به گزارش خبرگزاری تسنیم از بروجرد، مسئله پسماند دیگر تنها به زباله‌های خانگی و مخازن شهری محدود نمی‌شود؛ فعالیت واحدهای صنعتی و تولیدی نیز حجم قابل توجهی از پسماند را ایجاد می‌کند که در صورت مدیریت نشدن، می‌تواند به یکی از عوامل تهدیدکننده محیط زیست و سلامت عمومی تبدیل شود.

در بروجرد نیز همزمان با بررسی وضعیت پسماند روستاهای شهرستان، موضوع پسماند واحدهای سنگ‌بری و آثار ناشی از فعالیت این واحدها مورد توجه قرار گرفته است؛ واحدهایی که علاوه بر تولید باطله و لجن، در صورت نبود تجهیزات مناسب می‌توانند موجب انتشار گردوغبار و ذرات ریز در محیط پیرامونی شوند.

این موضوع در جلسه کارگروه پسماند شهرستان بروجرد با محوریت ساماندهی پسماند روستاها و مدیریت پسماند و گردوغبار ناشی از فعالیت واحدهای سنگ‌بری مورد بررسی قرار گرفت و اعضای کارگروه بر ضرورت تعیین تکلیف پسماندهای صنعتی و اجرای تدریجی برنامه‌های ساماندهی تأکید کردند.

روستاهای بروجرد نسخه واحد نمی‌خواهند

رضا غلام‌پور، معاون عمرانی فرمانداری بروجرد، در این جلسه با اشاره به ضرورت ساماندهی وضعیت روستاهای شهرستان بر لزوم توجه به تفاوت‌های موجود میان روستاها تأکید کرد و اظهار داشت که نمی‌توان همه روستاها را با یک نگاه و نسخه واحد مدیریت کرد، زیرا هر روستا متناسب با ظرفیت و فعالیت اقتصادی خود کارکرد متفاوتی دارد.

بر این اساس، روستاهای شهرستان باید بر مبنای نوع فعالیت اقتصادی از جمله زراعت، باغداری، دامداری و سایر فعالیت‌ها دسته‌بندی شوند و برنامه ساماندهی متناسب با ویژگی‌های هر روستا تدوین شود.

ساماندهی روستاها البته تنها به جمع‌آوری پسماند محدود نمی‌شود و وضعیت ظاهری، فعالیت‌های کشاورزی و دامداری و مشکلات محیطی نیز باید در این فرآیند مورد توجه قرار گیرد.

معاون عمرانی فرمانداری بروجرد با تأکید بر اینکه فعالیت‌های دامداری و کشاورزی بخشی از کارکرد طبیعی روستاهاست، بر ضرورت ساماندهی این فعالیت‌ها برای کاهش ناهنجاری‌های بصری و مشکلات محیطی تأکید کرد.

همچنین بخشداران شهرستان موظف شدند در شناسایی و دسته‌بندی روستاها همکاری کنند تا فرآیند ساماندهی به صورت مرحله‌ای دنبال شود و در جلسات آینده کارگروه، برای وضعیت هر یک از روستاها تصمیم‌گیری دقیق‌تری انجام شود.

سنگ‌بری‌ها؛ تولید پسماند در کنار تولید سنگ

در بخش دیگری از این جلسه، موضوع پسماند واحدهای سنگ‌بری و آثار زیست‌محیطی ناشی از فعالیت این واحدها در بروجرد مورد بررسی قرار گرفت.

واحدهای سنگ‌بری در فرآیند تولید، علاوه بر محصول نهایی، باطله، لجن و پساب تولید می‌کنند و در صورت نبود تجهیزات مناسب برای کنترل و مدیریت این مواد، بخشی از این پسماندها می‌تواند در محیط انباشته شده یا ذرات ریز ناشی از فعالیت آنها در محیط پیرامونی منتشر شود.

یکی از محورهای اصلی مطرح‌شده در جلسه، الزام واحدهای سنگ‌بری به استفاده از دستگاه فیلترپرس بود؛ تجهیزی که می‌تواند در مدیریت پساب و لجن حاصل از فرآیند تولید و کاهش انتشار ذرات و گردوغبار نقش داشته باشد.

در واقع، مدیریت پسماند سنگ‌بری‌ها تنها به جمع‌آوری باطله‌های تولیدشده محدود نمی‌شود، بلکه کنترل فرآیند تولید، مدیریت آب مصرفی و جلوگیری از انتشار آلاینده‌ها نیز باید همزمان مورد توجه قرار گیرد.

فیلترپرس؛ مصوبه‌ای که باید از روی کاغذ به کارگاه‌ها برسد

اعضای کارگروه پسماند بروجرد بر ضرورت پیگیری استفاده از فیلترپرس در واحدهای سنگ‌بری تأکید کردند و مقرر شد این موضوع به عنوان یکی از مصوبات کارگروه دنبال شود.

همچنین قرار است در جلسه آینده، گزارشی از میزان پیشرفت اجرای این طرح ارائه شود؛ موضوعی که میزان جدیت واحدهای سنگ‌بری و دستگاه‌های متولی در اجرای الزامات زیست‌محیطی را مشخص خواهد کرد.

اجرای این طرح از آن جهت اهمیت دارد که کنترل پسماند و پساب تولیدی در محل واحد صنعتی، می‌تواند از انتقال بخشی از مشکلات زیست‌محیطی به محیط پیرامونی جلوگیری کند و در عین حال زمینه استفاده مجدد از آب را نیز فراهم آورد.

باطله سنگ‌بری؛ زباله یا ماده اولیه؟

یکی دیگر از مباحث مطرح‌شده در این جلسه، تغییر نگاه به باطله‌ها و لجن حاصل از فعالیت سنگ‌بری‌ها بود.بر اساس مباحث مطرح‌شده، بخشی از این مواد به جای آنکه به عنوان پسماند دفع یا در نقاط مختلف انباشته شوند، می‌توانند با استفاده از فناوری‌های موجود به محصولات جدید تبدیل شوند.

تولید سنگ‌های رزینی و برخی مصالح ساختمانی از باطله‌ها و لجن سنگ‌بری از جمله راهکارهای مطرح‌شده در این زمینه است؛ رویکردی که می‌تواند همزمان دو هدف را دنبال کند؛ کاهش حجم پسماند و ایجاد ارزش اقتصادی از موادی که در شرایط فعلی بخشی از آنها به عنوان ضایعات شناخته می‌شوند.

اگر این رویکرد به صورت عملیاتی دنبال شود، پسماند سنگ‌بری می‌تواند از یک چالش زیست‌محیطی به بخشی از زنجیره تولید تبدیل شود و هزینه‌های ناشی از دفع و انباشت آن نیز کاهش یابد.

گردوغبار سنگ‌بری‌ها؛ مسئله‌ای فراتر از محیط زیست

در این میان، یکی از مهم‌ترین نگرانی‌ها درباره فعالیت واحدهای سنگ‌بری، انتشار گردوغبار و ذرات ریز در محیط پیرامونی است؛ موضوعی که نمی‌توان آن را صرفاً در چارچوب مدیریت پسماند بررسی کرد.

انتشار مداوم گردوغبار می‌تواند محیط پیرامونی واحدهای صنعتی را تحت تأثیر قرار دهد و به همین دلیل، سلامت عمومی نیز باید در تصمیم‌گیری‌های مربوط به فعالیت این واحدها مورد توجه قرار گیرد.

بر همین اساس، مدیریت پسماند سنگ‌بری‌ها در بروجرد اکنون در نقطه‌ای قرار دارد که همزمان باید به چند مسئله پاسخ دهد؛ کنترل آلایندگی، مدیریت پساب و لجن، کاهش انتشار گردوغبار، جلوگیری از انباشت باطله‌ها و در نهایت استفاده مجدد از مواد قابل بازیافت.

بروجرد و ضرورت عبور از مدیریت سنتی پسماند

آنچه از مباحث مطرح‌شده در کارگروه پسماند بروجرد برمی‌آید، این است که مدیریت پسماند در این شهرستان نیازمند عبور از رویکرد صرفاً جمع‌آوری و دفع است.

از یک سو، روستاهای شهرستان باید متناسب با کارکرد اقتصادی و ویژگی‌های محلی خود ساماندهی شوند و از سوی دیگر، پسماندهای صنعتی به ویژه در واحدهای سنگ‌بری باید با استفاده از تجهیزات کنترلی و فناوری‌های جدید مدیریت شوند.

در این میان، تبدیل باطله‌های سنگ‌بری به مصالح و محصولات ساختمانی می‌تواند یک فرصت اقتصادی در دل یک تهدید زیست‌محیطی باشد؛ مشروط بر اینکه این موضوع از مرحله طرح و مصوبه عبور کرده و به برنامه اجرایی مشخص تبدیل شود.

قرار است دستگاه‌های متولی با همکاری واحدهای سنگ‌بری، استفاده از تجهیزات کنترل آلایندگی و بهره‌گیری از باطله‌های تولیدی را پیگیری کنند؛ اقدامی که در صورت اجرای واقعی می‌تواند گامی برای کاهش آلودگی، مدیریت پسماند صنعتی و استفاده دوباره از بخشی از مواد تولیدشده باشد.

اکنون باید منتظر ماند و دید مصوبات کارگروه پسماند بروجرد تا چه اندازه از روی کاغذ به واحدهای سنگ‌بری و روستاهای شهرستان راه پیدا می‌کند؛ چراکه در نهایت، معیار موفقیت هر طرح زیست‌محیطی نه تعداد جلسات و مصوبات، بلکه کاهش واقعی آلودگی و تغییر محسوس وضعیت محیط پیرامونی است.

انتهای پیام/