به گزارش خبرنگار تسنیم از بیرجند، پشت هر عکس گاهی قصه‌ای طولانی‌تر از قاب تصویر نهفته است؛ قصه‌ای که از ساعت‌ها همراهی عکاس با سوژه، حضور در میان مردم و لمس نزدیک زندگی آنان شکل گرفته است.

نمایشگاه «سرچشمه زندگی» رها صلاحی‌مقدم، مجموعه‌ای از سال‌های فعالیت این عکاس در خراسان جنوبی را پیش روی مخاطبان قرار داده است؛ تصاویری که در آنها زندگی روستایی، کشاورزی، زنان، کار، فرهنگ و حوادث اجتماعی و طبیعی استان روایت می‌شود.

صلاحی‌مقدم در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم با اشاره به تجربه‌های خود در تهیه گزارش‌های تصویری اظهار کرد: برای ثبت بسیاری از تصاویر، تنها به محل سوژه نمی‌رفتم که چند عکس بگیرم و بازگردم، بلکه تلاش می‌کردم مدتی در کنار مردم باشم و با زندگی آنها همراه شوم.

وی با اشاره به برداشت زرشک در افین گفت: زمانی که برای تهیه گزارش تصویری به این منطقه می‌رفتم، از صبح زود همراه مردم وارد زمین می‌شدم و تا پایان مراحل برداشت محصول کنار آنها می‌ماندم.

این عکاس افزود: برای من ماجرا فقط گرفتن عکس نبود؛ در تمام مراحل کنار مردم بودم و به نوعی با آنها زندگی می‌کردم.

به گفته صلاحی‌مقدم، همین تجربه‌ها در کنار یکدیگر قرار گرفت تا عنوان «سرچشمه زندگی» برای نمایشگاه انتخاب شود؛ مجموعه‌ای که هر تصویر آن روایتی از زندگی مردمانی است که شاید نامشان کمتر در رسانه‌ها دیده شده، اما تلاش و سبک زندگی آنان بخشی از هویت اجتماعی خراسان جنوبی است.

آغاز مسیری متفاوت برای یک زن عکاس

صلاحی‌مقدم درباره سال‌های آغاز فعالیت حرفه‌ای خود نیز گفت: حضور به عنوان یک زن عکاس خبری در آن سال‌ها آسان نبود و نگاه‌ها به فعالیت زنان در این حوزه متفاوت بود.

وی ادامه داد: تقریباً در این مسیر تنها بودم، اما همپای عکاسان مرد به مأموریت‌ها می‌رفتم و کار می‌کردم. سختی‌ها و چالش‌های زیادی وجود داشت، اما چون عکاسی را دوست داشتم، همه آنها را می‌پذیرفتم. این مسیر، او را از مأموریت‌های شهری به روستاها و مناطق حادثه‌دیده کشاند؛ جایی که برخی از مهم‌ترین تصاویر کارنامه حرفه‌ای او شکل گرفت.

روایت سیل نهبندان از آسمان

یکی از متفاوت‌ترین تجربه‌های صلاحی‌مقدم، ثبت تصاویر روستاهای سیل‌زده نهبندان از داخل هلیکوپتر بود. وی با اشاره به این تجربه اظهار کرد: یکی از آثاری که در جشنواره مطبوعات خراسان جنوبی مورد توجه قرار گرفت، مربوط به سیل نهبندان بود که تصویر آن را از داخل هلیکوپتر ثبت کردم.

صلاحی‌مقدم طی چند سال متوالی موفق به کسب رتبه نخست بخش عکس جشنواره مطبوعات خراسان جنوبی شده و در جشنواره ملی «بیرجند در قاب ایران» و جشنواره ملی «دوربین.نت» نیز موفق به کسب مقام‌هایی شده است. با این حال، برخی از مهم‌ترین خاطرات او به آثاری بازمی‌گردد که تأثیر آنها فراتر از موفقیت در جشنواره‌ها بوده است.

«در انتظار روشنایی»؛ تصویری که امید آفرید

صلاحی‌مقدم گزارش «در انتظار روشنایی» را یکی از تجربه‌های اثرگذار خود می‌داند؛ گزارشی درباره دو خواهر نابینا که حافظ قرآن بودند. این سوژه ابتدا در قالب گزارش نوشتاری و سپس به صورت تصویری منتشر شد و بازتاب گسترده‌ای پیدا کرد.

وی گفت: پس از انتشار گزارش، از نقاط مختلف برای کمک تماس گرفتند و حتی از کانادا نیز تماس‌هایی برقرار شد. یکی از پزشکان نیز اعلام کرد در صورت امکان جراحی، حاضر است عمل آنها را به صورت رایگان انجام دهد. دو خواهر برای انجام بررسی‌های تخصصی به شیراز اعزام شدند، اما آزمایش‌ها نشان داد وضعیت قرنیه آنها امکان جراحی را فراهم نمی‌کند.

اگرچه نتیجه پزشکی با امید اولیه متفاوت بود، اما این تجربه برای صلاحی‌مقدم نمونه‌ای از ظرفیت رسانه برای ایجاد تغییر بود؛ اینکه روایت زندگی دو دختر در گوشه‌ای از خراسان جنوبی بتواند انسان‌هایی در نقاط دوردست را برای کمک و همراهی به واکنش وادارد.

زنانی که پیش از طلوع خورشید به مزرعه می‌روند

بخش قابل توجهی از آثار این عکاس به زنان روستایی اختصاص دارد؛ زنانی که در جریان سفرهای عکاسی با آنها روبه‌رو شده و تلاش و زندگی روزمره‌شان را ثبت کرده است. صلاحی‌مقدم گفت: تلاش زنان در روستاهای مختلف همیشه برایم جذاب بود. زنانی را می‌دیدم که ساعت پنج صبح بیدار می‌شدند تا برای چیدن زعفران به مزرعه بروند.

وی افزود: کار بسیار سخت بود، اما آنها این کار را با شور و نشاط انجام می‌دادند و همین لحظات برای من ارزش ثبت شدن داشت. از نگاه این عکاس، همین لحظات ساده و روزمره می‌توانند در گذر زمان به اسنادی از سبک زندگی و فرهنگ یک جامعه تبدیل شوند؛ تصاویری که شاید در هیاهوی اخبار روزانه کمتر دیده شوند، اما ارزش تاریخی و اجتماعی خود را حفظ می‌کنند.

عکاس فقط ثبت‌کننده نیست

صلاحی‌مقدم با تأکید بر اینکه مأموریت عکاس با ثبت یک تصویر زیبا پایان نمی‌یابد، اظهار کرد: عکاسی فقط ثبت تصویر نیست؛ هر عکس بخشی از یک زندگی و بخشی از میراث یک جامعه است و باید حرفی برای گفتن داشته باشد.

وی به عکاسان جوان توصیه کرد: پیش از فشردن شاتر، درباره هدف خود از ثبت تصویر فکر کنند و بدانند چه چیزی را می‌خواهند روایت کنند.

این عکاس با اشاره به این که عکاس باید بداند چه کادری انتخاب می‌کند و چگونه می‌تواند تصویری خلق کند که مخاطب را متوقف و با سوژه درگیر کند، تأکید کرد: عکاس فقط ثبت‌کننده نیست؛ عکاس خالق یک تصویر است.

«سرچشمه زندگی»؛ روایتی از آرشیو شخصی

این عکاس درباره برگزاری نمایشگاه «سرچشمه زندگی» نیز گفت: این نمایشگاه به صورت انفرادی و با هزینه شخصی برپا شده است بعلاوه انگیزه اصلی از برگزاری نمایشگاه، بیرون آوردن بخشی از تصاویر سال‌های گذشته از آرشیو شخصی و قرار دادن آنها در برابر مخاطبان بود.

صلاحی‌مقدم اکنون در تهران زندگی می‌کند و در کنار عکاسی، سابقه فعالیت در حوزه گویندگی نیز دارد؛ با این حال، خراسان جنوبی همچنان یکی از مهم‌ترین جغرافیاهای کاری و سوژه‌های اوست.

وی گفت: بیشتر سوژه‌های من همچنان در خراسان جنوبی هستند. به استان برمی‌گردم، با مردم ارتباط برقرار می‌کنم و عکاسی را ادامه می‌دهم؛ چون این چیزی است که در وجود من قرار دارد و می‌خواهم ادامه‌اش دهم.

«سرچشمه زندگی» در ظاهر مجموعه‌ای از عکس‌های سال‌های فعالیت یک عکاس است، اما روایت پشت قاب‌ها تصویر دیگری می‌سازد؛ تصویری از زنانی که پیش از طلوع خورشید راهی مزرعه می‌شوند، کشاورزانی که در میان زرشکستان‌ها روزی می‌جویند و روستاهایی که سیلاب از میان آنها گذشته است.

در این قاب‌ها، آدم‌هایی دیده می‌شوند که شاید تنها برای کسری از ثانیه مقابل دوربین قرار گرفته باشند، اما همان لحظه کوتاه، به بخشی از حافظه تصویری خراسان جنوبی تبدیل شده است.

انتهای پیام/257