به گزارش خبرگزاری تسنیم از بابل، باران برای شهری مانند بابل، نباید خبر بدی باشد؛ شهری که طبیعت شمال، سرسبزی و طراوت خود را تا حد زیادی مدیون همین نزولات آسمانی است. اما وقتی باران می‌بارد و خیابان‌ها به جای آنکه پذیرای آرامش یک روز بارانی باشند، به مسیر عبور آب تبدیل می‌شوند، دیگر نمی‌توان مسئله را صرفاً به «شدت بارندگی» نسبت داد.

بارش‌های اخیر در بابل بار دیگر یک سؤال قدیمی را پیش روی مدیریت شهری قرار داده است؛ آیا زیرساخت‌های شهر برای مواجهه با بارش‌هایی که هر سال تکرار می‌شوند، آماده است؟

با تداوم بارندگی، بخش‌هایی از معابر و خیابان‌های بابل دچار آب‌گرفتگی شد و تصاویر و ویدئوهای منتشرشده از سوی شهروندان، صحنه‌هایی را نشان می‌دهد که در آنها تردد خودروها و عابران با دشواری همراه شده است. آب در برخی نقاط معابر تجمع کرده و عبور و مرور را تحت تأثیر قرار داده است؛ وضعیتی که برای شهروندانی که هر روز باید در همین خیابان‌ها تردد کنند، نه یک اتفاق تازه بلکه یادآور مشکلی تکراری است.

وقتی باران می‌بارد، مشکل تازه‌ای آغاز می‌شود

بارندگی ذاتاً بحران نیست. آنچه می‌تواند باران را به بحران شهری تبدیل کند، ناتوانی در مدیریت روان‌آب‌ها و هدایت آب‌های سطحی است.

در شهری که بارش بخشی جدایی‌ناپذیر از اقلیم آن محسوب می‌شود، مدیریت آب‌های سطحی باید یکی از موضوعات دائمی برنامه‌ریزی شهری باشد؛ از طراحی و نگهداری شبکه هدایت آب گرفته تا پاکسازی مسیرهای خروجی، لایروبی جوی‌ها، اصلاح نقاط حادثه‌خیز و پیش‌بینی ظرفیت لازم برای روزهایی که حجم بارندگی افزایش پیدا می‌کند.

اما وقتی با شروع بارش، آب در خیابان‌ها و تقاطع‌ها جمع می‌شود و عبور و مرور مختل می‌شود، این پرسش مطرح است که مشکل دقیقاً کجاست؟آیا ظرفیت شبکه هدایت آب‌های سطحی متناسب با شرایط امروز شهر نیست؟ آیا برخی جوی‌ها و مسیرهای انتقال آب نیازمند لایروبی و پاکسازی جدی‌تر هستند؟ آیا نقاط مستعد آب‌گرفتگی به‌صورت دقیق شناسایی شده‌اند؟ و مهم‌تر از همه، برای این نقاط چه اقدام پیشگیرانه‌ای انجام شده است؟

این پرسش‌ها زمانی جدی‌تر می‌شوند که بدانیم آب‌گرفتگی معابر صرفاً یک مشکل لحظه‌ای نیست و می‌تواند تبعات مختلفی برای شهر داشته باشد؛ از ایجاد اختلال در تردد و افزایش احتمال تصادفات گرفته تا آسیب به آسفالت، فرسایش معابر، ورود آب به برخی فضاها و تحمیل هزینه‌های مضاعف به مدیریت شهری.

شهروندان؛ اولین قربانیان آب‌گرفتگی

در این میان، نخستین کسانی که هزینه ضعف یا ناکارآمدی زیرساخت‌ها را پرداخت می‌کنند، شهروندان هستند.

راننده‌ای که در یک خیابان آب‌گرفته گرفتار می‌شود، عابری که برای عبور از یک معبر مجبور است مسیر خود را تغییر دهد، خانواده‌ای که نگران ورود آب به محل زندگی یا کسب‌وکار خود است و موتورسوارانی که عبور از مسیرهای پرآب برایشان با خطر بیشتری همراه است، همه بخشی از واقعیت روزهای بارانی شهر هستند.

برای شهروند، مهم نیست مسئولیت یک آب‌گرفتگی دقیقاً بر عهده کدام دستگاه است؛ آنچه اهمیت دارد این است که خیابان شهر باید در برابر یک پدیده طبیعی قابل پیش‌بینی، کارکرد عادی خود را حفظ کند.

باران که غافلگیرکننده نیست. این پرسش مهمی است که باید مدیریت شهری بابل به آن پاسخ دهد: اگر شهری مانند بابل با بارندگی مواجه می‌شود، چرا هر بار باید آب‌گرفتگی معابر به یک مسئله جدی تبدیل شود؟

مشکل قدیمی، پاسخ‌های تکراری

یکی از گلایه‌های مطرح‌شده از سوی شهروندان، وضعیت برخی جوی‌ها، مسیرهای انتقال آب و ضرورت رسیدگی مستمر به آنهاست. شهروندان معتقدند در صورت پاکسازی و لایروبی مناسب و رسیدگی پیشگیرانه به نقاط مشکل‌دار، بخشی از مشکلات هنگام بارندگی قابل کنترل خواهد بود.

اگر این مطالبه درست باشد، موضوع نیازمند بررسی جدی مدیریت شهری است؛ زیرا در مدیریت بحران، پیشگیری همیشه کم‌هزینه‌تر از واکنش پس از وقوع حادثه است.

نمی‌توان منتظر ماند تا باران آغاز شود، خیابان‌ها آب بگیرد و سپس ماشین‌آلات و نیروها برای جمع‌آوری آب یا باز کردن مسیرها وارد عمل شوند. مدیریت شهری کارآمد باید پیش از بارش، نقاط آسیب‌پذیر را شناسایی کرده باشد؛ باید بداند کدام تقاطع، کدام خیابان و کدام مسیر در معرض آب‌گرفتگی قرار دارد و برای هرکدام چه راهکاری پیش‌بینی شده است.مدیریت شهری نباید با باران غافلگیر شود؛ به‌ویژه در شهری که بارندگی، بخشی از واقعیت اقلیمی آن است.

هزینه‌ای که هر بار تکرار می‌شود

مسئله دیگری که نمی‌توان از کنار آن به سادگی عبور کرد، هزینه‌های نگهداری و خدمات شهری است.وقتی معابر آب‌گرفته می‌شوند، تنها یک اختلال چندساعته در تردد اتفاق نمی‌افتد. آب می‌تواند به مرور زمان به زیرساخت‌های شهری آسیب وارد کند، عمر مفید آسفالت را کاهش دهد و هزینه‌های بیشتری برای ترمیم معابر ایجاد کند.

از سوی دیگر، اگر مسیرهای هدایت آب به‌موقع پاکسازی نشوند، هر بار بارندگی می‌تواند مدیریت شهری را با یک عملیات مقطعی مواجه کند؛ عملیاتی که در نهایت هزینه نیروی انسانی، ماشین‌آلات و خدمات شهری را افزایش می‌دهد.سؤال این است که چرا باید بخش قابل توجهی از انرژی مدیریت شهری صرف واکنش به مشکلی شود که امکان شناسایی و پیشگیری از آن وجود دارد؟

بابل نیازمند برنامه دائمی برای آب‌های سطحی است

آب‌گرفتگی‌های اخیر را نباید تنها در قالب یک بارندگی خاص دید. مسئله اصلی، ضرورت داشتن یک برنامه جامع برای مدیریت آب‌های سطحی شهر بابل است.شهرداری و شورای اسلامی شهر باید به‌صورت شفاف مشخص کنند که نقاط بحرانی آب‌گرفتگی در بابل کدام‌اند، برای هر نقطه چه اقدامی انجام شده و چه پروژه‌هایی برای رفع ریشه‌ای این مشکل در دستور کار قرار دارد.

اگر برخی مسیرهای هدایت آب نیازمند اصلاح هستند، باید زمان‌بندی اجرای آنها اعلام شود.اگر جوی‌ها و کانال‌ها نیازمند لایروبی هستند، باید برنامه منظم و مستمر برای این کار وجود داشته باشد.اگر بخشی از شبکه جمع‌آوری آب‌های سطحی ظرفیت لازم را ندارد، باید برای اصلاح و توسعه آن برنامه‌ریزی شود.و اگر مشکل در طراحی یا شیب‌بندی برخی معابر است، نمی‌توان هر سال تنها به رفع موقت آب‌گرفتگی بسنده کرد.شهروندان حق دارند بدانند برای حل این مسئله چه برنامه‌ای وجود دارد و قرار است این وضعیت تا چه زمانی ادامه داشته باشد.

سؤال ساده اما جدی از مدیریت شهری

اینکه باران ببارد و خیابان خیس شود، طبیعی است؛ اما اینکه با هر بارندگی قابل توجه، بخشی از معابر به محل تجمع آب تبدیل شوند، موضوعی است که باید از منظر مدیریت شهری بررسی شود.

بابل شهری است که شهروندان آن حق دارند در روزهای بارانی نیز از خیابان‌های ایمن و قابل تردد برخوردار باشند.اگر آب‌گرفتگی ناشی از شدت غیرعادی بارش بوده، باید میزان بارندگی، ظرفیت زیرساخت‌ها و نقاطی که دچار مشکل شده‌اند برای افکار عمومی تشریح شود.اگر بخشی از مشکل به نقص زیرساخت یا نگهداشت نامناسب برمی‌گردد، باید برای اصلاح آن اقدام شود و اگر مشکل ناشی از ترکیبی از این عوامل است، باز هم راهکار باید روشن و زمان‌بندی‌شده باشد.

آنچه قابل قبول نیست، تکرار یک چرخه آشناست؛ باران ببارد، خیابان‌ها آب بگیرند، شهروندان گلایه کنند، نیروهای خدمات شهری وارد عمل شوند و پس از پایان بارندگی، همه‌چیز به فراموشی سپرده شود تا بارش بعدی.

نخستین آزمون جدی باران یا هشدار برای آینده؟

بارندگی اخیر می‌تواند بیش از آنکه صرفاً یک اتفاق جوی باشد، یک فرصت برای سنجش عملکرد مدیریت شهری بابل باشد؛ فرصتی برای اینکه مشخص شود زیرساخت‌های شهر تا چه اندازه آمادگی مواجهه با بارش‌های شدید را دارند و نقاط ضعف کجاست.قرار نیست باران متوقف شود تا شهر نفس راحت بکشد؛ قرار است شهر برای باران آماده باشد.اکنون افکار عمومی منتظر پاسخ مدیریت شهری بابل است؛ آیا آب‌گرفتگی معابر تنها یک اتفاق مقطعی تلقی می‌شود یا قرار است برای این مشکل قدیمی، راهکاری اساسی و ماندگار ارائه شود؟

بابل بیش از آنکه به واکنش‌های لحظه‌ای پس از آب‌گرفتگی نیاز داشته باشد، به مدیریت پیشگیرانه، نگهداشت مستمر زیرساخت‌ها و برنامه‌ای روشن برای ساماندهی آب‌های سطحی نیاز دارد.باران بعدی دیر یا زود خواهد رسید؛ سؤال اینجاست که آیا بابل تا آن زمان آماده خواهد بود یا دوباره همان تصاویر، همان گلایه‌ها و همان خیابان‌های غرق‌شده تکرار می‌شوند؟

انتهای پیام/