حجت‌الاسلام دکتر محمدرضا جواهری، عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان، در گفت‌وگو با خبرنگار حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، پیرامون صلح امام حسن مجتبی(ع) با معاویه گفت: واضح است که این یک صلح تحمیلی بود زیرا هدف اصلی امام، نبرد شرافتمندانه و عزتمندانه با معاویه و باند جنایتکار بنی امیه بود و تدابیرش را نیز فراهم کرده بودند؛ از این رو پس از صلح، وقتی به ایشان اعتراض شد که شما شیعیان را برده معاویه قرار داده و ذلیل کردید، امام فرمودند به خدا سوگند صلح به علت نبود یاران بود؛ اگر یاران مجاهد داشتم، با معاویه شب و روز می‌جنگیدم تا خدا بین من و او حکم کند.

وی با تأکید بر اینکه امام حسن مجتبی(ع) در حکومت هفت ماهه خود که منتهی به صلح شد، همواره درصدد نبرد با معاویه و رفع موانع حکومت اسلامی بودند، افزود: گذشته از سخنان و خطبه‌های امام از زمان بیعت مردم با ایشان درباره لزوم تسلیم معاویه، امام حقوق نیروهای رزمنده خود را برای ایجاد انگیزه و آمادگی افزایش داده، جاسوس‌های معاویه در کوفه و بصره را دستگیر و اعدام و در نامه‌های متعدد، معاویه منافق را تهدید به جنگ کرده بودند. همچنین حجر بن عدی را برای بسیج مردم در نخیله فرستاده بودند.

علل صلح امام حسن(ع) از نگاه رهبر شهید

عضو هیأت علمی دانشگاه فردوسی در ادامه به تبیین علل صلح امام حسن(ع) در کتاب «صلح امام حسن؛ باشکوه‌ترین نرمش قهرمانانه تاریخ» ترجمه رهبر شهید انقلاب پرداخت و گفت: نخستین عامل این صلح تحمیلی، خیانت فرماندهان سپاه و پیوستن آنان به لشکر معاویه در اثر دنیاگرایی، و وسوسه ثروت و جایگاه بود که معاویه در این زمینه هزینه گزافی کرد. حتی عبیدالله ابن عباس، پسرعموی امام و فرمانده سپاه ایشان در ازای دریافت یک میلیون درهم همراه دو سوم سپاه امام به معاویه پیوست. کندی نیز با دریافت 500 هزار درهم همراه 200 نفر از بستگانش امام را تنها گذاشت.

حجت‌الاسلام جواهری تصریح کرد: به گزارش شیخ مفید در الارشاد، نیروهای سپاه امام شامل چهار طیف بودند؛  شیعیان واقعی حضرت، خوارج که هدفشان فقط جنگ با معاویه بود نه اطاعت از امر امام، اصحاب فتنه‌ها و اهل طمع که دنبال منافع خود بودند و نهایتاً افرادی که از روی عصبیت قومی و پیروی از سران قبائل خود آمده بودند و شناختی از امام و عقیده راسخ نداشتند.

وی، دروغگویی، شایعه‌پراکنی و تبلیغات گسترده رسانه معاویه که باعث گمراهی و فریب مردم شد را دیگر عامل صلح امام حسن(ع) برشمرد و ابراز کرد: این جوسازی به حدی بود که معاویه به عبیدالله بن عباس، فرمانده سپاه امام نامه نوشت که حسن بن علی با من برای صلح  مکاتبه کرده است، تو چرا جان خود را به خطر می‌اندازی و اصرار به جنگ داری؟. عامل دیگری که در این صلح نقش داشت، حفظ جان شیعیان و سپاهیان امام و پرهیز از خونریزی بی‌حاصل بود؛ چنانکه امام در پاسخ اعتراض شیعیان  به صلح فرمودند: اگر این صلح نبود کسی از شما زنده نمی‌ماند و همه را می‌کشتند.

عضو انجمن معارف اسلامی ایران، نفوذ معاویه در بین سپاه امام و کوفیان را دیگر عامل صلح معرفی و اظهار کرد: باند اموی افرادی را در اطراف امام داشت که حاضر بودند ایشان را به معاویه تحویل دهند یا ترور کنند؛ نامه‌های این‌‎ها به معاویه که به دست امام رسید، شاهد زنده بر بی‌وفایی مردم کوفه و سلب اطمینان امام از آنان و تغییر برنامه نبرد بود.

 حجت‌الاسلام جواهری با اشاره به نظر علامه مجلسی مبنی براینکه هر یک از ائمه اطهار(ع) به آنچه تکلیف شرعی‌شان بود، عمل می‌کردند و تکلیف امام حسن(ع) نیز همان صلح بود، خاطرنشان کرد: صلح امام در شرایط زمانه خود، نرمشی باشکوه و قهرمانانه بود و رازهای پیچیده و پنهانی دارد؛ مانند اقدامات حضرت خضر که موسی از حکمت آن‌ها بی‌اطلاع بود و مدام بر او خرده می‌گرفت.

شرایط زمان ما متفاوت از زمان امام حسن است

وی درباره آثار و فواید این صلح ابراز کرد: امام حسن(ع) درباره صلح فرمودند: این کار برای شیعیانم از آنچه خورشید بر آن طلوع و غروب کند بهتر است. همچنین در پاسخ بی‌بصیرت‌هایی که ایشان را «مذل المومنین» خطاب می‌کردند، فرمودند من «معز المومنین» هستم. آشکارشدن ماهیت واقعی معاویه و شعارهای دروغین او، جلوگیری از موروثی‌شدن حکومت در خاندان معاویه، ایجاد امنیت نسبی برای شیعیان، محدود کردن معاویه به عمل در چارچوب  کتاب خدا و در امان ماندن عراق از چپاول معاویه از دیگر آثار صلح بود.

عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان با اشاره به سوءاستفاده جریان‌های غربگرا از صلح امام حسن(ع) برای توجیه دیپلماسی ذلت گفت: باید با روشنگری، راه سوء استفاده غرب‌زدگان و غرب‌گدایان از صلح امام حسن(ع) را بست؛ بین آنچه در زمان امام اتفاق افتاد با شرایط کنونی فاصله بسیار است؛ در آن زمان امام تنها مانده و ناگزیر به صلح بودند؛ ولی اکنون مردم مبعوث شده و فرماندهان نظامی، شهادت‌طلب و اهل جهاد تا پای جان در صحنه هستند و تحت تأثیر دشمن و وعده‌هایش قرار نگرفته‌اند.

حجت‌الاسلام جواهری با اشاره به پیروزی جمهوری اسلامی ایران در نبرد نظامی با استکبار جهانی یادآور شد: در دیپلماسی و مذاکره هم به فرموده امامین انقلاب، باید سه اصل عزت، حکمت و مصلحت جامعه اسلامی لحاظ شود؛ نمایندگان ایران با قدرت و قاطعیت، حقوق مردم انقلابی را حفظ کنند چراکه هرگونه کوتاهی در این زمینه، برای کشور و جهان اسلام پرهزینه خواهد بود.

خبرنگار: زهرا شریعتی

انتهای پیام/