به گزارش خبرگزاری تسنیم از بیرجند، خودکشی یکی از مسائل مهم حوزه سلامت عمومی است؛ مسئله‌ای که مواجهه با آن تنها به نظام سلامت محدود نمی‌شود و خانواده، دوستان، محیط کار، مدرسه و جامعه نیز در شناسایی نشانه‌های هشدار و هدایت افراد در معرض خطر به سمت خدمات تخصصی نقش دارند.

روز جهانی پیشگیری از خودکشی فرصتی برای یادآوری یک نکته مهم است؛ همه افرادی که روزهای سختی را پشت سر می‌گذارند، درباره رنج خود حرف نمی‌زنند و همه بحران‌های روانی نیز از بیرون قابل مشاهده نیستند.

راحله شهریاری، روانشناس بالینی و مشاور خانواده مرکز بهداشت شهرستان بیرجند در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم با اشاره به اهمیت شناخت این رنج‌های پنهان اظهار داشت: همه دردها دیده نمی‌شوند؛ گاهی پشت یک لبخند، یک «خوبم» ساده یا حتی انجام عادی فعالیت‌های روزمره، رنجی عمیق وجود دارد.

وی افزود: ممکن است فرد در ظاهر آرام، فعال یا حتی موفق به نظر برسد اما در درون خود با احساس تنهایی، ناامیدی، اضطراب، خستگی روانی یا فشارهای شدید زندگی دست‌وپنجه نرم کند.

چرا بعضی افراد درباره حال بد خود حرف نمی‌زنند؟

شهریاری با بیان اینکه مشکلات روانی برخلاف بسیاری از بیماری‌های جسمی همیشه علامت آشکاری ندارند، گفت: همین مسئله ممکن است سبب شود خانواده، دوستان یا همکاران متوجه میزان فشاری که فرد تحمل می‌کند، نشوند.

وی ترس از قضاوت، خجالت، نگرانی از واکنش خانواده و این باور که «باید خودم از پس مشکلاتم بربیایم» را از عواملی دانست که ممکن است فرد را از صحبت درباره شرایط روانی خود بازدارد.

این روانشناس بالینی تصریح کرد: در چنین شرایطی، گفت‌وگو می‌تواند نقطه آغاز حمایت باشد. لازم نیست اطرافیان پاسخ همه مشکلات را بدانند یا فوراً راه‌حل ارائه کنند؛ گاهی کافی است با آرامش گوش دهند، احساسات فرد را جدی بگیرند و به او نشان دهند که برای شنیدن حرف‌هایش حضور دارند.

«مثبت فکر کن» همیشه جمله کمک‌کننده‌ای نیست

شهریاری یکی از مهم‌ترین اصول حمایت از فردی را که تحت فشار روانی قرار دارد، شنیدن بدون قضاوت عنوان کرد و افزود: گوش دادن همدلانه یعنی اجازه دهیم فرد احساسات و نگرانی‌هایش را بیان کند، بدون اینکه او را سرزنش کنیم یا مشکلاتش را کوچک بشماریم.

وی ادامه داد: جملاتی مانند «این که چیزی نیست»، «زیادی حساس نباش»، «فقط مثبت فکر کن» یا «دیگران مشکلات بیشتری دارند» ممکن است با نیت کمک بیان شوند، اما می‌توانند این احساس را در فرد ایجاد کنند که درک نمی‌شود و در نتیجه او را به سکوت بیشتر سوق دهند.

روانشناس بالینی مرکز بهداشت بیرجند گفت: در مقابل، بیان جملاتی که نشان دهد شرایط سخت فرد دیده و شنیده می‌شود، می‌تواند احساس امنیت بیشتری برای ادامه گفت‌وگو ایجاد کند.

این تغییرات رفتاری را جدی بگیرید

شهریاری با تأکید بر ضرورت توجه خانواده‌ها به تغییرات محسوس رفتاری گفت: کناره‌گیری و کاهش ارتباط با دیگران، از دست دادن علاقه به فعالیت‌هایی که فرد پیش از این از آنها لذت می‌برد، تغییرات قابل توجه در خواب یا اشتها، احساس بی‌ارزشی و ناامیدی، افت عملکرد تحصیلی یا شغلی و صحبت درباره مرگ یا نبودن از جمله نشانه‌هایی است که نباید به سادگی از کنار آنها عبور کرد.

وی تأکید کرد: وجود هر یک از این نشانه‌ها به تنهایی الزاماً به معنای وجود اختلال روانی یا قصد خودکشی نیست، اما می‌تواند هشداری برای توجه بیشتر و بررسی وضعیت فرد باشد.

این روانشناس افزود: صحبت درباره مرگ و خودکشی یا ناامیدی شدید موضوعی نیست که بتوان آن را به حساب جلب توجه گذاشت یا نادیده گرفت.

فرد در بحران را تنها نگذارید

شهریاری درباره نحوه مواجهه با نشانه‌های جدی هشدار اظهار داشت: در چنین شرایطی نباید فرد را سرزنش یا مشکلات او را کوچک کرد. گفت‌وگوی آرام، همراهی با فرد و کمک به او برای دسترسی به روان‌شناس، روان‌پزشک، پزشک یا دیگر خدمات تخصصی سلامت روان اهمیت زیادی دارد.

وی افزود: هنگامی که خطر فوری وجود دارد نیز باید از خدمات اورژانسی و حمایتی استفاده شود و فرد در معرض خطر تنها رها نشود.

روانشناس بالینی و مشاور خانواده مرکز بهداشت شهرستان بیرجند، دسترسی به خدمات سلامت روان، حمایت اجتماعی و کاهش انگ مراجعه به روان‌شناس و روان‌پزشک را از عوامل مؤثر در پیشگیری دانست و گفت: کمک گرفتن برای مشکلات روانی باید همانند مراجعه برای بیماری‌های جسمی به یک رفتار طبیعی تبدیل شود.

گاهی نجات یک جان از چند دقیقه شنیدن آغاز می‌شود

شهریاری با اشاره به نقش اطرافیان در حمایت از افراد گفت: همه ما می‌توانیم با یادگیری مهارت گوش دادن، شناخت نشانه‌های هشدار و کاهش نگاه قضاوت‌گرانه، در ایجاد جامعه‌ای حمایتگر نقش داشته باشیم.

وی خاطرنشان کرد: گاهی یک تماس، یک دیدار یا چند دقیقه گوش دادن با حوصله می‌تواند به فردی که احساس تنهایی می‌کند نشان دهد که دیده می‌شود و برای دیگران اهمیت دارد.

این روانشناس بالینی تأکید کرد: پیشگیری از خودکشی همیشه با اقدامات بزرگ آغاز نمی‌شود؛ گاهی نقطه آغاز آن یک گفت‌وگوی ساده است، لحظه‌ای که واقعاً حال یکدیگر را می‌پرسیم و برای شنیدن پاسخ وقت می‌گذاریم.

به گزارش تسنیم، روز جهانی پیشگیری از خودکشی یادآور این واقعیت است که سکوت همیشه به معنای آرامش نیست. شناخت تغییرات رفتاری، جدی گرفتن سخنان مرتبط با مرگ و ناامیدی، پرهیز از قضاوت و هدایت به‌موقع فرد به خدمات تخصصی می‌تواند حلقه‌ای مهم در زنجیره پیشگیری باشد؛ چرا که گاهی پشت سکوت یک انسان، رنجی وجود دارد که پیش از هر چیز به فرصتی برای شنیده شدن نیاز دارد.

انتهای پیام/257