به گزارش خبرگزاری تسنیم از بیرجند، خراسان جنوبی به عنوان خاستگاه و قطب تولید زرشک بی‌دانه جهان، در آستانه فصل برداشت این محصول قرار دارد؛ محصولی که علاوه بر نقش مهم در اقتصاد و اشتغال روستایی استان، بخشی از هویت کشاورزی این منطقه محسوب می‌شود.

هر سال با نزدیک شدن به فصل برداشت، دغدغه زرشک‌کاران از مزارع به بازار منتقل می‌شود؛ بازاری که طی سال‌های گذشته با چالش‌هایی از جمله حضور واسطه‌ها، نبود بازار پایدار، محدودیت صادرات، ضعف صنایع فرآوری و نوسان قیمت مواجه بوده است.

امسال نیز کمتر از یک ماه تا آغاز برداشت زرشک باقی مانده و بخشی از محصول سال گذشته همچنان در سردخانه‌ها نگهداری می‌شود؛ موضوعی که نگرانی تولیدکنندگان را نسبت به ورود همزمان محصول جدید و محصول سال قبل به بازار افزایش داده است.

زرشک‌کاران اکنون منتظرند بدانند دولت و مسئولان استانی برای مدیریت بازار محصول جدید چه برنامه‌ای دارند و آیا پیش از آغاز برداشت، قیمت و سازوکار خرید محصول مشخص خواهد شد یا بار دیگر تعیین قیمت به شرایط بازار و واسطه‌ها سپرده می‌شود.

اعلام کف قیمت 200 هزار تومانی برای زرشک با شاخه

سلمان اسحاقی، نماینده مردم قائنات و زیرکوه، با تأکید بر ضرورت توجه شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی به بخش کشاورزی اظهار کرد: یکی از مأموریت‌های مهم این شورا، حمایت از تولیدکنندگان بخش کشاورزی است و نباید فعالیت آن صرفاً به حوزه صنعت، معدن و تجارت محدود شود.

وی درباره بازار زرشک خراسان جنوبی افزود: بر اساس قیمت‌گذاری کارشناسی و با توجه به نرخ تورم، از هم‌اکنون اعلام می‌کنیم که سرمایه‌گذاران و تجار باید آمادگی خرید زرشک با شاخه را با قیمت حداقل 200 هزار تومان داشته باشند.

نماینده مردم قائنات و زیرکوه در مجلس شورای اسلامی تصریح کرد: اگر خریداران و تجار برای خرید محصول با این مبنا وارد نشوند، صندوق حمایت از بخش کشاورزی آمادگی دارد برای حمایت از زرشک‌کاران وارد عمل شود.

سیدمحمدرضا هاشمی، استاندار خراسان جنوبی نیز با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای حمایت از زرشک‌کاران گفت: سال گذشته اقدام خوبی برای حمایت از زرشک‌کاران انجام شد و با تزریق حدود 100 میلیارد تومان منابع، کف قیمت برای خرید محصول تعیین شد.

وی افزود: تلاش می‌کنیم امسال نیز اجازه ندهیم واسطه‌ها و دلالان از دسترنج چندساله کشاورزان سوءاستفاده کنند.

هاشمی با تأکید بر حمایت از کشاورزان بیان کرد: در محصولاتی مانند زعفران که تقاضای مناسبی وجود دارد و همچنین زرشک، دولت و مجموعه‌های مسئول برای حمایت از کشاورزان و حفظ ارزش محصول آنها برنامه دارند.

زرشک خراسان جنوبی در مسیر اصلاح ژنتیکی

در کنار دغدغه بازار، توسعه علمی و فناورانه تولید زرشک نیز در دستور کار مسئولان خراسان جنوبی قرار گرفته است. در همین راستا نشست تخصصی پیگیری پروژه توالی‌یابی و ایجاد ژنوم مرجع گیاه زرشک با حضور ابراهیمی، رئیس پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی کشور، و محسن اسفندیاری، رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی، برگزار شد.

ابراهیمی با تأکید بر اهمیت علمی این طرح اظهار داشت: توالی‌یابی ژنوم زرشک گامی بنیادین در شناخت ویژگی‌های ژنتیکی این محصول مزیت‌دار است.

به گفته وی، اجرای این طرح به شناسایی ارقام برتر و مقاوم و ایجاد تحول در برنامه‌های اصلاح‌نژاد و ارتقای کیفیت تولید کمک می‌کند و در نهایت می‌تواند ارزش افزوده قابل توجهی برای کشاورزان به همراه داشته باشد.

اسفندیاری نیز با استقبال از این طرح فناورانه و تأکید بر اهمیت راهبردی زرشک در اقتصاد منطقه، بر ضرورت تسریع در عملیاتی شدن پروژه تأکید کرد. این پروژه با همکاری پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی و سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی در حال پیگیری است و می‌تواند زمینه لازم برای حفظ تنوع ژنتیکی و ارتقای بهره‌وری تولید زرشک در استان را فراهم کند.

تولید سالانه 22 هزار تن زرشک خشک

خراسان جنوبی با سطح زیرکشت بیش از 19 هزار و 485 هکتار، پایتخت زرشک بی‌دانه جهان به شمار می‌رود؛ محصولی که قدمتی حدود 250 ساله در منطقه دارد و علاوه بر آورده اقتصادی، بخشی از هویت کشاورزی استان محسوب می‌شود. از مجموع سطح زیرکشت زرشک استان، 512 هکتار به صورت دیم کشت شده و سالانه در مجموع بیش از 22 هزار تن زرشک خشک تولید می‌شود.

زرشک از جمله درختچه‌های مقاومی است که قابلیت رشد و تولید در زمین‌های کم‌بهره و با آب شور را دارد و به همین دلیل از سالیان دور در منطقه خشک و کم‌آب خراسان جنوبی مورد توجه کشاورزان قرار گرفته است. توسعه این محصول علاوه بر افزایش ظرفیت تولید، می‌تواند در حفاظت از خاک و تداوم فعالیت‌های کشاورزی در مناطق کم‌آب استان نیز مؤثر باشد.

زرشک، معیشت 50 هزار خانوار خراسان جنوبی

بر اساس اعلام سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی، بیش از 38 هزار خانوار به صورت مستقیم تولیدکننده زرشک هستند و حدود 50 هزار خانوار نیز به صورت مستقیم و غیرمستقیم از این محصول امرار معاش می‌کنند. این در حالی است که کشاورزان خراسان جنوبی بیش از دو دهه با خشکسالی‌های پی‌درپی دست‌وپنجه نرم کرده‌اند و زرشک به دلیل سازگاری با شرایط اقلیمی منطقه، همچنان یکی از محصولات مهم و پایدار کشاورزی استان به شمار می‌رود.

برداشت زرشک در خراسان جنوبی از اواسط شهریور آغاز می‌شود و تا اواخر مهرماه ادامه دارد. شهرستان‌های قائنات، زیرکوه، درمیان، سربیشه و بیرجند نیز بیشترین سطح زیرکشت این محصول را به خود اختصاص داده‌اند.

با وجود جایگاه ویژه زرشک خراسان جنوبی، چرخه تولید تا فروش این محصول در بسیاری از موارد همچنان به شیوه سنتی انجام می‌شود؛ موضوعی که توسعه صنایع فرآوری، بسته‌بندی، بازاریابی و ایجاد بازارهای جدید داخلی و خارجی را ضروری کرده است.

اکنون در آستانه فصل برداشت، نگاه هزاران خانوار زرشک‌کار خراسان جنوبی به بازار دوخته شده است؛ بازاری که تعیین تکلیف قیمت، حمایت از تولیدکنندگان، کاهش واسطه‌گری، توسعه صنایع فرآوری و گسترش صادرات می‌تواند مسیر «یاقوت سرخ» خراسان جنوبی را از فروش سنتی به سمت یک زنجیره اقتصادی پایدار تغییر دهد.

انتهای پیام/