تفاهم‌نامه‌های ژئوپارک قشم در آستانه آزمون اجرا

به گزارش خبرگزاری تسنیم از قشم، حضور ژئوپارک جهانی قشم در نهمین کنفرانس و سمپوزیوم شبکه ژئوپارک‌های آسیا و اقیانوسیه، برای این جزیره بیش از آنکه صرفاً یک حضور بین‌المللی باشد، تلاشی برای تبدیل ارتباطات شکل‌گرفته در شبکه جهانی ژئوپارک‌ها به همکاری‌های عملی در حوزه گردشگری، جوامع محلی و آموزش است.

سجاد اشگرف، مدیر ژئوپارک جهانی قشم، شامگاه سه‌شنبه در نشست خبری تشریح دستاوردهای این سفر اظهار کرد: در جریان این رویداد، 2 تفاهم‌نامه همکاری با ژئوپارک جهانی تای‌نینگ چین و سازمان توسعه لنکاوی مالزی به امضا رسید که اکنون پیگیری مفاد این اسناد در دستور کار قرار گرفته است.

وی گفت: تفاهم با ژئوپارک تای‌نینگ پس از حدود سه هفته ارتباط و مذاکره مجازی به مرحله امضا رسید و در مورد سازمان توسعه لنکاوی نیز ارتباطاتی که از سفر حدود 2 سال قبل مسئولان این مجموعه به قشم شکل گرفته بود، در نهایت به امضای تفاهم‌نامه منجر شد.

تفاهم‌نامه‌ای که باید به پروژه برسد

مدیر ژئوپارک جهانی قشم با تأکید بر اینکه ارزش تفاهم‌نامه‌ها به مرحله اجرای آنها وابسته است، افزود: هدف ما صرفاً امضای سند و تبادل تفاهم‌نامه نیست و باید این توافق‌ها به مسیر مشخص همکاری‌های عملیاتی تبدیل شود.

اشگرف، توسعه کسب‌وکارهای محلی، تقویت جوامع محلی، گسترش شبکه همیاران، آموزش، ژئوتوریسم و بازاریابی و معرفی ظرفیت‌ها را از محورهای اصلی همکاری‌های پیش‌بینی‌شده عنوان کرد.

وی با اشاره به آغاز پیگیری همکاری با طرف چینی ادامه داد: در نخستین گام، ظرفیت‌ها و تجربیات ژئوپارک جهانی قشم برای همکاری در حوزه‌هایی که این مجموعه در آنها تجربه دارد، به طرف تای‌نینگ اعلام شده و منتظر پاسخ طرف مقابل برای ورود به مراحل بعدی هستیم.

به گفته اشگرف، در جریان نشست لنکاوی از سوی چند ژئوپارک جهانی نیز پیشنهاد همکاری با قشم مطرح شد که یکی از آنها مربوط به اندونزی بود و ادامه مذاکرات درباره آن به نشست‌ها و کنفرانس‌های آینده موکول شده است.

تجربه قشم؛ قابل انتقال، نه قابل کپی

مدیر ژئوپارک جهانی قشم همچنین ارائه یک مقاله تخصصی درباره تجربه این جزیره در حکمرانی مشارکتی را از دیگر بخش‌های حضور قشم در این رویداد دانست و اظهار کرد: در این مقاله، تجربه شبکه همیاران ژئوپارک و نحوه مشارکت اعضای این شبکه با مدیریت ژئوپارک تشریح شد.

اشگرف گفت: آنچه درباره تجربه قشم مطرح شد، ارائه یک نسخه آماده برای سایر ژئوپارک‌ها نبود؛ زیرا هر ژئوپارک شرایط طبیعی، اجتماعی و اقتصادی متفاوتی دارد.

وی افزود: هدف این بود که منطق و ماهیت الگوی مشارکتی قشم ارائه شود تا مجموعه‌های دیگر بتوانند متناسب با ویژگی‌های سرزمینی خود از این تجربه استفاده کنند.

به گفته مدیر ژئوپارک جهانی قشم، این رویکرد در نشست لنکاوی با توجه برخی صاحب‌نظران حوزه ژئوپارک‌ها نیز همراه شد و تجربه قشم در زمینه پیوند دادن مدیریت ژئوپارک با جوامع محلی مورد توجه قرار گرفت.

قشم به دنبال تثبیت جایگاه خود در شبکه آسیایی

اشگرف یکی دیگر از محورهای حضور قشم در این نشست را تقویت ارتباطات شبکه‌ای دانست و بیان کرد: نشست‌های تخصصی و کمیته‌های مشورتی شبکه ژئوپارک‌های آسیا و اقیانوسیه برگزار شد و موضوعات مرتبط با ساختار و فرآیندهای تصمیم‌گیری شبکه نیز مورد بررسی قرار گرفت.

وی ادامه داد: حضور فعال نمایندگان ایران در این برنامه‌ها علاوه بر معرفی ظرفیت‌های کشور و قشم، امکان رایزنی و تقویت ارتباطات با دیگر ژئوپارک‌های عضو شبکه را فراهم می‌کند.

مدیر ژئوپارک جهانی قشم درباره ارزیابی مجدد این ژئوپارک نیز گفت: قشم طی سه سال گذشته در انتظار انجام فرآیند بازاعتباربخشی بوده، اما به دلیل شرایط منطقه‌ای و فراهم نشدن امکان سفر ارزیابان بین‌المللی، این ارزیابی انجام نشده است.

اشگرف افزود: در حاشیه نشست لنکاوی نیز آخرین ارتباطات با مسئولان شبکه جهانی ژئوپارک‌ها، برنامه علوم زمین و ژئوپارک‌های یونسکو و شبکه آسیا و اقیانوسیه انجام شد و انجام مأموریت ارزیابان به فراهم شدن شرایط لازم برای سفر آنها وابسته است.

بازاعتباربخشی؛ ارزیابی یک دوره چهار ساله

وی تأکید کرد: ارزیابی ژئوپارک‌ها یک بررسی مقطعی نیست، بلکه عملکرد مجموعه در یک دوره چهار ساله مورد توجه قرار می‌گیرد و به همین دلیل برنامه‌های ژئوپارک قشم حتی در شرایطی که سفر ارزیابان انجام نشده، متوقف نشده است.

اشگرف خاطرنشان کرد: برنامه‌های اجرایی، آموزشی، مشارکت جوامع محلی، تاب‌آوری و همکاری‌های بین‌المللی ژئوپارک قشم همچنان دنبال می‌شود و گزارش رخدادها و شرایط پیش‌آمده نیز از مسیرهای رسمی به مجموعه‌های مرتبط در ساختار یونسکو منتقل شده است.

میزبانی قشم؛ فرصت بعدی برای دیپلماسی ژئوتوریسم

مدیر ژئوپارک جهانی قشم همچنین از تلاش برای میزبانی یکی از دوره‌های آینده نشست شبکه ژئوپارک‌های آسیا و اقیانوسیه خبر داد و گفت: پیش از سفر به لنکاوی، موضوع میزبانی با مدیرعامل و معاون فرهنگی، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد قشم مطرح و فرم نامزدی نیز تکمیل شده بود.

وی هدف از این پیشنهاد را تنها برگزاری یک رویداد بین‌المللی ندانست و افزود: میزبانی می‌تواند برای تقویت برند بین‌المللی قشم و ایجاد دستاوردهای اقتصادی برای جامعه محلی و فعالان جزیره مورد استفاده قرار گیرد.

اشگرف گفت: با توجه به شرایط منطقه‌ای و محدودیت‌های سفر، میزبانی سال 2028 به یک ژئوپارک جزیره‌ای در فیلیپین واگذار شده است، اما پیشنهاد قشم برای دوره‌های بعدی همچنان قابل پیگیری است.

وی با اشاره به تجربه قبلی قشم در میزبانی برنامه‌های مرتبط با شبکه ژئوپارک‌ها خاطرنشان کرد: تصاویر و تجربه‌های مربوط به کارگاه و نشست تخصصی سال 1397 در قشم همچنان در ارائه‌های بین‌المللی مورد استفاده قرار می‌گیرد و این ظرفیت می‌تواند مبنایی برای میزبانی‌های آینده باشد.

جوامع محلی؛ حلقه اتصال حفاظت و اقتصاد

مدیر ژئوپارک جهانی قشم در بخش دیگری از صحبتهای خود بر نقش مردم در استمرار فعالیت‌های ژئوپارک تأکید کرد و گفت: مدیریت ژئوپارک یک مسئولیت فردی نیست و موفقیت آن به مشارکت مجموعه‌ای از افراد و جوامع محلی وابسته است.

اشگرف آموزش جوامع محلی در زمینه مخاطرات طبیعی، حفاظت از سایت‌های زمین‌شناختی و افزایش تاب‌آوری را از برنامه‌های در حال پیگیری عنوان کرد و افزود: در مناطقی مانند گنبد نمکی نمکدان، آموزش و افزایش آگاهی درباره نحوه مواجهه با عوامل طبیعی و حفاظت از این میراث زمین‌شناختی اهمیت ویژه‌ای دارد.

وی همچنین با اشاره به ساختار نشست‌های بین‌المللی ژئوپارک‌ها گفت: در بسیاری از کشورها حضور در این رویدادها به مدیران محدود نمی‌شود و تیم‌های کارشناسی، متخصصان و حتی دانش‌آموزان نیز برای انتقال تجربه و آشنایی با فعالیت‌های ژئوپارک‌ها در این برنامه‌ها حضور پیدا می‌کنند.

اشگرف تأکید کرد: مسیر فعالیت ژئوپارک جهانی قشم در حوزه‌های اجرایی، آموزشی، مشارکت جوامع محلی، تاب‌آوری، همکاری‌های بین‌المللی و ارتباطات شبکه‌ای ادامه خواهد داشت.

انتهای پیام/7558