به گزارش خبرگزاری تسنیم، کامران پورمقدم امروز در همایش پارک‌های جنگلی کشور با تأکید بر ضرورت بازتعریف نگاه به پارک‌های جنگلی اظهار کرد: پارک‌های جنگلی حلقه ارتباطی میان جامعه و اکوسیستم‌های جنگلی هستند و از ظرفیت آنها می‌توان برای آشنا کردن مردم با طبیعت، خدمات و کارکردهای جنگل و ایجاد ارتباط میان جامعه و منابع طبیعی استفاده کرد.

معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی کشور با اشاره به اهمیت برنامه‌ریزی برای اجرای طرح‌های پارک‌های جنگلی افزود: تمام برنامه‌ریزی‌هایی که برای تهیه و اجرای طرح‌های پارک‌های جنگلی انجام می‌شود، باید در نهایت به هدف اصلی یعنی حفاظت و احیای جنگل منتهی شود.

وی بیان کرد: موضوعاتی مانند گردشگری، اقامت و پذیرایی از بازدیدکنندگان در پارک‌های جنگلی مهم و ارزشمند است و اقدامات خوبی نیز در این زمینه، به‌ویژه در محدوده جنگل‌های هیرکانی انجام شده، اما نباید تمام تمرکز بر زون تفرج قرار گیرد.

پورمقدم ادامه داد: در ارزیابی عملکرد پارک‌های جنگلی باید علاوه بر میزان توسعه ظرفیت‌های تفرجی، مشخص شود این پارک‌ها چه میزان در حفاظت از جنگل‌ها و احیای محدوده‌های جنگلی مؤثر بوده‌اند و در زون‌های احیایی آنها چه اقداماتی انجام شده است.

وی با تأکید بر اینکه سازمان منابع طبیعی متولی مدیریت جنگل است، گفت: نباید در اجرای طرح‌های پارک‌های جنگلی به سمتی حرکت کنیم که وظایف و مأموریت‌های اصلی مدیریت جنگل تحت تأثیر موضوعات گردشگری قرار گیرد؛ ظرفیت تفرجی باید به بهترین شکل مورد استفاده قرار گیرد، اما وظیفه اصلی ما حفاظت و احیای جنگل‌هاست.

پارک‌های جنگلی؛ ظرفیتی برای مدیریت پایدار جنگل

معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی کشور با اشاره به حساسیت جامعه نسبت به حفاظت از جنگل‌ها اظهار کرد: امروز مردم نسبت به خروج حتی یک شاخه چوب از جنگل حساس هستند و این حساسیت اجتماعی در سیاست‌گذاری‌های حوزه جنگل نیز مورد توجه قرار گرفته است. در برنامه هفتم توسعه نیز بهره‌برداری چوبی از جنگل‌ها همچنان ممنوع است و در کنار مباحث فنی و علمی، حساسیت‌های موجود در جامعه نیز در این موضوع نقش دارد.

پورمقدم گفت: قانونگذار در برنامه هفتم بر مدیریت جنگل‌ها در قالب طرح‌های مدیریت پایدار جنگل تأکید کرده و یکی از مهم‌ترین ابزارهای مدیریت پایدار جنگل، پارک‌های جنگلی هستند.

وی با اشاره به ظرفیت‌های غیرچوبی جنگل‌ها بیان کرد: در جنگل‌های هیرکانی، یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های اقتصادی غیرچوبی اکوسیستم جنگلی، ظرفیت تفرجی و پارک‌های جنگلی است و باید از این ظرفیت در چارچوب مدیریت پایدار جنگل استفاده شود.

معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی کشور ادامه داد: بر اساس مطالعات آمایشی و نیمه‌تفصیلی انجام‌شده در جنگل‌های هیرکانی و در 104 حوضه آبخیز، بخشی از کارکردها و کاربری‌های شناسایی‌شده در جنگل‌های هیرکانی به ظرفیت‌های تفرجی مربوط می‌شود که باید برای مدیریت پایدار جنگل به بهترین شکل مورد استفاده قرار گیرد.

پورمقدم تأکید کرد: این ظرفیت باید در قالب پارک‌های جنگلی و بر اساس شاخص‌ها و دستورالعمل‌های مربوط به طرح‌های جنگلی هرچه سریع‌تر وارد مرحله اجرا شود و در چارچوب طرح مدیریت پایدار جنگل توسعه پیدا کند.

تعدد دستورالعمل‌ها اجرای طرح‌های جنگلی را دشوار کرده است

معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی کشور در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به مسائل مطرح‌شده از سوی مدیران و کارشناسان استانی درباره تعدد دستورالعمل‌ها اظهار کرد: این مسئله را قبول دارم که تعدد دستورالعمل‌ها و شاخص‌های ابلاغی در برخی موارد برای بخش جنگل در استان‌ها مشکل ایجاد کرده است.

وی افزود: گاهی بخش‌های مختلف سازمان بدون توجه کافی به سیاست‌های بخش تخصصی، دستورالعمل‌هایی صادر می‌کنند که هنگام ابلاغ به استان‌ها، برخی چارچوب‌های تخصصی در آنها دیده نشده است.

پورمقدم با اشاره به دستورالعمل اجرایی ماده 3 قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگل‌ها گفت: برخی ابعاد پیش‌بینی‌شده در این دستورالعمل، در صورت استفاده برای توسعه پارک‌های جنگلی می‌تواند موانعی برای اجرای طرح‌ها ایجاد کند؛ از جمله مدت اجرای طرح، موضوع بهره‌مالکان و همچنین نحوه پرداخت حقوق دولتی.

وی ادامه داد: در کمیته فنی دفتر جنگل‌کاری و پارک‌ها، این ایرادات احصا شده و موارد مربوط به دستورالعمل ماده 3 و پرداخت حقوق عرفی و شاخص‌های آن برای معاونت حفاظت و امور اراضی سازمان ارسال شده است.

پورمقدم خاطرنشان کرد: پیگیری‌هایی برای برگزاری جلسات با معاونت حفاظت و امور اراضی در حال انجام است تا ایرادات موجود برطرف شود و اجرای طرح‌ها با شفافیت و سهولت بیشتری دنبال شود.

نظارت بر اجرای طرح‌های پارک‌های جنگلی باید دقیق‌تر شود

معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی کشور همچنین بر ضرورت نظارت دقیق بر اجرای طرح‌های پارک‌های جنگلی تأکید کرد و گفت: در حال حاضر سرمایه‌گذاران در اجرای بخش‌های مختلف طرح‌های پارک‌های جنگلی سرمایه‌گذاری قابل توجهی انجام می‌دهند و نظارت بر عملکرد آنها اهمیت زیادی دارد.

وی افزود: برای نظارت، دو سند شامل کتابچه طرح و قرارداد منعقدشده با مجری، ملاک عمل هستند و این دو باید در کنار یکدیگر مورد توجه قرار گیرند. نمی‌توان صرفاً بر اساس مفاد طرح یا فقط بر مبنای آیتم‌ها و تعهدات قرارداد نظارت کرد؛ بلکه تعهدات پیش‌بینی‌شده در طرح و قرارداد باید همزمان مورد توجه قرار گیرد.

وی با تأکید ویژه بر زمان‌بندی اجرای تعهدات اظهار کرد: ممکن است به دلایل مختلف برخی تعهدات در طرح‌ها اجرا نشود یا اجرای آنها به تأخیر بیفتد، اما اگر در آینده موضوع وارد فرآیند حقوقی شود، دستگاه‌های نظارتی می‌توانند نسبت به عملکرد اداره‌کل و ناظران ایراد وارد کنند.

معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی کشور گفت: فرم‌های کنترلی و نظارتی برای استان‌ها ارسال شده و این فرم‌ها باید با دقت تکمیل شود. نظارت بر اجرای پارک‌های جنگلی به دلیل ابعاد اقتصادی و حقوقی این طرح‌ها اهمیت ویژه‌ای دارد و گزارش‌های نظارتی استان‌ها می‌تواند در ادامه اجرای طرح و همچنین مسائل حقوقی احتمالی میان کارفرما و مجری تأثیرگذار باشد.

«پارک زندگی»؛ درختکاری مردمی با یک رویکرد اجتماعی

وی در ادامه به طرح «پارک زندگی» اشاره کرد و گفت: در قالب طرح مردمی کاشت یک میلیارد درخت، پیشنهادهایی برای شناسایی عرصه‌هایی در شهرستان‌های مختلف مطرح شده که در دسترس مردم باشد تا بتوانند درختکاری مشارکتی انجام دهند.

پورمقدم افزود: ایده این طرح آن است که رویدادهای مهم زندگی افراد مانند تولد فرزند، قبولی در دانشگاه یا ازدواج، با کاشت درخت به یک یادگار ماندگار تبدیل شود. حتی می‌توان از لکه‌های خالی موجود در برخی پارک‌های جنگلی که پوشش درختی ندارند و امکان درختکاری و محصور کردن آنها وجود دارد، برای اجرای این ایده استفاده کرد.

معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی کشور با اشاره به تجربه پارک جنگلی سیسنگان اظهار کرد: در این پارک، لکه‌هایی که فاقد پوشش درختی بودند به‌عنوان زون‌های احیایی مشخص و محصور شده‌اند و بازدیدکنندگان می‌توانند با دریافت نهال، آموزش نحوه کاشت و شناخت گونه‌ها، درخت مورد نظر خود را در این عرصه‌ها بکارند.

پورمقدم تأکید کرد: «پارک زندگی» نباید به‌عنوان یک پروژه بزرگ و پیچیده دیده شود، بلکه می‌توان آن را نوعی درختکاری مشارکتی با رویکرد اجتماعی دانست. اگر فردی برای فرزند خود چند درخت می‌کارد، طبیعی است که در ادامه نیز در نگهداری آنها مشارکت داشته باشد و همین مشارکت می‌تواند به حفظ و رشد درختان کمک کند.

معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی کشور گفت: بخش ترویج و روابط عمومی در اجرای این طرح نقش مهمی دارند و این موضوع تنها وظیفه بخش فنی جنگل نیست؛ بلکه باید با اطلاع‌رسانی و فعالیت‌های ترویجی، مشارکت مردم در این طرح تقویت شود.

تأکید بر اصلاح رویه پرداخت حقوق دولتی در زراعت چوب

پورمقدم در ادامه درباره زراعت چوب و نحوه پرداخت حقوق دولتی اظهار کرد: در عرصه‌های ملی و انفال، چیزی تحت عنوان «حق انتفاع» وجود ندارد و بر اساس آخرین دستورالعمل ابلاغ‌شده در ماده 3 نیز چارچوب پرداخت‌ها باید بر مبنای حقوق دولتی باشد.

وی افزود: در طرح‌های زراعت چوب نیز باید مانند سایر طرح‌ها، بیلان اقتصادی شامل هزینه و درآمد تنظیم شود و در نهایت بخشی از سود پیش‌بینی‌شده در طرح به‌عنوان بهره مالکانه پرداخت شود.

معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی کشور همچنین از تدوین شیوه‌نامه تعیین شاخص‌های درختان خطرساز خبر داد و گفت: وزارت جهاد کشاورزی از سازمان منابع طبیعی خواسته بود برای تعیین شاخص‌های درختان خطرساز، شیوه‌نامه مشخصی تدوین شود.

وی افزود: باید به‌صورت دقیق مشخص شود که چه درختی و در چه موقعیت مکانی درخت خطرساز محسوب می‌شود؛ زیرا صرف کج یا معوج بودن یک درخت به معنای خطرساز بودن آن نیست.

پورمقدم ادامه داد: درختانی که در محدوده‌های پرتردد، محل حضور گردشگران یا جمعیت ساکن و همچنین در مجاورت مسیرهای تردد قرار دارند، در صورت داشتن شرایط لازم می‌توانند خطرآفرین باشند و باید شاخص‌های مربوط به آنها مشخص باشد.

وی بیان کرد: همچنین در خصوص درختان تجمعی، شکسته و افتاده و سایر موارد مطرح‌شده در ماده 36 و تبصره‌های آن، شاخص‌ها و تعاریف لازم تدوین شده است. این شیوه‌نامه برای وزیر جهاد کشاورزی ارسال شده تا پس از ابلاغ، طرح‌های مربوطه تا پایان شهریورماه وارد مرحله اقدام شوند.

پورمقدم با تأکید بر اهمیت اجرای این طرح‌ها خاطرنشان کرد: با اجرای طرح‌های جنگلداری می‌توان بخش قابل توجهی از مسائل موجود در مدیریت جنگل‌ها را پوشش داد و مسیر حفاظت و احیای جنگل‌ها را با چارچوب مشخص‌تری دنبال کرد.

انتهای پیام/