از اقتصاد مقاومتی و انتقال آب از دریای عمان به مشهد تا وضعیت کشف رود
- اخبار استانها
- اخبار خراسان رضوی
- 23 شهريور 1405 - 08:58
به گزارش خبرنگار تسنیم از مشهد، استان خراسان رضوی در سالهای اخیر همزمان با مجموعهای از مسائل و چالشهای مهم در حوزه آب، محیط زیست، فرونشست زمین، حاشیه شهر، زیرساختهای شهری، گردشگری و مسائل اقتصادی مواجه بوده است؛ مسائلی که بخشی از آنها ماهیتی استانی دارند و بخشی دیگر با سیاستهای کلان کشور گره خوردهاند.
در کنار این مسائل، شرایط خاص کشور در سالهای اخیر، از تحریمهای اقتصادی گرفته تا جنگ 12روزه و تحولات امنیتی، ارزیابی عملکرد دولت و نحوه مواجهه مسئولان با مشکلات را پیچیدهتر کرده است لذا در چنین شرایطی، موضوعاتی همچون حفظ انسجام ملی، شیوه نقد دولت، اقتصاد مقاومتی، مدیریت منابع آب، انتقال آب از دریای عمان، مقابله با فرونشست و پیگیری حقوقی جنایات بینالمللی نیز در زمره مطالبات جدی قرار گرفته است.
حجت الاسلام حسنعلی اخلاقیامیری، نماینده مشهد و کلات و عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی، در بازدید از دفتر خبرگزاری تسنیم خراسان رضوی، در گفتوگویی با خبرنگاران تسنیم از مشهد، ضمن تشریح مهمترین مسائل استان و کشور، درباره عملکرد دولت چهاردهم، اتحاد مقدس، نحوه نقد مسئولان، عدالت آموزشی، اقتصاد مقاومتی، انتقال آب، فرونشست زمین، کشفرود، خروج از NPT و قانون مقابله با جنایات بینالمللی به بیان دیدگاههای خود پرداخت.
تسنیم: کشفرود؛ کدام دستگاهها در ساماندهی این رودخانه مسئولیت دارند و مهمترین ترکفعلها مربوط به کدام بخش است؟
حسنعلی اخلاقیامیری: مدیریت شهری و دستگاههای حاکمیتی از سالها قبل نسبت به وضعیت کشفرود اطلاع داشتهاند و اقداماتی نیز برای ساماندهی آن انجام شده است. در سال 1398 تفاهمنامهای در مدیریت شهری برای ساماندهی این محدوده مطرح شد و حتی کارگاههایی در اطراف کشفرود ایجاد شد تا روند ساماندهی دنبال شود، اما در ادامه این اقدامات رها شد و مسئله همچنان باقی ماند.
کشفرود یک مسئله چندجانبه است و نمیتوان مسئولیت آن را صرفاً متوجه یک دستگاه دانست. مدیریت شهری از این جهت مسئولیت دارد که کشفرود بخشی از حاشیه شهر مشهد را تحت تأثیر قرار داده و آثار نامطلوب آن مستقیماً متوجه زندگی مردم در این مناطق است. شرکت آب و فاضلاب نیز مسئولیت جدی دارد، زیرا تصفیه فاضلاب بر عهده این مجموعه است و ظرفیت تصفیهخانهها باید متناسب با میزان فاضلاب ورودی باشد. محیط زیست نیز متولی بخش مهمی از موضوع است، چراکه مسئله آلودگی آب و آثار زیستمحیطی آن مستقیماً با وظایف این دستگاه ارتباط دارد.
دادگستری و دادستانی نیز از منظر حقوق عامه مسئولیت دارند و مدعیالعموم میتواند در موضوعاتی که سلامت و حقوق عمومی مردم را تهدید میکند، ورود کند. دانشگاه علوم پزشکی نیز نمیتواند نسبت به آثار بهداشتی و بیماریزای این وضعیت بیتفاوت باشد. از سوی دیگر، جهاد کشاورزی مسئولیت دارد، زیرا زمینهای کشاورزی پاییندست کشفرود در معرض استفاده از آب آلوده قرار دارند و محصولات تولیدشده در این اراضی در نهایت وارد چرخه مصرف شهروندان مشهد میشود. استانداری خراسان رضوی هم به عنوان دستگاه هماهنگکننده مجموعه دستگاههای استان، مسئولیت مهمی در ایجاد هماهنگی و به نتیجه رساندن اقدامات دارد.
در این موضوع همه دستگاههای متولی به اندازه مسئولیتی که داشتهاند، باید پاسخگو باشند. البته این به معنای نادیده گرفتن تلاشهای انجامشده نیست و دستگاهها اقداماتی داشتهاند که قابل تقدیر است، اما مسئله این است که محصول نهایی هنوز با آنچه باید باشد فاصله دارد لذا امروز همچنان فاضلاب وارد کشفرود میشود و این مسئله در کنار ورود فاضلاب از مسیرهای مختلف، شرایط نامطلوبی را برای این رودخانه ایجاد کرده است.
پیگیریهای قانونی و نظارتی در این زمینه انجام شده است که در این خصوص به رئیس سازمان محیط زیست کشور نامه زدهایم، موضوع را با دادستان کل کشور مطرح کردهایم، به وزیر بهداشت تذکر دادهایم و سؤال در سامانه مجلس نیز ثبت شده است همچنین درباره آب و فاضلاب نیز به صورت مکرر اخطار و تذکر داده شده و موضوع استانداری و دانشگاه علوم پزشکی نیز در جلسات و مکاتبات مختلف دنبال شده است و بنابراین مسئله از نظر پیگیری در سطح نمایندگی مجلس رها نشده، اما انتظار این است که این پیگیریها به اقدام عملی و نتیجه ملموس برای مردم منجر شود.
کشفرود از محدودههای بالادست، از حوالی قوچان، آغاز میشود و مسیر خود را تا سد شورجه ادامه میدهد. این رودخانه در بخشهایی از مسیر میتواند ظرفیتهای طبیعی و گردشگری قابل توجهی داشته باشد، اما زمانی که به محدوده مشهد میرسد، نتیجه سالها بیتدبیری و انباشت فاضلاب، چهرهای متفاوت پیدا میکند. خانوادههایی که در اطراف این محدوده زندگی میکنند، بهویژه در فصل تابستان، با بوی نامطبوع و آثار آلودگی مواجهاند و همزمان آب آلوده میتواند وارد زمینهای کشاورزی شود و از این طریق چرخه آلودگی دوباره به شهر بازگردد.
تسنیم: آیا مشکل کشفرود کمبود اعتبار است یا مسئله اصلی، نبود اراده و اولویت مدیریتی؟
اخلاقی امیری: درباره منابع مالی مورد نیاز برای ساماندهی کشفرود با وجود اینکه در کمیسیون تلفیق حضور داشتهام و مسائل مالی کشور را از نزدیک دنبال میکنم، معتقدم در بسیاری از این مسائل، پول در گام نخست مشکل اصلی نیست؛ کشور با مشکل مالی مواجه است، اما نمیتوان کمبود اعتبار را بهانه نخست برای حل نکردن مسئله کشفرود دانست لذا اگر اراده و اولویت وجود داشته باشد، مسیرهای مختلفی برای تأمین اعتبار وجود دارد.
با توجه به برآورد مالی مطرحشده در تفاهمنامه سال 1398 که آن زمان حدود 900 میلیون تومان برای موضوع ساماندهی مطرح شده بود، برای مدیریت شهری عدد بزرگی محسوب نمیشد، اما منتظر بودند دولت این اعتبار را پرداخت کند و دولت نیز در آن مقطع نتوانست آن را تأمین کند و اگر همان زمان این هزینه انجام میشد، امروز با حجم بسیار کمتری از مسئله مواجه بودیم اما اکنون طبیعی است که هزینه ساماندهی بسیار افزایش یافته و دیگر با رقمهای آن سال قابل مقایسه نیست.
باتوجه به نقش بیبدیل رسانهها در تبدیل مسئله کشفرود به یک مطالبه عمومی، اگر بتوانیم به صورت کارشناسی و مستند ثابت کنیم که کشفرود برای مشهد یک بحران است، مسیر تخصیص اعتبار نیز متفاوت خواهد شد و هم استان منابعی دارد و هم در سطح کشور برای مدیریت بحرانها ظرفیتهای اعتباری وجود دارد لذا مسئله این است که در شرایط عادی، موضوع باید در اولویت قرار بگیرد و وقتی یک مسئله بحرانی تلقی شود، نوع نگاه دستگاههای مسئول نیز تغییر خواهد کرد.
خوشبختانه استانداری خراسان رضوی در نخستین شورای اداری استان در سال جاری، کشفرود را به عنوان یکی از اولویتهای سال مطرح کرده است و این موضوع را میتوان حاصل مجموعه پیگیریهای انجامشده و مطالبهگری رسانهها نیز دانست و امیدواریم این اولویتگذاری در نهایت به اقدام عملی منجر شود و امسال شاهد حرکت جدیتری در ساماندهی کشفرود باشیم.
تسنیم : آیا ساماندهی کشفرود میتواند از یک هزینه مدیریتی به یک فرصت اقتصادی و گردشگری تبدیل شود؟
اخلاقیامیری: در خصوص ظرفیت اقتصادی و گردشگری کشفرود اگر شرایط سرمایهگذاری در این محدوده تسهیل شود، کشفرود میتواند از یک مسئله هزینهبر به یک فرصت اقتصادی تبدیل شود و ما در مشهد با ظرفیتهای محدود تفریحی مواجهیم و در عین حال، ظرفیت گردشگری شهر بسیار بالاست که اگر حاشیه کشفرود در قالب یک طرح جامع به یک مجموعه ساحلی و گردشگری مناسب تبدیل شود، امکان جذب سرمایهگذار وجود دارد و سرمایهگذار نیز میتواند در یک دوره قابل قبول به بازگشت سرمایه برسد.
این موضوع البته نیازمند فراهم شدن مقدمات در سطح استان است. باید استانداری و دستگاههای مسئول به این نتیجه برسند که کشفرود یک اولویت است و سپس بسته مشخصی برای سرمایهگذاران آماده شود لذا کشور سرمایهگذاران متعددی دارد و با توجه به شرایط اقتصادی و توقف یا کند شدن برخی سرمایهگذاریها در مناطق دیگر، مشهد میتواند بخشی از این ظرفیت را جذب کند، اما لازمه آن کاهش تنگنظریهای مدیریتی و فراهم کردن شرایط واقعی سرمایهگذاری است.
تسنیم: فاضلاب چرمشهر چه خطری برای کشفرود و سلامت مردم ایجاد میکند؟
اخلاقی امیری: درباره وضعیت فاضلاب صنعتی چرمشهر، فاضلاب صنعتی از این جهت اهمیت بیشتری دارد که ماهیت آلایندههای آن با فاضلاب شهری متفاوت است و میتواند آثار جدیتری داشته باشد و در برخی شهرکها سیستمهای تصفیه وجود دارد، اما مسئله این است که گاهی این تجهیزات به دلیل خرابی قطعات یا مشکلات دیگر از مدار خارج میشوند و به جای اینکه ورود فاضلاب متوقف شود، فاضلاب تصفیهنشده یا با تصفیه بسیار محدود وارد محیط میشود.
درخصوص به مشکلات ایجادشده در شهرک صنعتی چرمشهر حتی مواردی داشتهایم که کارگران به دلیل مشکلات حقوقی و پرداختی دست به اعتصاب زدهاند و همین مسئله باعث توقف بخشی از فعالیتها شده است ولی وقتی دستگاه تصفیه نیز به دلیل خرابی قطعه از کار میافتد، فاضلاب همچنان تولید میشود و در نهایت وارد کشفرود خواهد شد و اینکه گفته شود یک تصفیه اجمالی انجام شده، الزاماً به معنای تصفیه واقعی نیست و نمیتوان با این عنوان، مسئله را حلشده تلقی کرد.
موضوع چرمشهر را نیز از طریق کمیسیون اصل نود مجلس پیگیری کردهایم و درخواست بررسی رسمی آن را دادهایم. کمیسیون اصل نود مجلس ظرفیت مهمی برای بررسی عملکرد دستگاهها و رسیدگی به تخلفات احتمالی دارد و امیدواریم در نخستین فرصت، موضوع با حضور دستگاههای مسئول بررسی شود.
تسنیم: اتحاد مقدس، چگونه به مهمترین پشتوانه اقتدار ایران تبدیل شده است؟
اخلاقیامیری: رهبر انقلاب اسلامی از وحدت و انسجام مردم در شرایط جنگی به عنوان اتحاد مقدس یاد کردهاند و به اعتقاد من، این مسئله باید فراتر از یک شعار مورد توجه قرار بگیرد. ما در میدان نظامی شاهد حضور نیروهای مسلح و توانمندیهای دفاعی کشور بودیم، اما مهمترین عامل اقتدار کشور در آن شرایط، حضور مردم بود؛ مردمی که در شهرها و روستاهای مختلف با پرچم ایران در صحنه حضور پیدا کردند.
حضور مردم ممکن است برای خود مردم یک رفتار طبیعی و روزمره به نظر برسد، اما در واقع برای قدرت ملی یک پشتوانه اساسی محسوب میشود و ما کشوری با جمعیتی نزدیک به 90 میلیون نفر هستیم که در مسائل سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، مذهبی و قومی اختلاف سلیقههای فراوان داریم، اما در یک نقطه مشترک هستیم و آن ایران است. پرچم ایران نیز نماد همین اشتراک است و این نقطه مشترک نباید تحت تأثیر اختلافات داخلی قرار بگیرد.
هر فرد، جریان یا تریبونی که خواسته یا ناخواسته به این اتحاد آسیب بزند، در واقع یکی از مهمترین عوامل اقتدار کشور را تضعیف میکند. دشمن جنگ نظامی را تجربه کرده، جنگ اقتصادی را تجربه کرده و در حوزه دیپلماسی نیز ابزارهای مختلفی را به کار گرفته است و امروز یکی از محورهای مهم تلاش دشمن، تضعیف اراده مردم و ایجاد تردید در جامعه است.
تسنیم: نقد عملکرد دولت چگونه باید انجام شود تا به اختلاف سیاسی و تضعیف انسجام ملی منجر نشود؟
اخلاقی امیری: درباره مرز میان نقد و اختلافافکنی، نقد کردن یک ضرورت است، اما نقد درست با مچگیری تفاوت دارد. در مبانیای که از امام شهید آموختهایم، نقد باید همراه با دیدن خوبیها و بیان اشکالات باشد و اینکه یک رسانه یا یک فرد فقط مجموعهای از اشکالات را کنار هم بگذارد و هیچ نکته مثبتی را نبیند، نمیتواند مصداق نقد سازنده باشد.
من به دولت آقای پزشکیان رأی ندادم، اما این به معنای آن نیست که اگر اقدامی در دولت انجام شده که قابل تقدیر است، آن را بیان نکنم لذا هماهنگی رئیسجمهور با رهبر انقلاب نیز یک موضوع قابل توجه است و وقتی چنین هماهنگیای وجود دارد، باید آن را دید و در کنار آن، اشکالات را نیز مطرح کرد و نقد واقعی باید به دنبال اصلاح و حل مسئله باشد، نه اینکه صرفاً با هدف مچگیری انجام شود.
در کشور ما افرادی وجود دارند که دهها پیشنهاد برای حل مسائل اجرایی دارند، اما حاضر نیستند خودشان وارد میدان شوند و مسئولیت اجرای آن را بپذیرند لذا نقدی که صرفاً بیرون از میدان انجام شود و هیچ راهحلی ارائه نکند، دردی از کشور دوا نمیکند و امروز برای موضوعاتی مانند ارز، تولید، اشتغال و سایر مسائل اقتصادی، اگر پیشنهاد کارشناسی وجود دارد باید آن را منتقل کرد و پیگیری کرد تا به تصمیم اجرایی تبدیل شود.
تسنیم: مسئولان اجرایی برای تقویت انسجام ملی چه وظیفهای دارند؟
اخلاقیامیری: مسئولان اجرایی باید روحیه شنیدن داشته باشند و مدیر ممکن است اطلاعاتی در اختیار داشته باشد که عموم مردم ندارند و طبیعی است که بخشی از تصمیمات بر اساس اطلاعات تخصصی و مدیریتی گرفته شود، اما این موضوع به معنای آن نیست که مدیر همه راهها را میداند و دیگران نمیتوانند به او کمک کنند.
یکی از روشهایی که در سالهای ابتدایی انقلاب مورد تأکید بود، ارتباط بدون واسطه مسئولان با مردم بود و سفرهای استانی نیز یکی از قالبهای همین ارتباط محسوب میشد. انتظار این است که دولت ارتباط خود را با اقشار مختلف جامعه، نخبگان و حتی مردم عادی تقویت کند و هیچ ایرادی ندارد که یک کارگر یا شهروند عادی بتواند بدون واسطه مشکل خود را با رئیسجمهور یا وزیر مطرح کند.
گزارشهای مکتوب و اداری لازم هستند، اما کافی نیستند لذا وزیر و مدیر باید بخشی از مشکلات را مستقیماً از کف میدان بشنود و ارتباط مردم با مسئولان اجرایی، مدیران قوه قضائیه و نمایندگان مجلس نباید دشوار باشد. از طرف دیگر، مردم نیز باید در نقد و تحلیل انصاف داشته باشند و در کنار مطالبهگری، واقعیتهای موجود و محدودیتهای مدیریتی را نیز ببینند.
تسنیم: ارزیابی دو ساله دولت چهاردهم با وجود جنگ و تحریم چگونه است؟
اخلاقی امیری: اگر شرایط کشور عادی بود، تحلیل عملکرد دولت نیز باید با معیارهای متفاوتی انجام میشد، اما دولت در این دو سال با حوادث امنیتی، مسائل دفاعی، تحریمها، جنگ 12روزه و سایر حوادث مواجه بوده است و بنابراین برای ارزیابی عملکرد دولت باید شرایطی را که در آن تصمیمگیری کرده نیز در نظر گرفت.
با توجه به مجموعه این شرایط، دولت میتواند نمره قبولی بگیرد، هرچند نقد به دولت وارد است و خود من نیز نگاه نقادانه دارم و بکی از نکات مثبت دولت، هماهنگی رئیسجمهور با رهبر انقلاب است لذا در دولتهای مختلف اصلاحات و جریانهای مختلف سیاسی، گاهی این هماهنگی وجود نداشته و هزینه آن در نهایت متوجه مردم شده است، بنابراین هماهنگی در شرایط فعلی یک نکته مهم است.
مردم در حوزه اقتصادی واقعاً در فشار هستند و حقوق بسیاری از کارمندان ثابت میماند، اما هزینههای زندگی به صورت مداوم افزایش پیدا میکند لذا در بخشهای مختلف جامعه نیز قدرت خرید کاهش یافته و بخش قابل توجهی از هزینه خانوارها صرف تأمین نیازهای ضروری و خوراک میشود و بنابراین در کنار ارزیابی شرایط خاص کشور، دولت باید برای بهبود وضعیت اقتصادی مردم در دوران پساجنگ برنامه جدی داشته باشد.
به نظر من زمینههای شکوفایی اقتصادی در کشور وجود دارد و باید از ظرفیتهایی مانند موقعیت ژئوپلیتیکی ایران و تنگه هرمز استفاده کرد و البته نتیجه نهایی هر سیاستی نیازمند مجموعهای از اقدامات است، اما دوران پساجنگ میتواند فرصتی برای بازسازی امید و تحرک اقتصادی باشد.
تسنیم: نهضت عدالت آموزشی چه تغییری میتواند در نظام تعلیم و تربیت ایجاد کند؟
اخلاقیامیری: نگاه رئیسجمهور به حوزه آموزش و عدالت آموزشی قابل توجه است و شخصاً نیز این موضوع را دنبال میکند و همچنین در استانها نیز استانداران اقدامات مختلفی انجام دادهاند و مدارس و کلاسهای متعددی در چارچوب این برنامه آماده شده است، اما فاصله موجود آنقدر عمیق است که هنوز آثار این اقدامات به شکل گسترده در زندگی مردم دیده نمیشود.
همچنان با مدارس دوشیفته و در مواردی سهشیفته مواجه هستیم و کلاسهایی با تعداد بالای دانشآموز نیز وجود دارد و در حالیکه استاندارد مطلوب این است که مدرسه در یک شیفت فعالیت کند و تعداد دانشآموزان کلاس نیز به گونهای باشد که معلم بتواند آموزش و تربیت را به شکل مناسب دنبال کند.
شرایط دانشآموز امروز نیز با چند دهه قبل متفاوت است و دانشآموز امروز در فضای ارتباطات و فناوری رشد کرده و انتظارات و حساسیتهای متفاوتی دارد لذا در چنین شرایطی، معلمی که با دغدغههای اقتصادی نیز مواجه است، وقتی در کلاس 30 یا 40 نفره قرار میگیرد، فشار بسیار زیادی را تحمل میکند. بنابراین عدالت آموزشی صرفاً به معنای ساخت مدرسه نیست، بلکه باید معلم، فضای آموزشی، امکانات، آرامش روانی و کیفیت آموزش نیز در کنار یکدیگر دیده شوند.
تسنیم: اولویت نهضت عدالت آموزشی در خراسان رضوی چه باید باشد؟
اخلاقی امیری: مهمترین اولویت باید این باشد که مدارس دولتی دوباره مورد اعتماد خانوادهها قرار بگیرند و امروز اگر خانوادهای توان مالی داشته باشد، ممکن است ترجیح دهد فرزند خود را به مدرسه غیردولتی بفرستد، زیرا تصور میکند امکانات آموزشی، تعداد دانشآموزان و برخی شرایط در آنجا بهتر است. هدف عدالت آموزشی باید این باشد که خانوادهها از نظر علمی، تربیتی و امکانات، مدرسه دولتی را انتخابی مطمئن بدانند.
من خودم با وجود آگاهی از ضعفهای نظام آموزشی دولتی، فرزندانم را به مدارس غیردولتی نفرستادم؛ زیرا معتقدم کودک برای رشد جامع باید با جامعه واقعی نیز ارتباط داشته باشد و مدرسه صرفاً محل افزایش نمره و یادگیری علمی نیست و دانشآموز باید برای حضور در جامعه آماده شود که البته این به معنای نادیده گرفتن آسیبهای مدارس دولتی نیست، بلکه اتفاقاً نشان میدهد باید این مدارس را اصلاح و تقویت کرد تا محیطی امن، علمی و تربیتی برای همه دانشآموزان فراهم شود.
تسنیم: اقتصاد مقاومتی چه تفاوتی با اقتصاد دولتی یا اقتصاد لیبرال دارد؟
اخلاقیامیری: اقتصاد مقاومتی از ابتدا بر این مبنا مطرح شد که کشور در یک جنگ همهجانبه با دشمن قرار دارد و یکی از مهمترین ابعاد این جنگ، جنگ اقتصادی است و اقتصاد مقاومتی باید اقتصادی باشد که در برابر تکانههای خارجی مقاوم باشد؛ یعنی اگر قیمت نفت کاهش پیدا کرد یا تحریم جدیدی اعمال شد، آثار آن به سرعت بر سفره مردم ظاهر نشود.
متأسفانه امروز هنوز این وابستگی وجود دارد و حتی یک خبر یا موضعگیری سیاسی در خارج از کشور میتواند روی فضای اقتصادی داخل اثر بگذارد و این نشان میدهد هنوز اقتصاد ما به نقطهای نرسیده که سیاستهای خارجی نتوانند به راحتی آثار خود را به زندگی مردم منتقل کنند.
اقتصاد مقاومتی الزاماً در مقابل اقتصاد غربی یا شرقی به عنوان یک نظام اقتصادی مستقل تعریف نمیشود، بلکه یک روش برای مقاومسازی اقتصاد است لذا چه کشوری مالکیت خصوصی را مبنا قرار دهد و چه نقش دولت در اقتصاد پررنگ باشد، میتوان برای آن اقتصاد، سیاستهای مقاومتی طراحی کرد. در نگاه اسلامی نیز مالکیت شخصی پذیرفته شده، اما این مالکیت در برابر جامعه و مسئولیت اجتماعی قرار دارد و سرمایه باید در مسیر صحیح مورد استفاده قرار گیرد.
تسنیم: چرا اقتصاد مقاومتی در سالهای اخیر تحت تأثیر روزمرگی مدیریتی قرار گرفته است؟
اخلاقی امیری: مشکل امروز این است که بسیاری از مدیران درگیر مسائل جزئی و روزمره شدهاند مثلا وزیر جهاد کشاورزی ممکن است تمام انرژی خود را صرف قیمت سیبزمینی کند یا وزیر صنعت درگیر قیمت خودرو و یک محصول خاص شود، در حالیکه مدیران ارشد اقتصادی باید نگاه جامع و ستادی داشته باشند و مسائل کلان اقتصاد را دنبال کنند.
البته شرایط جنگی اقتضائات خاص خود را دارد و نمیتوان این موضوع را نادیده گرفت، اما حتی در شرایط جنگ نیز سیاستهای کلان نباید رها شود. کشور ظرفیتهای بزرگی دارد؛ جوانان، فارغالتحصیلان دانشگاهی، شرکتهای دانشبنیان و توان علمی کشور میتوانند پایه اقتصاد مقاوم باشند. مسئله این است که باید از روزمرگی عبور کنیم و دوباره به سیاستهای کلان توجه نشان دهیم.
تسنیم: انتقال آب از دریای عمان به مشهد چرا هنوز به نتیجه نرسیده است؟
اخلاقیامیری: در مدتی که انتقال آب از دریای عمان مطرح بوده، موضوع انتقال آب به خراسان رضوی به نتیجه مشخصی نرسیده و یکی از مشکلات، اختلاف نظر میان مسئولان استان است که یکی از استدلالهایی که مطرح میشود هزینه بالای انتقال آب است، اما باید پرسید وظیفه دولت چیست؟ دولت وظیفه دارد نیازهای اساسی جامعه را تأمین کند و آب از اساسیترین نیازهای مردم است.
ما نمیتوانیم از یک طرف درباره توسعه مشهد، افزایش جمعیت زائر و گردشگر و جایگاه جهانشهری آن صحبت کنیم و از طرف دیگر منابع آب زیرزمینی را به صورت بیرویه مصرف کنیم. امروز دشت مشهد با فرونشست مواجه است و حفر چاه جدید ممکن است در کوتاهمدت بخشی از مشکل آب را حل کند، اما در بلندمدت آثار خطرناکی بر زمین و زیرساختهای شهر خواهد داشت.
به اعتقاد وی، انتقال آب از دریا حتی اگر هزینه بالایی داشته باشد، باید به عنوان یک سرمایهگذاری برای آینده دیده شود و صنایع بزرگ استان نیز میتوانند بخشی از هزینه این طرح را بر عهده بگیرند لذا وقتی صنعتی از منابع استان استفاده میکند و فعالیت آن بر زیرساختهای منطقه اثر میگذارد، منطقی است که در تأمین زیرساختهای پایدار نیز مشارکت کند.
تسنیم: فرونشست زمین در مشهد تا چه اندازه به یک هشدار جدی تبدیل شده است؟
اخلاقیامیری: فرونشست زمین از جمله موضوعاتی است که باید خیلی جدیتر دیده شود و امروز این مسئله دیگر محدود به مناطق دور از مرکز شهر نیست و آثار آن به محدودههای حساستر نیز نزدیک شده است و هر چاه جدیدی که بدون توجه به ظرفیت سفرههای زیرزمینی حفر میشود، میتواند به تشدید این مسئله کمک کند.
گزارشهای مرکز پژوهشهای مجلس درباره فرونشست در کشور و وضعیت خراسان رضوی نیز باید جدی گرفته شود و این موضوع نیازمند مطالبه عمومی است، زیرا مردم نباید صرفاً برای مسائل کوتاهمدت مطالبهگری کنند و موضوعاتی مانند آب و فرونشست که آینده شهر را تحت تأثیر قرار میدهد، در حاشیه بماند.
تسنیم: اختلاف میان دستگاههای استان چگونه به اجرای پروژههای کلان مشهد آسیب میزند؟
اخلاقیامیری: یکی از مشکلات مشهد این است که دستگاههای مختلف گاهی به جای همافزایی، با یکدیگر رقابت میکنند لذا استانداری خراسان رضوی، آستان قدس رضوی، شهرداری و سایر دستگاهها هر کدام ظرفیتهایی دارند، اما اگر هماهنگی وجود نداشته باشد، اجرای پروژههای بزرگ با مشکل مواجه میشود.
درباره پروژههای مهمی مانند قطار سریعالسیر نیز بخشی از عقبماندگیها به خود استان بازمیگردد و در حالیکه دولت مصوباتی داشته و درباره اهمیت این پروژه صحبت شده است، اختلاف و نبود هماهنگی داخلی میتواند روند کار را کند کند، وقتی مجموعهای از دستگاهها برای یک موضوع واحد، هر کدام ساز خودشان را بزنند، در نهایت فرصتهای توسعهای شهر از دست میرود.
تسنیم: آیا خروج ایران از NPT میتواند به عنوان یک ابزار در برابر فشارهای خارجی مورد استفاده قرار گیرد؟
اخلاقیامیری: عضویت ایران در معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای برای کشور هم حقوقی ایجاد میکند و هم تکالیفی. ایران در سالهای عضویت خود به تعهداتش عمل کرده و حتی در حوزههایی که باید از حقوق اعضا استفاده میشد، انتظار داشتیم طرف مقابل نیز وظایف خود را انجام دهد.
اگر یک قرارداد یا تعهد دوطرفه باشد، یک طرف نمیتواند تمام تعهدات خود را انجام دهد و طرف مقابل هیچ گامی در جهت حقوق طرف نخست برندارد و به اعتقاد من، وقتی طرف مقابل به تعهدات خود عمل نمیکند، خروج از NPT به عنوان یک ابزار حقوقی در اختیار ایران قرار دارد و میتواند درباره زمان و نحوه استفاده از آن تصمیمگیری کند.
مجلس شورای اسلامی بعد از جنگ 12روزه، تعلیق همکاریها را مصوب کرد و بعد از آن نیز بازرسان آژانس به سایتهای اصلی هستهای ایران دسترسی سابق را نداشتند و البته بوشهر شرایط متفاوتی دارد و همکاریهایی با روسیه در آنجا وجود دارد، اما درباره سایتهای اصلی مانند نطنز و فردو، شرایط متفاوت است.
اگر طرف مقابل بخواهد اقدامات نظامی بیشتری انجام دهد، جمهوری اسلامی نیز ابزارهایی در اختیار دارد که میتواند از آنها برای بازدارندگی استفاده کند و خروج از NPT نیز یکی از ابزارهایی است که در اختیار کشور قرار دارد و باید درباره آن در سطح حاکمیت تصمیمگیری شود.
تسنیم: قانون مقابله با جنایات بینالمللی در چه مرحلهای قرار دارد؟
اخلاقیامیری: ما با چهار دسته از جنایات بینالمللی مواجه بودیم که قوانین داخلی کشور پاسخ کاملی برای پیگیری آنها نداشت که به همین دلیل طرح مقابله با جنایات بینالمللی و جنایات جنگی در مجلس مطرح شد تا بتوانیم خلأ موجود در قوانین داخلی را برطرف کنیم.
بخشی از مواد این طرح پیش رفته، اما هنوز کامل نشده است و در مقطعی موضوع طرح مقابله با نفوذ در اولویت قرار گرفت و بخشی از روند این طرح باقی مانده است. امیدواریم بعد از تعیین تکلیف طرحهای مقدم، این موضوع نیز مسیر خود را در مجلس طی کند و برای بررسی به شورای نگهبان ارسال شود.
تسنیم: تصویب این قانون چه ابزار حقوقی جدیدی در اختیار ایران قرار میدهد؟
اخلاقیامیری: در برخی موارد مانند قتل و جنایات عمومی، قوانین داخلی ما پاسخ مشخص دارند، اما برای جنایات جنگی و جنایات بینالمللی نیازمند چارچوب حقوقی مشخصی هستیم که بتوان بر اساس آن، دستگاه قضایی کشور اقدام کند و اگر این قانون تصویب شود، قوه قضائیه میتواند ظرفیت حقوق داخلی را در کنار ابزارهای حقوق بینالملل برای پیگیری جرایم مورد استفاده قرار دهد.
تصویب این قانون میتواند به دستگاه قضایی اجازه دهد در چارچوب قانون داخلی و قواعد حقوق بینالملل، پرونده جنایتکاران را پیگیری کند و در مواردی که سازوکارهای بینالمللی امکان همکاری داشته باشند، از ظرفیت پلیس بینالملل نیز استفاده شود و نمونه آن را در برخی کشورهای اروپایی دیدهایم که بر اساس قوانین داخلی خود برای برخی مقامها و افراد پرونده تشکیل میدهند و اعلام میکنند در صورت ورود آنها به قلمروشان، امکان بازداشت و پیگیری قضایی وجود دارد.
ما نیز باید ابزار حقوقی لازم را در اختیار داشته باشیم تا اگر علیه ملت ایران جنایت جنگی یا جنایت بینالمللی رخ داد، صرفاً به صدور بیانیه و محکومیت سیاسی اکتفا نکنیم و بتوانیم از مسیر حقوقی، قضایی و بینالمللی آن را دنبال کنیم. تصویب این قانون میتواند یک ظرفیت جدید برای جمهوری اسلامی ایران ایجاد کند تا در برابر جنایات رخداده، ابزار حقوقی مؤثرتری در اختیار داشته باشد.
به گزارش خبرگزاری تسنیم از مشهد، در مجموع، از نگاه حسنعلی اخلاقیامیری، نماینده مردم مشهد و کلات در مجلس شورای اسلامی، بخش قابل توجهی از این مسائل بیش از آنکه صرفاً با کمبود منابع مواجه باشند، به اولویتگذاری، هماهنگی میان دستگاهها و عبور از روزمرگی مدیریتی نیاز دارند؛ مسائلی که حل آنها برای مشهد و خراسان رضوی، صرفاً یک اقدام اجرایی نیست و با آینده شهر و کیفیت زندگی نسلهای بعد ارتباط مستقیم دارد.
گفتوگو از محدثه رمضانی و زهرا بهمنی زاده
انتهای پیام/282