گام جدید در روابط ترکیه و رژیم اسرائیل

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، اعزام یک دیپلمات ارشد صهیونیستی به آنکارا به‌منظور آغاز مجدد فعالیت دیپلماتیک بین ترکیه و رژیم اسرائیل، رویداد مهمی است که توجه رسانه‌ها را به‌سوی خود جلب کرده است.

رژیم صهیونیستی بعد از اعتراضات گسترده شهروندان ترکیه به نسل‌کشی در غزه و در روزهای پس از عملیات طوفان الاقصی، دیپلمات‌های خود را از آنکارا خارج و سفارتخانه‌اش را تعطیل کرده بود، اما حالا جوئل لیون دیپلمات ارشد، به‌عنوان کاردار جدید به آنکارا اعزام شده است. اگرچه چنین اقدامی به‌معنی کاهش سطح روابط از «سفیر» به «کاردار» قلمداد می‌شود، اما می‌تواند به‌عنوان یک چراغ سبز و نشانه‌ای از احتمال عادی‌سازی مجدد روابط آنکارا و رژیم صهیونیستی مورد بررسی قرار بگیرد،

این اتفاق پس از آن روی داده است که اسعد حسن الشیبانی وزیر امور خارجه سوریه، در آنکارا با تام باراک سفیر آمریکایی دیدار کرد و سپس خود باراک، نتایج این دیدار را در کاخ ریاست‌جمهوری بش‌تپه با اردوغان در میان نهاد.


دکتر جوئل لیون که از سال 1993 سمت‌های دیپلماتیک مختلفی را به‌عهده داشته، در کشورهای اوکراین، مولداوی، ارمنستان، آلمان، اتریش، کانادا و همچنین در نمایندگی دائم در سازمان بین‌المللی هوانوردی غیرنظامی (ایکائو) فعالیت کرده است. او تکنیسین پزشکی، دیپلمات و خاخام است. لیون در سال 1964 در فرانسه متولد شده و دارای مدرک دکترا در رشته میراث یهودی از دانشگاه آریل، مدرک کارشناسی ارشد تاریخ از دانشگاه لتونی و مدرک کارشناسی علوم سیاسی از دانشگاه عبری بیت‌المقدس است.

 

او توسط خاخام دانیل چانان و خاخام ارشد الیاهو یوخانان گور ـ آریه از هولون به‌عنوان خاخام ارتدکس منصوب شد. وی مدتی مشاور ارشد سیاسی معاون وزیر امور خارجه رژیم، فرستاده ویژه برای مسائل هولوکاست و بازگشت دارایی‌های دوران هولوکاست؛ مدیر اداره امور عمومی و دانشگاهی و معاون مدیر اداره اروپای مرکزی بوده است، علاوه بر این، خود او اعلام کرده که هم‌اکنون مسئول هماهنگی چندین پروژه محرمانه بوده و در جریان چند عملیات ارتش رژیم صهیونیستی از جمله عملیات سرب گداخته (2009) مسئول رسانه‌ای وزارت امور خارجه بوده و علاوه بر عبری، با زبان‌های انگلیسی، فرانسوی، آلمانی، لوکزامبورگی، ییدیش و روسی صحبت می‌کند.

تحلیلگران معتقدند که اعزام فردی با این سوابق طولانی دیپلماتیک، امنیتی و سیاسی، نشان‌دهنده آن است که نتانیاهو برای عادی‌سازی روابط رژیم با ترکیه، اهمیت ویژه‌ای قائل است.

هم‌زمانی معنی‌دار

روزنامه ملی گازته متعلق به حزب اسلامگرای سعادت (شاگردان مرحوم اربکان) که در سازماندهی تظاهرات و اعتراضات مردمی در آنکارا و استانبول در برابر سفارتخانه و کنسولگری رژیم صهیونیستی نقش مهمی داشت، به این اشاره کرده است که پس از بمباران فرودگاه نظام ابوالظهور ادلب در 70کیلومتری خاتای به‌بهانه ممانعت از گسترش نفوذ نظامی ترکیه در سوریه، اعزام کاردار اهمیت بالایی دارد.

این اقدام در شرایطی روی داده است که رسانه‌های نزدیک به حزب عدالت و توسعه مدعی آن بودند که احتمال تنش نظامی بین ترکیه و رژیم صهیونیستی به بالاترین سطح رسیده است،

با این حال، تنها چند ساعت پس از حمله جنگنده‌های رژیم صهیونیستی به پایگاه ابوالظهور ادلب در 70کیلومتری خاتای، تام باراک سفیر آمریکا در ترکیه و فرستاده ویژه ترامپ در چند پرونده مهم منطقه، به این اشاره کرد که هواپیماهای اسرائیلی در تیررس ترکیه بوده‌اند اما عقل سلیم و خونسردی مقامات آنکارا، مانع از واکنش ضدهوایی شد و بهتر است یک مکانیسم تماس 24ساعته بین اسرائیل و ترکیه و سوریه وجود داشته باشد، بنابراین، آن‌چه اکنون اتفاق افتاده است، هنوز در سطح «عادی‌سازی روابط» نیست، ولی به‌معنی بازگشت یک کانال دیپلماتیک سطح‌بالا به آنکارا در اوج تنش است.

کاردار رژیم، روز چهارشنبه به‌طوررسمی به وزارت امور خارجه ترکیه در آنکارا مراجعه کرده و استوارنامه خود را تحویل داده است، این نخستین سفر علنی یک دیپلمات ارشد صهیونیستی به ترکیه از زمان تخلیه سفارت رژیم صهیونیستی در 2023 میلادی است. سوابق لیون در مونترال، نیویورک، اروپا و ارمنستان، حاکی از این است که رژیم صهیونیستی روابط خود با ترکیه را تمام‌شده تلقی نمی‌کند و دیپلمات ارشد و باتجربه‌ای را به آنکارا اعزام کرده است که می‌تواند در آستانه انتخابات و ریسک‌هایی که نتانیاهو را تهدید می‌کند، رابطه با ترکیه را بهبود ببخشد. در شرایطی که «عدم‌قطعیت» در روابط دوجانبه هنوز هم در سطحی نسبی وجود دارد اما با اعزام کاردار، یک کانال ارتباطی مهم به‌وجود آمده است، آن هم در شرایطی که رقابت بین ترکیه و رژیم اسرائیل در سوریه به‌قوت خود باقی است و در عین حال، اقدامات سلطه‌طلبانه و اشغالگرانه ارتش صهیونیستی در سوریه و لبنان، ادامه دارد.

اگر قبلاً، نوع حمایت ترکیه از جنبش حماس و اشاره مداوم به پرونده فلسطین، اصلی‌ترین نقطه اختلاف بین آنکارا و رژیم صهیونیستی بود، حالا مدت‌هاست که هاکان فیدان وزیر امور خارجه کابینه اردوغان از حامیان سرسخت خلع‌سلاح حماس است و به‌روشنی می‌توان دید که اختلاف بر سر سوریه، اهمیت بیشتری پیدا کرده است و ترکیه حالا به‌ندرت درباره فلسطین، موضع‌گیری می‌کند،

اما در سوریه شاهد وضعیت متفاوتی هستیم، چرا که آنکارا در سوریه فقط حامی یک گروه یا بازیگر محلی نیست و به‌دنبال آن است که به‌شکل جدی در ساختار امنیتی سوریه نقش تعیین‌کننده داشته باشد، ارتش سوریه جدید را سازمان‌دهی و تقویت کند و عملاً کل معماری سیاسی ـ امنیتی و دفاعی سوریه را در اختیار داشته باشد، اما رژیم صهیونیستی از این وضعیت نگران است و مداوماً دست به مداخله و اقدامات مداخله‌جویانه و تجاوزگرانه می‌زند،

با این حال، نه دمشق و نه آنکارا، در برابر این اقدامات موضع تندی اتخاذ نکرده‌اند و اتفاقاً دستگاه دیپلماسی ترکیه، از سناریوهای عادی‌سازی روابط بین سوریه و رژیم صهیونیستی حمایت کرده و برای تحقق این سناریوها، از جمهوری آذربایجان نیز کمک گرفته است، اما در طرف مقابل، بسیاری از تحلیلگران صهیونیستی به نتانیاهو توصیه می‌کنند که ترکیه را به‌خلاف روال سابق مانند یک شریک، قلمداد نکند.‌

های ایتان کوهن یاناراوکام از کارشناسان قدیمی برجسته روابط ترکیه و اسرائیل، در سال جاری در تحلیل‌هایش حتی از شکل‌گیری یک نوع حلقه آتش پیرامون اسرائیل از طریق نفوذ ترکیه سخن گفته است و ترکیه اردوغان را در حال تبدیل‌شدن به یک بازیگر امنیتی بسیار مهم‌تر می‌بیند که باید مهار شود، در عین حال، در محافل محافظه‌کارتر اسرائیلی، بحث از سطح؛ «آیا ترکیه دشمن است؟» به‌سمت این سؤال رفته است؛ «چگونه باید قدرت رو به رشد ترکیه را مدیریت کرد؟»، ولی کارشناسانی مانند «اوزی رابی» نیز معتقدند که نوع رویکرد ترکیه به اسرائیل را نباید با ایران مقایسه کرد و لزومی ندارد که تل‌آویو، ترکیه را همچون دشمن قلمداد کند.

انتهای پیام/+