به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، کارت زرد مجلس به وزیر ارتباطات، در حالی در صحن علنی به ثبت رسید که زیرساخت‌های ارتباطی کشور در کانون تهدیدات ژئوپلیتیک و حملات دشمن، آزمون سختِ تاب‌آوری را پشت سر گذاشتند. این اقدام نظارتی، دقیقاً یک روز پس از بهره‌برداری از 7 هزار پروژه ارتباطی با سرمایه‌گذاری 36 هزار میلیارد تومانی صورت گرفت. برای درک دقیق این وضعیت، باید میان مطالبات مصرف‌کنندگان و واقعیت‌های پدافندی، مدیریت رخدادهای ملی همچون اربعین و چالش‌های اقتصاد کلان مخابرات، تفکیک قائل شد.

بازخوانی جلسه نظارتی مجلس؛ وزن‌کشی آرا و ریشه‌یابی دغدغه‌های نمایندگان

بررسی مشروح مذاکرات جلسه علنی بهارستان نشان می‌دهد طرح سؤال علی جعفری‌آذر، نماینده مردم تبریز، آذرشهر و اسکو، بر سه سرفصل اصلی متمرکز بوده است: ضعف آنتن‌دهی تلفن همراه در برخی محورها و جاده‌ها، نارسایی در توسعه شبکه تلفن ثابت در روستاها و دغدغه عمومی پیرامون قیمت بسته‌های اینترنتی. از منظر وظایف ذاتی و نظارتی نمایندگان، بازتاب این گلایه‌ها امری کاملاً مسبوق به سابقه و ناشی از تماس مستقیم با آحاد شهروندان است. با این وجود، تحلیل کمی آرای مأخوذه آشکار می‌سازد که نمایندگان مجلس نسبت به رد کامل کارنامه وزارتخانه به یک جمع‌بندی قاطع نرسیده‌اند، بلکه تفاوت اندک آرا حاکی از توازن شکننده آرا در صحن علنی است.

بر اساس نتایج رأی‌گیری در صحن علنی مجلس شورای اسلامی از میان 252 نماینده حاضر، 113 نماینده (معادل 44.44 درصد آرا) مخالفت خود را با پاسخ‌های وزیر اعلام کرده و به وی «کارت زرد» دادند. در مقابل، 97 نماینده (معادل 38.49 درصد) از توضیحات ارائه‌شده قانع شده و رأی موافق دادند.

همچنین 14 نماینده (5.55 درصد) رأی ممتنع به صندوق انداختند و 29 نماینده دیگر (معادل 11.51 درصد حاضرین) نیز بدون رأی مانده یا رأی آن‌ها در سامانه به ثبت نرسید.

فاصله 15 رأیی میان موافقان و مخالفان بیانگر آن است که بخش مهمی از وکلای مردم با اشراف بر دشواری‌های مدیریت شبکه در ماه‌های اخیر، اقدامات جبرانی و برنامه‌های زیرساختی وزارت ارتباطات را تا حد زیادی پذیرفته‌اند. صدور کارت زرد با این ترکیب آماری، بیش از آنکه پیامی مبتنی بر ناکارآمدی ساختاری تلقی شود، هشداری برای تسریع در رفع نواقص ملموس به موازات پروژه‌های کلان است.

پایداری شبکه زیر آتش؛ ناگفته‌های خسارت به 500 سایت ارتباطی و احیای مراکز فضایی

انصاف در تحلیل هر ساختار اجرایی ایجاب می‌کند که مقتضیات محیطی و فشارهای امنیتی وارد بر آن لحاظ شود. در جریان جنگ اخیر و تجاوز دشمن آمریکایی علیه کشورمان، شبکه مخابراتی و فضایی کشور مستقیماً در کانون حملات و توطئه‌های تخریبی دشمنان قرار گرفت. طبق آمارهای رسمی، بالغ بر 500 سایت ارتباطی و تجهیزات فرستنده اپراتورها به همراه بیش از 100 مرکز مادر مخابراتی مورد اصابت، تخریب و آسیب فیزیکی سنگین قرار گرفتند.

حفظ جریان پایدار داده در کشور، ممانعت از بروز خاموشی ارتباطی در سطوح ملی و استانی و جایگزینی فوری رادیوها و آنتن‌های منهدم‌شده، عملیاتی فنی و پیچیده بود که بدون وقفه و در کوتاه‌ترین زمان ممکن محقق شد.

همزمان، تخریب بخش عمده‌ای از آزمایشگاه‌ها و سازه‌های پژوهشگاه فضایی ایران در تهاجمات مستقیم، تهدیدی علیه توان علمی کشور بود؛ اما آغاز بازسازی و احیای کامل این زیرساخت‌های آزمایشگاهی در کمتر از شش ماه و بازگرداندن دانشمندان فضایی به چرخه آزمایش و ساخت، نشان‌دهنده تاب‌آوری بالای زنجیره مدیریتی ارتباطات است. در همین شرایط ویژه، تکمیل فاز نخست پایگاه ملی فضایی چابهار به مرز 98 درصد رسید.

وزیر ارتباطات در همین باره به تسنیم گفت: با تدابیر اتخاذ شده برای پژوهشگاه فضایی ایران، بخش عمده همکاران ما در محل‌های جدید مستقر شده و کار را آغاز کرده‌اند تا خللی در پیشبرد پروژه‌ها ایجاد نشود. راهبرد جدید ما بهره‌گیری از ظرفیت‌های صنعت فضایی با نگاه کاربردی‌سازی است؛ به این معنا که منابع و ظرفیت‌های دولتی باید در خدمت حل نیازهای ملموس کشور قرار گیرد. 

وی در گفتگو با تسنیم اعلام کرد: با نگاه عمل‌گرا، پروژه منظومه شهید سلیمانی را دنبال می‌کنیم. این منظومه شامل 18 ماهواره عملیاتی و 6 ماهواره رزرو (در مجموع 24 ماهواره) است. امیدواریم سه ماهواره از این منظومه را در یک پرتاب، پیش از پایان سال جاری در مدار قرار دهیم.

وی با اشاره به تفاوت‌های فنی مدارهای فضایی و ضرورت این انتخاب‌ها، تصریح کرد: در حوزه فضا، دو مدار بسیار کلیدی هستند؛ مدار ژئو (GEO) در ارتفاع 36 هزار کیلومتری که به دلیل "زمین‌آهنگ" بودن، پایداری بالایی دارد اما با تأخیر (Latency) سیگنال مواجه است، و مدار لئو (LEO) در ارتفاع 500 کیلومتری که تأخیر کمتر و کیفیت بالاتری دارد اما به دلیل سرعت چرخش بالا، موقعیت ثابتی بر فراز کشور ندارد. به همین دلیل، حرکت به سمت منظومه‌های ماهواره‌ای با محوریت شهید سلیمانی، یک اقدام راهبردی است تا بتوانیم ارتباط پایدار و خدمات مستمر را تضمین کنیم.

هاشمی همچنین به همکاری‌های گسترده برای مدیریت منابع کشور اشاره کرد و افزود: در بحث مدیریت پیکره‌های آبی و منابع طبیعی، تعاملات سازنده‌ای با وزارت صمت شکل گرفته و اعلام آمادگی برای سرمایه‌گذاری در این حوزه صورت گرفته است. همچنین در زمینه مدیریت زمین با همکاری قوه قضائیه، اقداماتی آغاز شده که می‌تواند از بروز بسیاری از چالش‌ها و دعاوی قضایی مردم جلوگیری کند.

بررسی ابعاد خسارات و اقدامات پدافندی در حوزه زیرساخت‌های ارتباطی و فضایی کشور نشان می‌دهد با وجود حملات و تهدیدات گسترده، اقدامات واکنشی مؤثری برای تثبیت شبکه و بازسازی زیرساخت‌ها صورت گرفته است:

• در بخش ارتباطات سیار و دکل‌ها (BTS)، با وجود آسیب و انهدام حدود 500 سایت ارتباطی، با اقدام به بازسازی فوری و هدایت هوشمند ترافیک به مسیرهای جایگزین، از پایداری و حفظ شبکه ارتباطی اطمینان حاصل شد. همچنین در حوزه مراکز مادر مخابراتی با وجود اصابت و خسارت به بیش از 100 مرکز، با تمهیدات به‌موقع از قطعی سراسری سوئیچ‌ها جلوگیری شد و پایداری شبکه انتقال داده به تثبیت رسید.
• از سوی دیگر، در بخش راهبردی آزمایشگاه‌های فضایی کشور که زیرساخت‌های تحقیق و توسعه آن هدف تخریب مستقیم قرار گرفته بود، با تلاش متخصصان، عملیات بازسازی در تعدادی از این پروژه ها کمتر از 6 ماه تکمیل شد و این مراکز به‌طور کامل به چرخه فعالیت بازگشتند. در زمینه پایگاه‌های پرتاب ماهواره نیز علیرغم ایجاد وقفه بالقوه در برنامه‌های توسعه، فاز یک پایگاه چابهار به پیشرفت 98 درصدی رسید.

آزمون پایداری در بزنگاه‌های پیش‌بینی‌نشده؛ مدیریت متمرکز ترافیک در مراسم وداع و تشییع رهبر شهید

سنجش تاب‌آوری شبکه یک کشور، تنها در شرایط عادی یا برنامه‌ریزی‌های بلندمدت محک نمی‌خورد؛ بلکه توان پاسخگویی سریع در گلوگاه‌ها و شوک‌های مقطعی جمعیتی، معیار واقعی کارآمدی بخش ارتباطات است. یکی از برجسته‌ترین نمونه‌های این آمادگی، در جریان برگزاری آیین تشییع و وداع با پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب اسلامی به ثبت رسید؛ رخدادی تاریخی و غیرمترقبه با حضور میلیونی آحاد مردم که به لحاظ فنی، متراکم‌ترین بار ترافیکی صوت، داده و پیامک را در کوتاه‌ترین زمان ممکن بر گستره پایتخت و سایر شهرهای مقصد تحمیل کرد.

بسیج عملیاتی و تشکیل کمیته تخصصی در وزارت ارتباطات

در آستانه این رویداد عظیم ملی، کمیته ارتباطات ستاد تشییع با فوریت در محل وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات با حضور شخص وزیر، مدیران ارشد سازمان تنظیم مقررات، شرکت مخابرات ایران و مدیران عامل تمامی اپراتورهای تلفن همراه کشور تشکیل شد. برای مدیریت زنجیره خدمات، وزیر ارتباطات با تعیین معاونان خود به عنوان «معین» استان‌های اصلی (تهران، قم و خراسان رضوی)، فرایند نظارت میدانی و هماهنگی با نهادهای امنیتی، انتظامی، شهرداری‌ها و تولیت‌های آستان‌های مقدس را به شکل متمرکز ساماندهی کرد تا از بروز هرگونه تداخل یا قطعی احتمالی ممانعت به عمل آید.

تدابیر ویژه فنی در مصلای تهران و محورهای تشییع

به دلیل مرکزیت مصلای امام خمینی(ره) در آیین وداع و قرارگیری مجموعه وزارت ارتباطات در رینگ نخست این محدوده، راهبردهای پدافندی و فنی فشرده‌ای برای جلوگیری از اشباع شبکه (Congestion) عملیاتی شد:

تقویت پوشش هوایی با بالن ارتباطی: به همت متخصصان پژوهشگاه فضایی ایران، سامانه بالن ارتباطی در آسمان مصلای تهران مستقر شد تا در کانون تراکم جمعیتی، پایداری پوشش و کیفیت ارتباطات زائران، عوامل اجرایی و تیم‌های امدادی را تضمین کند.

توسعه ظرفیت شبکه سیار و استقرار سایت‌های پرتابل: بیش از 60 سایت سیار و پرتابل ارتباطی در اطراف مصلی و در طول مسیرهای منتهی به میدان آزادی و فرودگاه مهرآباد مستقر شد.

ارتقای هسته شبکه و اختصاص نشانی‌های جدید: با هدف جلوگیری از افت کیفیت سرویس، بیش از 1 ترابیت‌برثانیه ظرفیت جدید در لایه هسته و مراکز داده ایجاد شد و با تخصیص 6 میلیون آدرس IP جدید، بستر لازم برای پاسخگویی به اتصال همزمان تا 21 میلیون مشترک فراهم آمد.

زیرساخت اختصاصی فیبر نوری برای پخش زنده رسانه‌ها: جهت پوشش تصویری و پخش زنده بین‌المللی این رویداد بزرگ، خطوط پایدار فیبر نوری اختصاصی در گیت‌ها و صحن‌های مصلی، مسیرهای حرکت و شهرهای قم و مشهد در اختیار صداوسیما و رسانه‌های داخلی و خارجی قرار گرفت.

پایش بی‌وقفه فرکانسی و جلوگیری از تداخل‌های رادیویی با همکاری نهادهای ذی‌ربط، سبب شد ترافیک سنگین و چندبرابری شبکه در این بزنگاه حساس ملی، بدون خاموشی یا بحران ارتباطی سپری شود؛ امری که نشان‌دهنده حضور میدانی مؤثر دستگاه متولی ارتباطات در بزنگاه‌های پرفشار است

الگوی مدیریت بحران در مقیاس میلیونی؛ ابتکارات ستاد اربعین و پیوند با استانداران مرزی

همین الگوی هماهنگی میدانی و مدیریت ترافیک‌های سنگین جمعیتی را می‌توان در بزرگ‌ترین گردهمایی سالانه جهان تشیع یعنی آیین راهپیمایی اربعین حسینی نیز مشاهده کرد. تمرکز جمعیتی میلیونی در بازه زمانی کوتاه بر دوش مرزهای غربی، چالشی است که وزارت ارتباطات با تشکیل منظم و پیش‌دستانه «ستاد اربعین»، آن را به فرصتی برای تثبیت پایداری بدل ساخت.

راهپیمایی اربعین حسینی یکی از عظیم‌ترین اجتماعات بشری در مرزهای غربی کشور است که تمرکز جمعیتی میلیونی را در بازه زمانی کوتاه بر دوش شبکه ارتباطی تحمیل می‌کند.

هماهنگی راهبردی با استانداران مناطق مرزی

وزیر ارتباطات و معاونان ارشد این نهاد در هفته‌های منتهی به پیاده روی اربعین، جلسات مکرر و پیوسته‌ای را با استانداران استان‌های مرزی از جمله ایلام، خوزستان، کرمانشاه و کردستان برگزار کردند. رسانه‌ای شدن این نشست‌ها و پایش میدانی نیازهای پایانه‌های مهران، خسروی، شلمچه، چذابه، تمرچین و باشماق، گره‌های دیرینه در مسیر پوشش ارتباطی مسیرهای پرتردد زائران را پیش از شروع راهپیمایی باز کرد. این تمرکز بین‌دستگاهی موجب شد تا ظرفیت ترانزیت داده، پایداری فیبرهای نوری مرزی و استقرار سایت‌های متحرک با شتابی دوچندان عملیاتی شود.

خدمات‌رسانی در پایانه‌ها و مسیر عتبات

به منظور تسهیل ارتباطات زائران، زیرساخت ارتباطی وای‌فای عمومی (Public Wi-Fi) در کلیه گیت‌ها و مواکب مستقر در پایانه‌های مرزی مهران، شلمچه، چذابه، خسروی و سومار برقرار شد تا امکان ارتباط رایگان شهروندان با خانواده‌هایشان قبل از خروج از مرز فراهم شود.

علاوه بر این، در پی رایزنی‌ها و سفرهای دیپلماتیک وزیر ارتباطات به کشور عراق و انعقاد توافقات راهبردی با وزارت ارتباطات و اپراتورهای عراقی، شرایط برای ارائه خدمات باکیفیت و ارزان تسهیل شد. بر مبنای این توافقات، علاوه بر کاهش محسوس تعرفه رومینگ اپراتورهای داخلی، با تجهیز 100 نقطه در مسیر پیاده‌روی نجف به کربلا به ایستگاه‌های اینترنت رایگان، دغدغه دسترسی میلیون‌ها دلداده اباعبدالله(ع) برطرف شد.

گذار از سیم‌های مسی به فیبر نوری و شتاب در شاخص‌های توسعه روستایی

انتقاد مطرح‌شده پیرامون وضعیت خطوط تلفن ثابت در روستاها و مناطق حاشیه‌ای، شاید ناظر بر یک مغالطه فناورانه باشد؛ از منظر کارشناسی، شبکه سیم‌های مسی در سراسر دنیا فناوری منسوخ و پرهزینه‌ای محسوب می‌شود که به دلیل سرقت‌های مداوم کابل‌ها، افت شدید سیگنال و عدم قابلیت پشتیبانی از پهنای باند بالا، توسعه مجدد آن توجیه اقتصادی و فنی ندارد.

پاسخ راهبردی وزارت ارتباطات به این نقیصه، حرکت به سمت پیاده‌سازی «شبکه ملی فیبر نوری (FTTx)» به عنوان زیرساخت قطعی و بلندمدت ارتباطات کشور است. طرحی که طی آن تاکنون بیش از 11 میلیون خانوار در سراسر کشور تحت پوشش دسترسی مبتنی بر فیبر نوری قرار گرفته‌اند و روند اتصالات پایدار نیز با عبور از 1 میلیون و 100 هزار مشترک با شتاب در جریان است.

در شاخص ارتباطات روستایی نیز داده‌های مستند پاسخ روشنی به ادعای توقف توسعه ارائه می‌دهند. در دولت چهاردهم، 3 هزار و 600 روستای بالای 20 خانوار به اینترنت پرسرعت تجهیز شده‌اند و ضریب پوشش روستایی مناسب در این روستاها با رشدی 9 درصدی از 73 درصد به 82 درصد ارتقا یافته است. اتصال همزمان 358 روستا در 27 استان کشور که در آخرین روزهای منتهی به جلسه مجلس با حضور رئیس‌جمهور افتتاح شد، مؤید عزم جدی این دستگاه در برقراری عدالت ارتباطی است.

بررسی آخرین وضعیت توسعه زیرساخت‌های ارتباطی کشور نشان‌دهنده جهش چشمگیر در شاخص‌های شبکه روستایی و توسعه شبکه ارتباطات ثابت (فیبر نوری) نسبت به ابتدای دوره است:

• در بخش توسعه ارتباطات روستایی، ضریب پوشش روستاهای بالای 20 خانوار از 73 درصد در شروع دوره، با الحاق 3600 روستای جدید به 82 درصد ارتقا یافته است. همچنین در حالی که پیش از این برنامه‌ها در قالب طرح‌های پراکنده استانی اجرا می‌شد، با افتتاح یکپارچه پهن‌باند روستایی، 358 روستا در 27 استان کشور به شبکه ارتباطی پرسرعت متصل شدند. این جهش زیرساختی در شرایطی رقم خورد که با گذر از تخصیص‌های جزئی گذشته، حجم سرمایه‌گذاری طرح‌های همزمان به 36 هزار میلیارد تومان در قالب 7947 پروژه بالغ شد.
• در حوزه توسعه شبکه فیبر نوری (FTTx) نیز تحول قابل‌توجهی ثبت شده است؛ پوشش سراسری شبکه فیبر نوری که در ابتدای دوره کمتر از 3 میلیون خانوار را شامل می‌شد، اکنون فراتر از 11 میلیون خانوار تحت پوشش رفته است. علاوه بر این، در شاخص اتصال عملیاتی مشترکان به فیبر نوری، اجرای طرح از مقیاس‌های محدود پایلوت فراتر رفته و هم‌اکنون به بیش از 1 میلیون و 100 هزار کاربر فعال و متصل در سراسر کشور رسیده است.

کالبدشکافی اقتصاد ارتباطات؛ فشار تورم تجهیزات در برابر ایستایی تعرفه‌ها

مبحث تعرفه بسته‌های اینترنتی و هزینه مصرف‌کننده، ضلع سوم سؤالات جلسه بهارستان بود. بررسی شواهد آماری نشان می‌دهد موضوع افزایش بی‌رویه و روزافزون نرخ خدمات پایه مخابراتی قرین واقعیت نیست. در حالی که در یک افق زمانی پنج ساله، سبد کالاها و خدمات مصرفی در کشور به دلیل شرایط تحریمی و نوسانات تورمی رشدی بین 200 تا 500 درصد داشته است، نرخ تعرفه اینترنت و خدمات پایه ارتباطی در همین بازه زیر 80 درصد تغییر یافته است.

صنعت ICT صنعتی به‌شدت ارزبَر و وابسته به زنجیره واردات دکل‌ها، رادیوها، فیبرهای نوری، پردازنده‌ها و باتری‌های ذخیره توان است. در شرایطی که هزینه‌های نگهداری و خرید تجهیزات شبکه با نرخ ارزهای خارجی محاسبه می‌شود، درآمد اپراتورها بر پایه ریالِ به‌شدت کنترل‌شده باقی مانده است.

افت 30 درصدی درآمد در بخش تلفن همراه و کاهش 50 درصدی در بخش تلفن ثابت، توان بازتولید سرمایه و سرمایه‌گذاری در ظرفیت‌سازی جدید (CAPEX) را برای فعالان این عرصه کاهش داده است. در این بستر، اصرار بر فشرده‌سازی افراطی تعرفه‌ها گرچه در نگاه کوتاه‌مدت مدافع سبد خانوار به نظر می‌رسد، اما در میان‌مدت مستقیماً به استهلاک سخت‌افزارها، ناتوانی در نوسازی دکل‌های شهری و جاده‌ای و در نتیجه افت اجتناب‌ناپذیر کیفیت اتصال عمومی منتهی خواهد شد. توازن میان قدرت خرید مشترک و حیات اقتصادی اپراتورها، یک ضرورت فنی برای تضمین توسعه مستمر شبکه است.

ارزیابی متوازن دغدغه‌ها؛ کاستی‌های شبکه و انتظارات برآورده‌نشده

به هرحال با وجود همه این نکات مطرح‌شده باید گفت قطعا کاستی‌هایی در وضعیت ارتباطات وجود دارد: 

وجود نقاط کور آنتن‌دهی در جاده‌های فرعی، محورهای مواصلاتی کوهستانی و نقاط با تراکم جمعیتی نوساز کلان‌شهرها، معضلی است که ایمنی امدادرسانی و ارتباطات روزمره شهروندان را تهدید می‌کند. وزارت ارتباطات و اپراتورها باید سازوکار تأمین توان باتری پشتیبان برای دکل‌های جاده‌ای و مقابله با سرقت‌های زنجیره‌ای تجهیزات را با همکاری نیروهای انتظامی با اولویت بیشتری به پیش ببرند.

فاصله معنادار میان «پوشش فیبر نوری» و «اتصال کاربران» یک گره کلیدی است. اگرچه رساندن تار نوری به پشت درب منازل 11 میلیون خانوار اقدام شایسته‌ای است، اما ثبت 1.1 میلیون اتصال واقعی نشان می‌دهد که هزینه تجهیزات پایانی نظیر مودم، بروکراسی برخی شهرداری‌ها در حفاری‌های محلی و هزینه‌های کابل‌کشی داخل ساختمان‌ها همچنان مانع بهره‌مندی توده‌های مردم از سرعت‌های چند صد مگابیتی شده است.

هزینه‌های جانبی و ترافیک غیرمستقیم تحمیل‌شده بر کاربران ناشی از به کارگیری ابزارهای جانبی انتقال ترافیک، علاوه بر اتلاف منابع شبکه و کاهش پهنای باند مؤثر، موجب افزایش نارضایتی از تجربه کاربری شده است. مصرف‌کننده نهایی این اختلالات فنی را از چشم متولی ارتباطات می‌بیند؛ امری که ضرورت شفاف‌سازی مرزهای تصمیم‌گیری و ارتقای کیفیت شبکه را دوچندان می‌کند.

چشم‌انداز تعامل دولت و مجلس در صیانت از زیرساخت‌های ملی

کارت زرد مجلس شورای اسلامی، حق قانونی نمایندگان در اعمال نظارت و انعکاس مطالبات موکلان است. با این حال، تحلیل همه‌جانبه رویدادهای پیش‌آمده نشان می‌دهد که ارزیابی عملکرد وزارت ارتباطات بدون لحاظ کردن آسیب فیزیکی به 500 سایت حیاتی در جریان تجاوزات خارجی، تخریب هدفمند پژوهشگاه فضایی، فشارهای سنگین اقتصادی و ناترازی ارزی در صنعت مخابرات، تصوری جامع و منصفانه به دست نمی‌دهد.

مدیریت موفق ارتباطات در رویداد عظیم اربعین با مشارکت استانداران مرزی، بازگشت به مدار آزمایشگاه‌های فضایی در کوتاه‌ترین زمان، ارتقای ضریب پوشش روستایی به 82 درصد و افتتاح هزاران پروژه زیرساختی با حضور رئیس‌جمهور، گواهی بر استمرار توسعه پرشتاب علی‌رغم تهدیدات است. در این مقطع حساس، شایسته است قوه مقننه در کنار تذکر نسبت به رفع نقاط کور جاده‌ای و بهبود دسترسی عمومی، با درک شرایط جنگی و رفع موانع سرمایه‌گذاری ارزی در بخش ICT، وزارت ارتباطات را در صیانت از پایداری ملی و تحکیم اقتدار فناورانه یاری رساند.

انتهای پیام/