به گزارش خبرگزاری تسنیم از رشت، رضا معممی‌مقدم، مدیرکل فرهنگی سازمان اوقاف کشور امروز در همایش «یاوران وقف» که در آستانه خواهر امام رشت برگزار شد، با اشاره به جایگاه تاریخی وقف، اظهار کرد: وقف سابقه‌ای فراتر از تاریخ اسلام دارد و در ادیان مختلف نیز نمونه‌هایی از خیر و موقوفات وجود داشته است، اما اسلام این سنت را با نگاهی گسترده‌تر و با هدف خدمت به عموم مردم و رفع نیازهای جامعه توسعه داد.

وی با اشاره به سیره ائمه اطهار(ع) در زمینه وقف افزود: در سیره حضرت علی(ع) و دیگر ائمه(ع)، وقف با نگاه عمومی و برای رفع نیاز مردم مورد توجه قرار گرفته و بخش مهمی از موقوفات علمی نیز در دوره امام باقر(ع) و امام صادق(ع) شکل گرفته و توسعه یافته است.

مدیرکل فرهنگی سازمان اوقاف کشور با بیان اینکه امروز باید رویکردی تحولی به حوزه وقف داشت، افزود: صرف اینکه فردی مالی را وقف کند یا فردی در مجموعه اوقاف مسئولیتی داشته باشد، به معنای پایان مسئولیت نیست؛ بلکه باید برای احیای موقوفات، اجرای نیت واقف و بازگرداندن دارایی‌های وقفی به چرخه خدمت‌رسانی به جامعه تلاش کرد.

معممی‌مقدم با تأکید بر ضرورت تعیین تکلیف املاک وقفی در اختیار دستگاه‌های مختلف گفت: موقوفات، اموال شخصی یک فرد یا سازمان نیستند که هر دستگاهی بتواند بر اساس نیاز خود آنها را در اختیار بگیرد و برای سال‌ها حقوق مربوط به آن را پرداخت نکند.

وی با بیان اینکه بخشی از موقوفات در اختیار دستگاه‌های اجرایی، دانشگاهی، دولتی و حتی برخی مجموعه‌های دیگر قرار دارد، گفت: در مواردی با وجود برگزاری نشست‌ها و تفاهم‌ها، تعیین تکلیف این املاک به نتیجه نرسیده است؛ در حالی که ادامه این وضعیت باعث خارج شدن موقوفات از چرخه اجرای نیت واقف می‌شود.

به گفته مدیرکل فرهنگی سازمان اوقاف کشور، اگر یک دستگاه دولتی یا حاکمیتی از ملک وقفی استفاده می‌کند، مسیر قانونی برای تعیین تکلیف و پرداخت حقوق آن وجود دارد و انتظار از دستگاه‌های حاکمیتی تقابل با اوقاف نیست، بلکه باید در همکاری با این سازمان برای تعیین وضعیت موقوفات پیشگام باشند.

معممی‌مقدم با بیان اینکه سازمان اوقاف مالک موقوفات نیست، اظهار کرد: سازمان اوقاف متولی اجرای نیت واقف است و موقوفات در حقیقت امانتی هستند که برای یک هدف مشخص به جامعه سپرده شده‌اند؛ بنابراین اگر حق یک موقوفه تضییع شود یا نیت واقف اجرا نشود، تنها یک پرونده اداری معطل نمانده، بلکه بخشی از حقوق مردم و موقوف‌علیهم نادیده گرفته شده است.

وی با اشاره به پیامدها دست درازی به املاک موقوفی افزود: نتیجه خارج شدن موقوفات از چرخه بهره‌برداری می‌تواند محروم شدن یک نیازمند از حمایت، تعطیل شدن یک فعالیت مذهبی یا فرهنگی، کاهش امکان کمک به دانش‌آموزان و بیماران و ایجاد آسیب در بخش‌های مختلف اجتماعی باشد.

مدیرکل فرهنگی سازمان اوقاف کشور با اشاره به گستردگی موقوفات در کشور بیان کرد: بیش از 216 هزار موقوفه و حدود یک‌ونیم میلیون رقبه در کشور وجود دارد و با توجه به گستردگی این مجموعه، سازمان اوقاف به‌تنهایی نمی‌تواند تمام ظرفیت موجود را شناسایی، حفظ و احیا کند.

معممی‌مقدم بر استفاده از ظرفیت مردم و تشکل‌های تخصصی تأکید کرد و گفت: باید شبکه‌ای از «یاوران وقف» با حضور پزشکان، دانشجویان، حوزویان، متخصصان و دیگر گروه‌های اجتماعی شکل بگیرد تا مردم در شناسایی، صیانت و احیای موقوفات نقش فعال داشته باشند.

وی «نهضت صیانت از موقوفات» را ضروری دانست و بیان کرد: حفظ موقوفات تنها وظیفه سازمان اوقاف نیست، بلکه یک میراث عمومی است و مردم، دستگاه‌های فرهنگی، قضایی، قانون‌گذاری و اجرایی باید هر کدام در این زمینه نقش خود را ایفا کنند.

مدیرکل فرهنگی سازمان اوقاف کشور با اشاره به ظرفیت دستگاه‌های فرهنگی کشور اظهار کرد: در سند ملی ارتقای فرهنگ، دستگاه‌های متعددی مسئولیت فرهنگی دارند و موضوع وقف نیز نباید صرفاً به سازمان اوقاف محدود شود؛ بلکه همه دستگاه‌های مرتبط باید در ترویج فرهنگ وقف و صیانت از موقوفات مشارکت کنند.

معممی‌مقدم همچنین بر ضرورت تکمیل بانک اطلاعاتی موقوفات تأکید کرد و گفت: باید اطلاعات موقوفات به‌صورت دقیق جمع‌آوری و در اختیار مردم قرار گیرد تا اگر موقوفه‌ای در گذشته وجود داشته اما امروز ناشناخته است یا سند و اطلاعات آن در دسترس نیست، امکان شناسایی و احیای آن فراهم شود.

به گفته وی، سازمان اوقاف آمادگی دارد اطلاعات و مستندات مربوط به موقوفات ناشناخته و حقوق تضییع‌شده آنها را بررسی و در صورت احراز، برای احیای این حقوق اقدام کند.

مدیرکل فرهنگی سازمان اوقاف کشور در ادامه از مردم خواست در این زمینه مشارکت کنند و بیان کرد: هر فردی موقوفه‌ای را می‌شناسد که فراموش شده یا از چرخه بهره‌برداری خارج شده است و همچنین هر کس سند یا اطلاعاتی درباره یک موقوفه در اختیار دارد، آن را به سازمان اوقاف معرفی کند.

معممی‌مقدم تأکید کرد که هدف از این اقدامات، صرفاً توسعه تشکیلات اوقاف نیست، بلکه بازگرداندن برکت موقوفات به جامعه و اجرای نیت واقفان است؛ چراکه منابع حاصل از موقوفات باید در مسیرهایی مانند حمایت از نیازمندان، درمان، آموزش، امور فرهنگی و سایر نیات تعیین‌شده توسط واقفان هزینه شود.

وی با تأکید بر ضرورت تقویت مشارکت اجتماعی در حوزه وقف خاطرنشان کرد: صیانت از موقوفات، صیانت از میراثی است که مردم در طول قرن‌ها برای خدمت به جامعه ایجاد کرده‌اند و احیای هر موقوفه می‌تواند بخشی از ظرفیت‌های فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی جامعه را دوباره فعال کند.

انتهای پیام/