به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور در حاشیه بیستمین دوره رویداد ربوکاپ 2026 با اشاره به اهداف برگزاری این مسابقات اظهار کرد: رقابت‌های رباتیک میدانی برای شکوفا شدن خلاقیت و نوآوری نسل جوان است تا با به‌کارگیری روش‌های هوشمندانه، مسائل واقعی کشور را حل کرده و تجربه‌ای ارزشمند برای ساخت ایرانِ آینده به‌صورت فناورانه و هوشمند رقم بزنند.

وی با اشاره به تحولات نسل‌های آموزشی تصریح کرد: در بررسی سیر تحول آموزش، نسل اول، دوم و سوم ویژگی‌های خاص خود را داشتند؛ اما وقتی از نسل چهارم آموزش سخن می‌گوییم، به این معناست که دانش‌آموز یا دانشجو باید بتواند با آموخته‌های خود مهارت کسب کند، با آن مهارت به حل مسئله بپردازد و در نهایت از طریق حل مسئله، «خلق ارزش» کند.

معاون علمی رئیس‌جمهور افزود: آنچه امروز در این نمایشگاه شاهد آن هستیم، تبدیل دانش و دانسته‌های دانش‌آموزان و دانشجویان به حل مسئله و سپس خلق ارزش است؛ به‌عنوان نمونه، دانش‌آموزی که بر روی سیستم اتوماتیک نانوایی کار کرده، توانسته است دانش خود را برای حل یک مسئله عینی به کار گیرد و آن را به خلق ارزش تبدیل کند؛ بنابراین، چنین میدان‌هایی به تکمیل نسل‌های آموزشی ما کمک شایانی می‌کند.

افشین درباره آمار و ابعاد این دوره از مسابقات گفت: در این دوره 400 تیم شامل 50 تیم در بخش بزرگسالان و 350 تیم در بخش دانش‌آموزی حضور دارند و نزدیک به 2 هزار شرکت‌کننده در قالب 30 لیگ تخصصی با یکدیگر به رقابت می‌پردازند.

وی یادآور شد: با توجه به شرایطی که کشور درگیر فضای جنگی بود و آموزش‌ها تا حدی به سمت مجازی رفت، برگزاری این رویدادها می‌تواند نقش یک آموزش تکمیلی و کاربردی را ایفا کند.

معاون علمی رئیس‌جمهور با اشاره به رویکرد دولت چهاردهم تأکید کرد: یکی از اولویت‌های اصلی دولت چهاردهم، ایجاد تحول آموزشی، چه در بخش زیرساخت و چه در شیوه آموزش است و رویدادهایی از این دست، به ظهور و بروز خلاقیت در سراسر کشور کمک ارزنده‌ای می‌کند.

افشین در پاسخ به پرسشی درباره قانون ابلاغ‌شده هوش مصنوعی و تکالیف ساختاری آن اظهار کرد: مصوبات مجلس شورای اسلامی پس از ابلاغ برای همگان لازم‌الاجراست و ما نیز قطعاً آن را اجرا خواهیم کرد؛ اما نکته اساسی این است که مسئله و گره اصلی هوش مصنوعی در کشور، صرفاً با قانون‌گذاری یا تشکیل سازمان حل نمی‌شود.

وی ادامه داد: برای پیشرفت در حوزه هوش مصنوعی باید زیرساخت‌های لازم پیاده‌سازی شود، نیروی انسانی تقویت گردد و دیپلماسی فعال بین‌المللی شکل بگیرد تا زمینه رشد فراهم شود؛ نباید این‌گونه تصور کرد که با گسترش سازوکارها، پیچیده‌تر کردن ساختارها، ایجاد بروکراسی اداری و تدوین آیین‌نامه‌های متعدد می‌توان به پیشرفت رسید.

معاون علمی رئیس‌جمهور با تأکید بر لزوم چابک‌سازی ساختارها خاطرنشان کرد: علم هوش مصنوعی ماهیتی شبکه‌ای و افقی دارد؛ بنابراین نباید آن را در چارچوب یک ساختار سلسله‌مراتبی، طبقاتی و عمودی محدود کرد، چرا که چنین مکانیزمی مانع از توسعه آن خواهد شد. امیدواریم با تدبیر دولت، سازمانی چابک شکل گیرد که بدون موازی‌کاری با اختیارات وزارتخانه‌ها، صرفاً در جایگاه سیاست‌گذاری عمل کند.

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور با اشاره به جایگاه سازمان جدید هوش مصنوعی و عدم موازی‌کاری آن با سایر بخش‌ها تصریح کرد: سازمان هوش مصنوعی باید صرفاً نقشی سیاست‌گذار و تنظیم‌گر داشته باشد. از سوی دیگر، فعالیت ستادهای تخصصی در معاونت علمی هیچ‌گونه تناقضی با ساختارهای اجرایی و سازمان‌ها ندارد؛ همان‌گونه که در کنار وزارت نیرو «ستاد آب و انرژی»، در کنار وزارت نفت «ستاد انرژی»، در کنار وزارت بهداشت «ستاد سلامت» و در کنار سازمان حفاظت محیط زیست «ستاد محیط زیست» فعال هستند.

وی با تأکید بر اینکه مأموریت اصلی ستادها «رصد فناوری» و راهبری توسعه علمی است، افزود: تشکیل یک سازمان بیرونی به‌معنای انحلال ستاد متناظر آن نیست، مگر آنکه سیاست کلانی مبنی بر تجمیع و قرارگیری آن‌ها ذیل یک مجموعه تعریف شود. بنابراین، ستاد توسعه فناوری‌های هوش مصنوعی با قوت و قدرت به کار خود ادامه می‌دهد و امیدواریم نتایج این اقدامات به‌صورت ملموس در میدان عمل دیده شود.

معاون علمی رئیس‌جمهور با ابراز تأسف از غفلت‌های گذشته در زمینه فناوری‌های نوظهور یادآور شد: حوزه رباتیک و هوش مصنوعی از اهمیت راهبردی بالایی برخوردار است، اما متأسفانه طی چند سال گذشته این بخش از کانون توجه خارج شده بود. در شرایطی که تمام دنیا به سمت پیوند رباتیک با هوش مصنوعی گام برمی‌دارد، ما نیز باید آموزش این حوزه را از پایه دانش‌آموزی آغاز کنیم و سپس آن را به عرصه صنعت متصل سازیم تا جامعه بتواند مزایای سامانه‌های هوشمند را در زندگی روزمره احساس کند.

افشین شاخص حقیقی توسعه‌یافتگی فناورانه را رضایت عمومی دانست و گفت: ما زمانی می‌توانیم ادعا کنیم فناوری به‌معنای واقعی وارد کشور شده است که مردم ثمرات آن را در رفاه، معیشت، اقتصاد و تسهیل امور روزمره‌شان لمس کنند؛ تحقق این امر، گواه عملکرد موفق در عرصه فناوری خواهد بود.

وی در پاسخ به سؤالی درباره چگونگی به‌کارگیری برگزیدگان مسابقات ربوکاپ در صنایع و جلوگیری از رهاشدگی نخبگان، اظهار کرد: سازوکاری کاملاً پویا برای حمایت از این استعدادها تعریف شده است. علت ورود جدی معاونت علمی به بیستمین دوره این رویداد که پیش از این سابقه نداشته، شناسایی دقیق و پشتیبانی مستمر از برگزیدگان است. در همین راستا، مدیران و معاونان وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) نیز در این مسابقات حضور می‌یابند تا امکانات و ظرفیت‌های صنعتی خود را برای بهره‌مندی از توان این دانش‌آموزان و دانشجویان به میدان بیاورند.

معاون علمی رئیس‌جمهور با تأکید بر ضرورت سرمایه‌گذاری جسورانه روی سرمایه‌های انسانی تصریح کرد: کشوری مانند چین و سایر دولت‌های پیشرو، اعتبارات کلانی را به نخبگان خود اختصاص می‌دهند؛ به‌طوری‌که گاه یک شرکت برای به نتیجه رساندن ایده‌اش طی سه سال بین 5 تا 10 میلیون دلار گرنت دریافت می‌کند. ما نیز گزینه‌ای جز حمایت همه‌جانبه از نیروی انسانی متخصصی که شناسایی می‌شود، نداریم. در گذشته افراد پس از برگزاری رویدادها و دوره‌های مربیگری رها می‌شدند که این امر هم مانع رسیدن نخبه به هدفش بود و هم کشور را از ثمره آن محروم می‌کرد؛ اما اکنون با ایجاد سازوکاری هدفمند در یکی از معاونت‌های معاونت علمی، به‌دنبال حفظ پیوستگی این زنجیره ارزش هستیم.

افشین در ارزیابی جایگاه ایران در رقابت‌های بین‌المللی خاطرنشان کرد: معیار سنجش موفقیت در عرصه عمل، شفاف و معطوف به کسب رتبه و مدال است؛ وقتی می‌گوییم نظام آموزشی ما در حوزه نخبگانی خوب عمل می‌کند، گواه آن درخشش در المپیادهای دانش‌آموزی و کسب مدال‌های طلا، نقره و برنز است، چنان‌که امسال برای نخستین‌بار موفق به کسب مدال طلای جهانی در المپیاد هوش مصنوعی شدیم.

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور با اشاره به نتایج رقابت‌های اخیر رباتیک در سطح بین‌المللی افزود: در مسابقات تیرماه کره جنوبی، تیم‌های ما موفق به کسب سکوهای اول تا سوم نشدند که البته با توجه به آماده‌سازی دیرهنگام تیم‌ها و فقدان حمایت‌های لازم طی چند سال گذشته، انتظار بیشتری نیز وجود نداشت؛ اما در حضور معاونانم قول می‌دهم که با برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده، سال آینده به رتبه‌ای شایسته و درخور شأن کشور دست یابیم. علاوه بر این، ارتقای جایگاه ایران در شاخص جهانی نوآوری (GII) نیز به‌عنوان یکی از معیارهای اصلی به‌صورت جدی در دستور کار قرار دارد.

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور در ادامه با اشاره به مؤلفه‌های شاخص جهانی نوآوری (GII) اظهار کرد: یکی از بخش‌های مهم این شاخص، «زیرساخت» است و طبیعی است زمانی که نتوانسته‌ایم زیرساخت مناسب را در کشور مستقر کنیم، رتبه ما دچار افت می‌شود؛ این در حالی است که ما از نظر نیروی انسانی بسیار توانمند و آموزش‌دیده در جایگاه بسیار خوبی قرار داریم و خلاقیت سرشاری در میان دانش‌آموزان و دانشجویان کشور دیده می‌شود.

وی از فرسودگی تجهیزات آزمایشگاهی در مراکز دانشگاهی انتقاد کرد و افزود: ضعف اصلی کشور در بخش زیرساختی است؛ امروزه بخش عمده‌ای از تجهیزات آزمایشگاهی دانشگاه‌ها از نظر فناوری دچار فرسودگی و کهنگی شده‌اند. در همین راستا، برنامه جامع و مفصلی تدوین شده و در حال اجراست تا منابع مناسبی برای ارتقا و تجهیز آزمایشگاه‌های علمی و دانشگاهی کشور اختصاص یابد.

معاون علمی رئیس‌جمهور با اشاره به دستاوردهای سفرهای استانی خود تصریح کرد: تاکنون به تمامی استان‌های کشور سفر کرده‌ام و تنها یک مرکز استان باقی مانده که هفته آینده انجام خواهد شد. برآیند این سفرها نشان می‌دهد که ما در کشور با پدیده‌ای تحت عنوان «محرومیت فناورانه» مواجه هستیم. محرومیت صرفاً به معنای نبود پول، راه و جاده نیست؛ چه‌بسا شرکت‌ها و صنایعی با درآمدهای بسیار بالا در نقاط مختلف کشور فعال باشند اما از فناوری‌های نوین بهره نبرند که این مصداق عینی محرومیت فناورانه است.

افشین با تأکید بر لزوم آشناسازی صنایع با فناوری‌های روز خاطرنشان کرد: هیچ کشوری نمی‌تواند بدون تکیه بر فناوری‌های نوین و راهکارهای خلاقانه، جهش تولید و ارتقای بهره‌وری را رقم بزند. این ظرفیت‌های خلاق دقیقاً در میان دانش‌آموزان و دانشجویان ما وجود دارد و در صورت حمایت اصولی، آینده ایران قطعاً مبتنی بر فناوری‌های نوظهور و پیشرفت همه‌جانبه رقم خواهد خورد.

وی در پاسخ به برخی مباحث مطرح‌شده پیرامون نحوه حمایت و تجلیل از مدال‌آوران المپیادهای علمی توسط بنیاد ملی نخبگان یادآور شد: طبق رویه همیشگی، مراسم رسمی تجلیل از نخبگان پس از پایان تمامی رقابت‌ها و مشخص شدن کلیه مدال‌آوران برگزار می‌شود. امسال آخرین رویداد، المپیاد جهانی نجوم است که 10 مهرماه برگزار خواهد شد و به امید خدا پس از این تاریخ و با نهایی شدن نتایج، آیین تجلیل جامع و متمرکز از تمامی برگزیدگان المپیادها برگزار می‌شود.

رئیس بنیاد ملی نخبگان با اشاره به فرآیند عضویت و تسهیلات در نظر گرفته‌شده برای مدال‌آوران گفت: تقدیر نمادین ارتباطی به فرآیند اصلی حمایت‌ها ندارد؛ برگزیدگان المپیادها به‌محض کسب رتبه، به عضویت بنیاد ملی نخبگان درمی‌آیند و ذیل طرح‌های حمایتی نظیر «طرح شهید رضایی»، بسته‌های متنوعی دریافت می‌کنند تا دغدغه‌های معیشتی و تحصیلی آنان رفع شده و صرفاً بر آموزش و پژوهش تمرکز کنند. مراحل بعدی تجاری‌سازی و هدایت علمی این نخبگان نیز در بنیاد ملی علم ایران (INSF) و معاونت علمی دنبال می‌شود.

افشین با اشاره به افق زمانی اثربخشی جامعه نخبگانی تأکید کرد: سرمایه‌گذاری بر روی نخبگان یک فرآیند بلندمدت است و اثرگذاری آنان 10، 15 یا 20 سال آینده در کشور متبلور خواهد شد؛ مختصات توسعه نخبگانی به‌گونه‌ای است که نقطه آغاز ثمردهی برنامه‌ریزی‌های امروز ما، حداقل 10 سال آینده در اقتصاد و فناوری کشور نمایان می‌شود.

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور در بخش پایانی سخنان خود با تأکید بر لزوم تداوم سرمایه‌گذاری در عرصه‌های راهبردی کشور اظهار کرد: حتی اگر کشور با تنگناها و مشکلات اقتصادی مواجه باشد، سرمایه‌گذاری در حوزه فناوری به‌هیچ‌عنوان نباید متوقف شود، زیرا سرمایه‌گذاری در این بخش به‌منزله تضمین آینده کشور است؛ رویکرد قطعی دولت نیز حمایت مستقل و مستمر از فناوری جدا از سایر مسائل جاری بوده و معاونت علمی این راهبرد را با جدیت پیگیری می‌کند.

وی در پاسخ به پرسشی درباره دغدغه‌های جامعه دانشگاهی و نخبگانی پیرامون برخی طرح‌ها و قوانین نظارتی ازجمله مواد مرتبط با طرح مواجهه با نفوذ گفت: ما درباره مواد 3، 4 و 5 این طرح مذاکرات فشرده و سازنده‌ای را با کمیسیون‌های مربوطه در مجلس شورای اسلامی آغاز کرده‌ایم و مقرر شده است اصلاحات لازم انجام شود تا دغدغه‌های اعضای هیئت‌علمی دانشگاه‌ها، نخبگان و پژوهشگرانی که نیازمند تعاملات بین‌المللی و دیپلماسی علمی هستند، به‌طور کامل مرتفع شود.

معاون علمی رئیس‌جمهور با ابراز خرسندی از تعامل سازنده میان قوا تصریح کرد: مراوده و همکاری بسیار خوبی میان دولت و مجلس در این زمینه شکل گرفته و پیشنهادات و نکات اصلاحی معاونت علمی ارائه شده است. روند بررسی در کمیسیون تخصصی به مراحل پایانی رسیده و پیش‌بینی می‌شود با ورود طرح به صحن علنی مجلس، ظرف یک تا دو هفته آینده این اصلاحات نهایی و تصویب شود تا نگرانی‌های جامعه علمی کشور برطرف گردد.

افشین همچنین با اشاره به برنامه‌های حمایتی این معاونت از مشمولان نخبه و تسهیلات نظام‌وظیفه خاطرنشان کرد: طرح‌های حمایتی جامعی ازجمله جایگزین خدمت و تسهیلات سربازی نخبگان تدوین شده است تا این ظرفیت‌ها بستر مناسبی را برای ماندگاری، فعالیت مؤثر و بهره‌مندی از توان علمی نخبگان در داخل کشور فراهم سازد.

انتهای پیام/