ال‌نینو؛ آزمون آمادگی قشم برای فصل ناپایداری

به گزارش خبرگزاری تسنیم دفتر جزایر خلیج فارس، قشم در برابر تغییرات جوی، شرایطی متفاوت از بسیاری از مناطق سرزمین اصلی دارد؛ جزیره‌ای که بخش مهمی از زندگی روزمره و فعالیت اقتصادی آن به دریا، بنادر، حمل‌ونقل دریایی، فرودگاه و زیرساخت‌های متمرکز در محدوده‌ای محدود وابسته است. به همین دلیل، هر تغییری که احتمال ناپایداری بیشتر جوی را افزایش دهد، برای قشم صرفاً یک موضوع هواشناسی نیست و می‌تواند به مسئله‌ای برای مدیریت بحران و حتی اقتصاد محلی تبدیل شود.

بر همین اساس، بررسی راهکارهای مقابله با پدیده «ال‌نینو» در جلسه ستاد پیشگیری، هماهنگی و فرماندهی پاسخ به بحران شهرستان قشم، از این جهت اهمیت دارد که دستگاه‌های اجرایی پیش از رسیدن شرایط نامساعد، سناریوهای احتمالی و ظرفیت پاسخ خود را مورد ارزیابی قرار دهند.

این نشست با حضور مهرداد حسن‌زاده، مدیرکل مدیریت بحران استانداری هرمزگان و جمعی از مسئولان و نمایندگان دستگاه‌های اجرایی شهرستان برگزار شد و ابعاد و پیامدهای احتمالی این پدیده و راهکارهای پیشگیری، آمادگی و مقابله با شرایط بحرانی مورد بررسی قرار گرفت.

در چنین شرایطی، مسئله اصلی برای قشم نباید صرفاً پیش‌بینی یک رخداد جوی مشخص باشد؛ بلکه مهم‌تر از آن، سنجش میزان تاب‌آوری جزیره در برابر مجموعه‌ای از پیامدهای احتمالی است. در یک جزیره، اختلال در ترددهای دریایی می‌تواند زنجیره‌ای از مشکلات را در جابه‌جایی مسافر و کالا ایجاد کند و همزمان فشار بیشتری بر سایر مسیرهای ارتباطی وارد شود.

از سوی دیگر، زیرساخت‌های حیاتی مانند شبکه برق، تأسیسات آب و فاضلاب، مخابرات، راه‌های ارتباطی و تأسیسات بندری در زمان وقوع شرایط نامساعد جوی به آمادگی مضاعف نیاز دارند. آسیب به هر یک از این بخش‌ها می‌تواند فراتر از محدوده محل حادثه، زندگی روزمره مردم و فعالیت واحدهای اقتصادی را تحت تأثیر قرار دهد.

قشم همچنین یک مقصد گردشگری و یکی از کانون‌های مهم فعالیت اقتصادی در جنوب کشور است. بنابراین، آمادگی در برابر شرایط جوی نامساعد تنها به مدیریت لحظه وقوع حادثه محدود نمی‌شود و باید از قبل برای تداوم خدمات، اطلاع‌رسانی به‌موقع، مدیریت تردد و جلوگیری از ایجاد اختلال گسترده در فعالیت‌های اقتصادی برنامه داشت.

تأکید مطرح‌شده در جلسه ستاد بحران قشم بر افزایش آمادگی دستگاه‌ها، هماهنگی میان مجموعه‌های مسئول و پیش‌بینی تمهیدات لازم، از همین منظر اهمیت دارد. تجربه بسیاری از حوادث نشان داده است که فاصله میان «هشدار» و «آمادگی عملیاتی» تعیین‌کننده است؛ هشدار زمانی ارزش واقعی خود را نشان می‌دهد که دستگاه مسئول از پیش بداند در برابر هر سناریو چه اقدامی، با چه امکاناتی و در چه بازه زمانی باید انجام دهد.

برای قشم، این آمادگی می‌تواند از بازبینی تجهیزات و امکانات امدادی و ارتباطی تا بررسی وضعیت زیرساخت‌های حیاتی، مسیرهای دسترسی، ظرفیت بنادر و اسکله‌ها و سازوکار اطلاع‌رسانی به جوامع محلی و فعالان اقتصادی را دربرگیرد. هماهنگی میان مدیریت بحران، هواشناسی، بنادر، راهداری، فرودگاه، شهرداری‌ها، دستگاه‌های خدمات‌رسان و نیروهای امدادی نیز در چنین شرایطی اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند.

نکته مهم این است که ال‌نینو به‌تنهایی نمی‌تواند وقوع یک حادثه مشخص در قشم را قطعی کند. اثر این پدیده باید در کنار سایر عوامل اقلیمی و پیش‌بینی‌های به‌روز هواشناسی بررسی شود. از این رو، تصمیم‌گیری در جزیره باید بر پایه رصد مستمر داده‌ها و به‌روزرسانی سناریوها انجام شود، نه بر مبنای یک پیش‌بینی کلی و ثابت.

اهمیت اقدام پیشگیرانه در قشم دقیقاً از همین‌جا آغاز می‌شود. جزیره فرصت محدودی برای جبران اختلال در برخی زیرساخت‌ها دارد و در زمان بحران، جایگزین‌کردن سریع بسیاری از مسیرها و امکانات سرزمین اصلی امکان‌پذیر نیست. بنابراین، هزینه آمادگی پیش از حادثه معمولاً بسیار کمتر از هزینه بازگرداندن خدمات و فعالیت اقتصادی پس از آن خواهد بود.

جلسه اخیر ستاد بحران قشم را می‌توان از این منظر، فرصتی برای عبور از مدیریت واکنشی و حرکت به سمت آمادگی سناریومحور دانست؛ رویکردی که در آن هدف، صرفاً عبور از یک سامانه جوی نیست، بلکه حفظ تداوم زندگی و فعالیت اقتصادی جزیره در صورت بروز اختلال است.

انتهای پیام/7558