‌شود که ظرفیت استادان از محیط دانشگاه فراتر رود و در خدمت حل مسائل واقعی کشور قرار گیرد.

وی با اشاره به شخصیت شهید چمران بیان کرد: شهید چمران می‌تواند الگویی برای استادان باشد؛ چراکه علم و تخصص را از مسئولیت اجتماعی و حضور در میدان جدا نمی‌دانست. استاد دانشگاه نیز باید در کنار فعالیت علمی، نسبت به مسائل جامعه و کشور احساس مسئولیت داشته باشد.

رئیس سازمان بسیج اساتید کشور همچنین بر اهمیت جهاد تبیین تأکید کرد و گفت: استادان دانشگاه به دلیل جایگاه علمی و اجتماعی خود می‌توانند نقش مؤثری در پاسخگویی به پرسش‌ها و ابهامات نسل جوان داشته باشند، دانشجوی امروز با مسائل مختلفی در حوزه‌های علمی، اقتصادی، اجتماعی و آینده شغلی خود مواجه است و اگر پاسخ مناسبی برای پرسش‌های او وجود نداشته باشد، زمینه برای شکل‌گیری ابهام و بی‌اعتمادی فراهم می‌شود بنابراین استادان باید ارتباط خود را با دانشجویان تقویت کنند و در کنار آموزش، به پرسش‌های آنان نیز پاسخ دهند.

پیشوایی با اشاره به ضرورت ارتباط مؤثر استادان با نسل جوان بیان کرد: ارتباط استاد و دانشجو نباید صرفاً یک رابطه اداری و از بالا به پایین باشد، بلکه استاد باید بتواند همچون یک پدر یا برادر بزرگ‌تر، مسائل و دغدغه‌های دانشجو را بشنود و با او گفت‌وگو کند؛ دانشجویان امروز، مدیران، استادان، نمایندگان مجلس و تصمیم‌گیران آینده کشور هستند و نوع ارتباطی که امروز با آنها برقرار می‌شود، در شکل‌گیری آینده جامعه تأثیرگذار خواهد بود.

رئیس سازمان بسیج اساتید کشور با تأکید بر ضرورت حفظ امید در جامعه دانشگاهی گفت: امید به آینده زمانی شکل می‌گیرد که مسئولیت‌های امروز خود را به‌درستی انجام دهیم. نمی‌توان تنها درباره آینده مطلوب سخن گفت، اما برای ساختن آن اقدامی انجام نداد.

وی در ادامه به مدل پیشنهادی بسیج اساتید برای نقش‌آفرینی دانشگاه در تمدن‌سازی اشاره کرد و گفت: در این مدل، ارکان مختلفی برای نقش‌آفرینی استادان در نظر گرفته شده که نظریه‌سازی و کادرسازی از جمله محورهای مهم آن است.

پیشوایی با بیان اینکه نظریه‌سازی باید به حل مسائل واقعی کشور منجر شود، عنوان کرد: کشور برای اداره صحیح بخش‌های مختلف خود به نظریه و الگوی حکمرانی نیاز دارد و نمی‌توان همه مسائل را تنها با افزایش بودجه یا تزریق منابع مالی حل کرد،تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که افزایش منابع به تنهایی تضمین‌کننده رضایت عمومی نیست و چگونگی مدیریت منابع و کیفیت حکمرانی نیز در میزان رضایت جامعه اثرگذار است؛ حتی در حوزه‌هایی مانند پرداخت و وضعیت معیشتی استادان دانشگاه نیز صرف افزایش اعتبارات بدون توجه به سایر عوامل نمی‌تواند همه مسائل را برطرف کند.

رئیس سازمان بسیج اساتید کشور ادامه داد: کیفیت تصمیم‌گیری و نحوه اداره امور می‌تواند بر سرمایه اجتماعی اثر بگذارد و به همین دلیل دانشگاه باید در حوزه حکمرانی و ارائه راهکارهای علمی نیز نقش فعال‌تری داشته باشد.

وی کادرسازی را یکی دیگر از محورهای اساسی فعالیت بسیج اساتید دانست و تأکید کرد: استادان دانشگاه باید علاوه بر تولید علم، برای تربیت نسلی از نیروهای متخصص، مسئولیت‌پذیر و توانمند تلاش کنند؛ نسلی که بتواند در آینده مسئولیت‌های مختلف کشور را بر عهده بگیرد.

پیشوایی با اشاره به ضرورت مرور تجربه دولت‌های پس از انقلاب گفت: باید تجربه دوره‌های مختلف مدیریتی کشور را بررسی کنیم و ببینیم چه نظریه‌هایی در عرصه حکمرانی مورد استفاده قرار گرفته، چه میزان از آنها به اجرا رسیده و چه نتایجی به همراه داشته است.

رئیس سازمان بسیج اساتید کشور بیان کرد: دانشگاه زمانی می‌تواند به جایگاه واقعی خود در کشور دست پیدا کند که علم را از مسائل جامعه جدا نکند و استادان نیز نقش خود را در نظریه‌پردازی، تربیت نیروی انسانی، حل مسائل کشور و توسعه فناوری به‌صورت همزمان دنبال کنند.

پیشوایی در ادامه سخنان خود با اشاره به نیاز کشور به مدیران توانمند عنوان کرد: در بدنه دولت دست‌کم به حدود سه هزار مدیر ارشد نیاز داریم و تربیت چنین نیروهایی باید از امروز مورد توجه قرار گیرد. مدیریت کشور مسئولیت سنگینی است و نمی‌توان انتظار داشت افراد بدون برخورداری از تجربه، تخصص و آمادگی لازم، در جایگاه‌های مهم مدیریتی قرار گیرند.

وی با اشاره به تجربه شهید آیت‌الله دکتر بهشتی در زمینه تربیت و ساماندهی مدیران افزود: کادرسازی باید یکی از وظایف جدی کشور و به‌ویژه دانشگاه‌ها باشد. استاد دانشگاه نباید تنها نسبت به دانشجوی خود احساس مسئولیت کند، بلکه باید بتواند ظرفیت و استعداد اعضای هیئت علمی را نیز شناسایی و برای حل مسائل کشور به کار گیرد.

رئیس سازمان بسیج اساتید کشور با اشاره به برخی ظرفیت‌های اقتصادی و فناورانه کشور بیان کرد: امروز در حوزه‌های مختلف با مسائل مهمی مواجه هستیم که بخشی از آنها با استفاده از ظرفیت علمی دانشگاه‌ها قابل حل است. برای نمونه، سالانه میلیاردها دلار گاز مشعل در کشور سوزانده می‌شود، در حالیکه همزمان برای تأمین منابع ارزی مورد نیاز بخش‌های مختلف اقتصاد با محدودیت مواجه هستیم.

پیشوایی ادامه داد: در حوزه گاز نیز در دوره اوج مصرف زمستانی، حجم بسیار بالایی از گاز در کشور مصرف می‌شود. مقایسه این میزان با حجم صادرات گاز برخی کشورهای بزرگ نشان می‌دهد که مسئله اصلی، تنها مناسبات خارجی نیست، بلکه باید درباره کیفیت مدیریت، بهره‌وری و نحوه حکمرانی در حوزه انرژی نیز فکر کنیم.

وی تأکید کرد: مسائل مدیریتی و اقتصادی را نباید همواره به عوامل بیرونی نسبت داد، اگر در بخشی از کشور با مشکل مدیریتی مواجه هستیم، باید ریشه آن را در کیفیت تصمیم‌گیری و نحوه اداره امور جست‌وجو کنیم. مسئولیت یک مدیر این است که منابع و ظرفیت‌های موجود را به بهترین شکل مدیریت کند و پاسخگوی نتایج تصمیم‌های خود باشد؛ جایگاه مدیریتی در کشور مسئولیت سنگینی است و مدیران باید بدانند که این جایگاه با مسئولیت در برابر مردم و جامعه همراه است. یکی از آسیب‌ها این است که ناکارآمدی مدیریتی به مسائل دیگری نسبت داده شود، در حالی که بخشی از مشکلات ناشی از ضعف در مدیریت و حکمرانی است.

رئیس سازمان بسیج اساتید کشور در ادامه، چهار محور نظریه‌سازی، کادرسازی، نهادسازی و شبکه‌سازی را به عنوان مأموریت‌های مهم این مجموعه مورد اشاره قرار داد و گفت: بسیج اساتید باید بتواند در حوزه علم و فناوری ساختارها و نهادهای مورد نیاز کشور را ایجاد و تقویت کند.

پیشوایی، نهادسازی را یکی از ضرورت‌های مهم در حوزه علم و فناوری دانست و افزود: شبکه اندیشکده‌های بسیج اساتید، شبکه اندیشه‌ورزی و شبکه توسعه فناوری می‌توانند بخشی از این ساختار باشند و ظرفیت استادان را از حالت پراکنده خارج کرده و در قالب یک شبکه تخصصی به کار بگیرند.

وی مسئله اصلی بسیج اساتید را جریان‌سازی و کمک به حرکت کلان انقلاب اسلامی و تمدن‌سازی دانست و گفت: اگر مسئولی در مسیر اهداف انقلاب اسلامی حرکت کند، وظیفه ما کمک و حمایت از اوست و تعلق او به یک جریان سیاسی برای ما موضوع اصلی نیست. در مقابل، اگر مدیری از مسیر درست فاصله بگیرد، تعامل به معنای سکوت در برابر عملکرد او نخواهد بود.

رئیس سازمان بسیج اساتید کشور ادامه داد: بازگشایی دانشگاه‌ها باید یک فرصت برای فعالیت علمی و اجتماعی باشد و دانشگاه باید به عنوان یکی از ارکان تمدن‌ساز کشور، محیطی بانشاط برای علم، پژوهش و فناوری ایجاد کند؛ نباید بازگشایی دانشگاه را صرفاً از منظر مدیریت حاشیه‌ها و پیشگیری از اتفاقات احتمالی دید، بلکه باید از ظرفیت حضور دوباره میلیون‌ها دانشجو برای تقویت فعالیت‌های علمی، فرهنگی و فناورانه استفاده کرد.

پیشوایی همچنین از تدوین بسته‌ای برای بازگشایی دانشگاه‌ها خبر داد و گفت: با همکاری بخش‌های مختلف، بسته‌ای با عنوان «دانشگاه مبنا» تهیه شده که هدف آن فراهم کردن زمینه مناسب برای آغاز سال تحصیلی و تقویت فضای دانشگاه است؛ در تدوین این بسته با نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری، بسیج دانشجویی و بسیج کارکنان هماهنگی‌هایی انجام شده و تلاش شده است مجموعه‌ای از اقدامات برای روزهای ابتدایی بازگشایی دانشگاه‌ها طراحی شود.

وی با اشاره به اهمیت پیشگیری در مدیریت بحران عنوان کرد: هزینه پیشگیری در بسیاری از موارد بسیار کمتر از هزینه‌ای است که پس از شکل‌گیری بحران برای حل آن پرداخت می‌شود. بنابراین کانون‌های بسیج اساتید باید در محیط دانشگاه حضور فعال و رصد مستمر داشته باشند، گاهی یک گفت‌وگوی مستقیم استادان با دانشجویان می‌تواند از شکل‌گیری یک مسئله جلوگیری کند. این نوع اقدام به شناخت، ارتباط و حضور به‌موقع در محیط دانشگاه نیاز دارد.

رئیس سازمان بسیج اساتید کشور، تشکیل شورای هماهنگی بسیج دانشگاهیان را یکی دیگر از محورهای مورد تأکید خود عنوان کرد و گفت: بسیج اساتید، بسیج دانشجویی، بسیج کارکنان و نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری باید در دانشگاه‌ها بتوانند در قالب یک جبهه هماهنگ فعالیت کنند.

وی همچنین بر ضرورت معرفی شهدای علم و فناوری به دانشجویان تأکید کرد و گفت: دانشجو باید بداند در محیطی که امروز در آن تحصیل می‌کند، چه دانشمندان و استادانی فعالیت کرده‌اند و چه کسانی در مسیر علم و فناوری کشور به شهادت رسیده‌اند، وقتی دانشجو بداند یک استاد یا دانشمند شهید در همین دانشگاه، همین کلاس یا همین محیط علمی فعالیت کرده است، نگاه او به دانشگاه و مسئولیت علمی خود تغییر می‌کند.

پیشوایی عنوان کرد: باید برای دانشجویان تبیین شود که علم و فناوری یکی از پایه‌های استقلال و اقتدار کشور است و دانشجوی امروز می‌تواند با تلاش علمی و تخصصی، در آینده در مسیر حل مسائل کشور و توسعه فناوری‌های راهبردی نقش‌آفرینی کند.

رئیس سازمان بسیج اساتید کشور تأکید کرد: هدف اصلی این برنامه‌ها، تبدیل دانشگاه به محیطی فعال، علمی، بانشاط و مسئله‌محور است؛ محیطی که دانشجو در آن علاوه بر تحصیل، با مسائل واقعی کشور، ظرفیت‌های علمی و فناوری و فرصت‌های نقش‌آفرینی اجتماعی آشنا شود.

انتهای پیام/