به گزارش خبرگزاری تسنیم از بوشهر، دوازدهم شهریورماه، یادآور شهادت مردی از خطه جنوب ایران است که نامش با غیرت، آزادگی و ایستادگی در برابر استعمار گره خورده است؛ شهید رئیسعلی دلواری، سردار نام‌آور تنگستان، قهرمانی برخاسته از دل نخلستان‌های بوشهر که در روزگار هجوم بیگانگان، سلاح بر زمین نگذاشت و اجازه نداد پرچم بیگانه بر خاک ایران افراشته بماند.

رئیسعلی دلواری تنها یک مبارز محلی نبود؛ او نماد اراده ملتی بود که در یکی از دشوارترین دوره‌های تاریخ معاصر، برای حفظ استقلال و تمامیت ارضی کشور ایستاد. مبارزه او از دلوار آغاز شد، اما پژواک شجاعتش در سراسر ایران طنین انداخت و به بخشی ماندگار از حافظه تاریخی ملت تبدیل شد.

طلوع یک قهرمان در دلوار

رئیسعلی در سال 1261 هجری شمسی در شهر دلوار، از توابع شهرستان تنگستان، دیده به جهان گشود. او در خانواده‌ای متدین و مبارز پرورش یافت و از کودکی با مفاهیمی چون عزت، دیانت، دفاع از مردم و بی‌اعتنایی به زورگویی بیگانگان آشنا شد.

دلوار در آن روزگار، شهری ساحلی و راهبردی در جنوب ایران بود؛ منطقه‌ای که نزدیکی‌اش به خلیج فارس، آن را در معرض تحولات سیاسی و نظامی قرار می‌داد. مردم این دیار اگرچه از امکانات نظامی گسترده برخوردار نبودند، اما سرمایه‌ای بزرگ در اختیار داشتند: ایمان، شناخت سرزمین و روحیه‌ای شکست‌ناپذیر.

رئیسعلی در چنین محیطی رشد کرد؛ محیطی که در آن دفاع از خانه و وطن، نه یک شعار، بلکه بخشی از زندگی روزمره مردم بود.

‌وقتی استعمار به سواحل جنوب رسید.

در سال‌های جنگ جهانی اول، دولت انگلستان با هدف حفظ منافع استعماری خود و تسلط بر راه‌های ارتباطی و منابع منطقه، به جنوب ایران چشم دوخت. نیروهای انگلیسی در مردادماه 1294 هجری شمسی به سواحل بوشهر حمله کردند و این شهر را به اشغال خود درآوردند.

اشغال بوشهر برای مردم جنوب، تنها تصرف یک شهر نبود؛ تعرضی آشکار به استقلال ایران و هشداری جدی برای آینده کشور محسوب می‌شد. در شرایطی که حکومت مرکزی توان مقابله مؤثر با نیروهای بیگانه را نداشت، مردم محلی به میدان آمدند و بار دفاع از وطن را بر دوش گرفتند.

در این میان، رئیسعلی دلواری با تکیه بر نیروهای مردمی تنگستان و دشتی، مبارزه‌ای گسترده را علیه قوای انگلیس آغاز کرد. او به‌خوبی می‌دانست که در برابر ارتشی مجهز، امکان پیروزی در جنگی کلاسیک دشوار است؛ بنابر این با شناخت دقیق از جغرافیای منطقه، استفاده از شیوه‌های چریکی و بهره‌گیری از پشتیبانی مردم، ضربه‌های سنگینی بر نیروهای مهاجم وارد کرد.

مبارزه‌ای که از دل مردم برخاست

رمز ماندگاری نهضت رئیسعلی دلواری، تنها در شجاعت شخصی او خلاصه نمی‌شود. او توانست مردم منطقه را با خود همراه کند و دفاع از ایران را به حرکتی عمومی تبدیل سازد.

تنگستانی‌ها و دشتستانی‌ها در کنار رئیسعلی ایستادند؛ مردانی که با سلاح‌های محدود، اما با اراده‌ای بزرگ، در برابر یکی از قدرت‌های نظامی آن روز جهان مقاومت کردند. آنان راه‌های منطقه را می‌شناختند، با آب‌وهوا و زمین آشنا بودند و از حمایت مردم برخوردار بودند؛ مزیت‌هایی که در میدان مبارزه، برتری تجهیزات دشمن را تا حد زیادی خنثی می‌کرد.

رئیسعلی برای مردم خود تنها یک فرمانده نبود؛ او پیش از آنکه دستور دهد، خود در خط مقدم می‌ایستاد. همین حضور، اعتماد و پیوند عمیق میان رهبر و مردم را به وجود آورد؛ پیوندی که موجب شد مبارزه جنوب ایران، به یکی از برجسته‌ترین جلوه‌های مقاومت ملی در تاریخ معاصر تبدیل شود.

پیمان با عزت؛ تسلیم هرگز

انگلیسی‌ها برای پایان دادن به مقاومت رئیسعلی، پیشنهادهایی برای مصالحه و همکاری به او ارائه کردند. اما پاسخ سردار تنگستان روشن بود: حفظ عزت ایران، ارزشمندتر از هر امتیاز و وعده‌ای است.

در نگاه رئیسعلی، مبارزه با استعمار تنها یک درگیری نظامی نبود؛ مسئله، دفاع از هویت و حق حاکمیت مردم بر سرزمین‌شان بود. او نمی‌خواست مردم جنوب، شاهد تحقیر کشورشان باشند و نمی‌پذیرفت که بیگانگان برای آینده ایران تصمیم بگیرند.

این ایستادگی، رئیسعلی را به چهره‌ای فراتر از یک فرمانده محلی تبدیل کرد؛ شخصیتی ملی که مفهوم استقلال را با زبان عمل به نمایش گذاشت.

رئیسعلی که با شناخت دقیق از جغرافیای منطقه و بهره‌گیری از شیوه‌های چریکی ضربات سنگینی بر پیکره قوای استعمارگر وارد کرده بود، سرانجام در محلی به نام تنگک صفر هنگام شبیخون به قوای بریتانیا، توسط فردی نفوذی از پشت سر هدف گلوله قرار گرفت و در سن 33 سالگی به شهادت رسید.

تاریخ دقیق این واقعه در منابع معتبر، شب 23 شوال 1333 قمری برابر با 3 سپتامبر 1915 میلادی نقل شده است که با 12 شهریور تقویم خورشیدی رایج آن زمان مطابقت دارد.

نویسنده: سیده فردوس رضوی فعال رسانه‌ای استان بوشهر

انتهای پیام/