به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، حسین شاهباز، مدیر طرح ملی حفاظت از لایه ازن، در مراسم گرامیداشت سی‌وهشتمین سالگرد پروتکل مونترال و روز جهانی ازن، با تشریح روند شکل‌گیری اقدامات بین‌المللی برای حفاظت از لایه ازن اظهار کرد: داستان حفاظت از لایه ازن یکی از موفق‌ترین نمونه‌های همکاری بین‌المللی در حوزه محیط زیست است.

وی افزود: مطالعات درباره تخریب لایه ازن از دهه‌های گذشته آغاز شد و در دهه 1970 مشخص شد که برخی گازهای تولیدشده توسط صنایع، از جمله ترکیبات کلروفلوئوروکربنی، نقش مهمی در تخریب این لایه دارند؛ موضوعی که در نهایت به شکل‌گیری همکاری‌های بین‌المللی برای مقابله با این مواد منجر شد.

شاهباز گفت: در سال 1985، 28 کشور در وین گرد هم آمدند و کنوانسیون وین برای حفاظت از لایه ازن شکل گرفت. این کنوانسیون عمدتاً چارچوب حقوقی لازم برای همکاری کشورها را فراهم کرد، اما برای اجرای عملی برنامه‌ها، تدوین یک پروتکل اجرایی ضروری بود.

مدیر طرح ملی حفاظت از لایه ازن ادامه داد: در 16 سپتامبر 1987، پروتکل مونترال با تصویب 46 کشور شکل گرفت و دو سال بعد، در سال 1989، اجرایی شد. جمهوری اسلامی ایران نیز در همان سال با تصویب مجلس شورای اسلامی به این پروتکل پیوست و اقدامات کشور برای مقابله با مواد مخرب لایه ازن آغاز شد.

وی با اشاره به فعالیت دفتر طرح ملی حفاظت از لایه ازن در ایران اظهار کرد: این دفتر از سال 1373 فعالیت خود را آغاز کرده و حدود 32 سال است که در زمینه اجرای برنامه‌های مرتبط با پروتکل مونترال فعالیت می‌کند. بخش قابل‌توجهی از دستاوردهای امروز کشور در این حوزه حاصل تلاش همکاران و مدیران این مجموعه در سال‌های گذشته است.

شاهباز با اشاره به موفقیت‌های ایران در اجرای تعهدات پروتکل مونترال گفت: جمهوری اسلامی ایران در سال 2010 به‌عنوان یکی از کشورهای موفق منطقه آسیا در حذف و کنترل مواد مخرب لایه ازن مورد تقدیر قرار گرفت و در سال‌های مختلف نیز تقدیرنامه‌هایی از سازمان‌های بین‌المللی دریافت کرده است.

وی افزود: یکی از دلایل موفقیت ایران، وجود ساختار اجرایی مناسب و حمایت صندوق چندجانبه پروتکل مونترال است که منابع مالی پروژه‌ها را تأمین می‌کند و به همین دلیل، اجرای پروژه‌های مصوب با مشکل جدی مواجه نشده است.

مدیر طرح ملی حفاظت از لایه ازن با اشاره به اصلاحیه کیگالی گفت: پروتکل مونترال در ابتدا بر حذف گازهایی تمرکز داشت که بیشترین قدرت تخریب لایه ازن را داشتند و پس از جایگزینی آنها، مشخص شد برخی مواد جایگزین اگرچه قدرت تخریب کمتری دارند، اما اثر گلخانه‌ای قابل‌توجهی دارند.

شاهباز ادامه داد: به همین دلیل، در سال 2016 اصلاحیه کیگالی به پروتکل مونترال اضافه شد تا علاوه بر حفاظت از لایه ازن، موضوع کاهش آثار اقلیمی این مواد نیز مورد توجه قرار گیرد.

وی با اشاره به تعهدات کشورهای در حال توسعه در چارچوب اصلاحیه کیگالی تصریح کرد: کشورهای توسعه‌یافته از سال 2019 اجرای این اصلاحیه را آغاز کردند و کشورهای در حال توسعه نیز باید مطابق برنامه زمانی تعیین‌شده نسبت به اجرای تعهدات خود اقدام کنند.

شاهباز با تأکید بر اهمیت سال 2028 برای ایران گفت: سال 2028 برای کشور ما بسیار مهم است، زیرا از این سال به بعد امکان افزایش ظرفیت صنایع برای تولید مواد مشمول این برنامه یا افزایش مصرف آنها وجود نخواهد داشت. بنابراین، 2028 آخرین سالی است که کشور می‌تواند در چارچوب برنامه تعیین‌شده افزایش مصرف داشته باشد و از آن پس مسیر کاهش مصرف باید دنبال شود.

مدیر طرح ملی حفاظت از لایه ازن از نمایندگان مجلس شورای اسلامی خواست روند تصویب اصلاحیه کیگالی را با جدیت دنبال کنند و گفت: امیدواریم با تصویب این اصلاحیه، کشور بتواند تعهدات خود را به‌موقع اجرا کند.

وی افزود: بر اساس برنامه تعیین‌شده، ایران باید تا سال 2048 حدود 85 درصد از مواد مشمول اصلاحیه کیگالی را حذف کند. این موضوع نیازمند برنامه‌ریزی دقیق و همکاری صنایع و دستگاه‌های مرتبط است.

شاهباز با اشاره به برنامه‌های اجرایی کشور گفت: برای اجرای تعهدات پروتکل مونترال، برنامه‌های اجرایی سالانه به کشورها ابلاغ می‌شود و ایران در بسیاری از موارد حتی جلوتر از برنامه زمانی تعیین‌شده حرکت کرده است. نمودارهای اجرای برنامه نیز نشان می‌دهد عملکرد ایران در سال‌های گذشته بهتر از اهداف تعیین‌شده بوده است.

وی از برگزاری دوره‌های آموزشی گسترده در کشور خبر داد و اظهار کرد: تاکنون حدود 300 کارگاه آموزشی برگزار و حدود 9 هزار و 200 نفر از تکنسین‌ها و مربیان آموزش دیده‌اند. همچنین برای آموزش‌های بین‌المللی، حدود 200 نفر از کارکنان و متخصصان کارخانه‌ها به دوره‌های آموزشی اعزام شده‌اند.

مدیر طرح ملی حفاظت از لایه ازن ادامه داد: در کنار آموزش، مطالعات متعددی نیز در این زمینه انجام شده و تاکنون حدود 500 خط تولید در کشور تحت پروژه‌های مرتبط قرار گرفته و نزدیک به 10 هزار تن از مواد مخرب لایه ازن حذف شده است.

شاهباز با اشاره به آثار مثبت اجرای پروتکل مونترال در جهان خاطرنشان کرد: بررسی روند تغییرات لایه ازن نشان می‌دهد که پس از اجرای اقدامات بین‌المللی برای حذف مواد مخرب، روند تخریب این لایه کنترل شده و نشانه‌های امیدوارکننده‌ای از بهبود آن مشاهده می‌شود.

وی تأکید کرد: اسناد و گزارش‌های سازمان‌های بین‌المللی نیز نشان می‌دهد جمهوری اسلامی ایران در زمینه کنترل و حذف مواد مخرب لایه ازن عملکرد مناسبی داشته و از کشورهای موفق در این حوزه محسوب می‌شود.

مدیر طرح ملی حفاظت از لایه ازن در پایان گفت: تجربه پروتکل مونترال نشان داده است که تعیین اهداف مشخص، ایجاد سازوکار اجرایی و تأمین منابع مالی می‌تواند به موفقیت توافق‌های زیست‌محیطی بین‌المللی کمک کند و ایران نیز تلاش می‌کند با ادامه این مسیر، تعهدات خود را در زمینه حفاظت از لایه ازن به‌طور کامل اجرا کند.

انتهای پیام/