تفکیک زمانی یا فرار از پاسخگویی؛ بیانیه مبهم ارشاد درباره جشنواره مد
- اخبار استانها
- اخبار آذربایجان شرقی
- 13 شهريور 1405 - 12:47
بهگزارش خبرگزاری تسنیم از تبریز، در روزهای 9 و 10 شهریور، برنامهای در حوزه مد و لباس با مجریگری یک مؤسسه فرهنگی و هنری برگزار شد که انتشار تصاویر و ویدئوهایی از آن، واکنشهایی را در فضای رسانهای و میان فعالان فرهنگی و اجتماعی برانگیخت.
محتوای منتشر شده، بهویژه از منظر نحوه پوشش برخی حاضران و میزان رعایت ضوابط اعلام شده برای چنین برنامههایی، پرسشهایی را درباره چارچوب قانونی رویداد، محدوده مجوز صادرشده و کیفیت نظارت دستگاه مسئول به وجود آورد.
روایت ارشاد از دو برنامه مستقل
ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان شرقی در واکنش به این حواشی اعلام کرد جشنواره رسمی مد و لباس در 9 شهریور با مجوز و مطابق ضوابط برگزار شده و تصاویر محل مناقشه را نمیتوان بدون احراز دقیق زمان، مکان و منشأ تولید، به آن منتسب کرد.
براساس این بیانیه، برنامه برگزار شده در 10 شهریور رویدادی مستقل از جشنواره روز قبل بوده و نحوه برگزاری و میزان انطباق آن با ضوابط و مجوزهای مربوط، در دست بررسی قرار دارد، همچنین اعلام شده است که مؤسسه برگزارکننده برای ارائه توضیحات و مستندات به ادارهکل احضار شده است.
با این حال بیانیه منتشر شده به پرسش اصلی پاسخ روشنی نمیدهد؛ نسبت واقعی میان برنامههای 9 و 10 شهریور چه بوده است؟ هر دو برنامه در دو روز متوالی، در حوزه مد و لباس و با مسئولیت یک مؤسسه برگزار شدهاند، اما ادارهکل بدون انتشار مجوزها، جدول زمانبندی، اطلاعات محل برگزاری، عناوین رسمی و مشخصات عوامل اجرایی، برنامه روز دوم را مستقل از جشنواره معرفی کرده است.
در مقابل، اطلاعرسانیهای منتشر شده درباره برگزاری یک برنامه دو روزه و تداوم فعالیت همان مؤسسه در روز دوم، این احتمال را تقویت میکند که برنامه 10 شهریور در عمل ادامه همان رویداد بوده باشد. روشن شدن قطعی این موضوع، مستلزم انتشار اسناد، مجوزها و برنامه اجرایی هر دو روز است.
اهمیت این پرسش فقط به انتساب چند تصویر یا ویدئو محدود نمیشود. موضوع اصلی شفافیت در صدور و اجرای مجوز، کیفیت نظارت ادارهکل، حدود مسئولیت برگزارکننده و چگونگی پاسخگویی دستگاه متولی در برابر افکار عمومی است.
بیانیهای که بر ابهامات افزود
بیانیه ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان شرقی درباره حواشی رویداد مد و لباس، بهجای رفع ابهام، پرسشهای تازهای درباره نحوه صدور مجوز، حدود نظارت و مسئولیت دستگاه متولی ایجاد کرده است.
محور اصلی این بیانیه، تفکیک جشنواره رسمی 9 شهریور از برنامه برگزار شده در 10 شهریور و معرفی برنامه روز دوم بهعنوان «رویدادی مستقل» است؛ ادعایی که دستکم در متن منتشر شده، مستندات کافی برای اثبات آن ارائه نشده است.
براساس توضیحات خود ادارهکل، جشنواره مد و لباس دارای مجوز در 9 شهریور با مجریگری یک مؤسسه فرهنگی و هنری برگزار شده و برنامه همین مؤسسه یک روز بعد نیز ادامه یافته است. بنابراین سخن از دو برنامه در یک حوزه فعالیت، طی دو روز متوالی و با مسئولیت یک مؤسسه واحد است. چنین شرایطی احتمال پیوستگی اجرایی، تبلیغاتی و سازمانی میان برنامههای دو روز را مطرح میکند.
ادعای استقلال بدون انتشار مستندات
ادارهکل مدعی است برنامه 10 شهریور از حیث زمان، فرایند اجرایی و ماهیت، مستقل از جشنواره روز قبل بوده است؛ اما در بیانیه توضیح نمیدهد عنوان رسمی برنامه دوم چه بوده، در چه محلی برگزار شده، چه مجوزی داشته، عوامل اجرایی آن چه کسانی بودهاند و چه تفاوت مشخصی در ساختار، مخاطبان، تبلیغات و محتوای آن با جشنواره 9 شهریور وجود داشته است.
همچنین پایان رویداد در روز نخست و آغاز رویدادی مستقل در روز دوم، پیشتر در فراخوانها، پوسترها، جدول زمانبندی یا اطلاعرسانیهای عمومی اعلام نشده بود. در مقابل، اطلاعرسانی درباره برگزاری برنامهای دو روزه بهصورت گسترده در فضای مجازی انتشار یافته بود. ادارهکل باید توضیح دهد که بر چه اساس، آنچه پیش از برگزاری بهعنوان برنامهای دو روزه معرفی شده، پس از بروز حواشی به دو رویداد مستقل تفکیک شده است.
در چنین وضعیتی، صرف تکرار عبارت «رویداد مستقل» نمیتواند جایگزین انتشار اسناد شود. استقلال دو برنامه باید با مجوزهای جداگانه، عناوین رسمی متفاوت، جدولهای اجرایی مستقل یا دیگر مستندات قابل ارزیابی اثبات شود.
پایان مجوز به معنای پایان رویداد نیست
صرف آن که مجوز جشنواره برای 9 شهریور صادر شده باشد، ثابت نمیکند برنامه روز بعد از نظر واقعی و اجرایی رویدادی مستقل بوده است. محدود بودن مدت مجوز فقط محدوده قانونی فعالیت را نشان میدهد، نه لزوماً هویت واقعی برنامهای را که پس از پایان اعتبار آن ادامه یافته است.
اگر برنامه 10 شهریور با همان عنوان یا نشان، در همان محل، با همان برگزارکننده، عوامل، شرکتکنندگان، تجهیزات، دکور، تبلیغات یا فرایند ثبتنام برگزار شده باشد، این احتمال جدی مطرح میشود که برنامه روز دوم، ادامه عملی همان رویداد بوده، اما خارج از محدوده زمانی یا محتوایی مجوز برگزار شده است.
در واقع باید میان «پایان اعتبار مجوز» و «پایان واقعی رویداد» تفاوت قائل شد. ممکن است برای یک جشنواره مجوز یکروزه صادر شده باشد، اما فعالیتهای آن در عمل در روز بعد نیز ادامه پیدا کند. در چنین شرایطی، تغییر تاریخ یا عنوان برنامه نمیتواند بهتنهایی هویت اجرایی آن را تغییر دهد.
وظیفه دستگاه صادرکننده مجوز آن است که درباره چگونگی ادامه برنامه، میزان اطلاع و نظارت خود و حدود مسئولیت برگزارکننده توضیح دهد؛ نه اینکه صرفاً با تغییر عنوان برنامه روز دوم، نسبت آن را با جشنواره رسمی منتفی اعلام کند.
تناقض میان ادعای قطعی و بررسی ناتمام
ابهام مهمتر آن است که ادارهکل از یک سو استقلال برنامه 10 شهریور را با لحنی قطعی مطرح میکند و از سوی دیگر میگوید نحوه برگزاری، مستندات، میزان انطباق با ضوابط و حدود مسئولیت عوامل همچنان در حال بررسی است.
اگر بررسیها هنوز تکمیل نشده است، بر چه مبنایی استقلال دو برنامه پیشاپیش احراز شده؟ اگر ادارهکل برای این ادعا مستندات کافی در اختیار دارد، چرا آنها را بهصورت شفاف منتشر نمیکند؟ و اگر ماهیت و وضعیت قانونی برنامه دوم هنوز در حال بررسی است، چگونه میتوان پیش از پایان تحقیقات، ارتباط اجرایی آن با جشنواره روز نخست را بهطور قطعی نفی کرد؟
این دو موضع با یکدیگر سازگار نیستند. ادارهکل نمیتواند همزمان از ناتمام بودن بررسیها سخن بگوید و یکی از مهمترین نتایج همان بررسی، یعنی استقلال کامل برنامه روز دوم، را قطعی اعلام کند.
بار اثبات فقط بر دوش منتقدان نیست
تأکید ادارهکل بر اینکه تصاویر منتشر شده را نمیتوان بدون احراز زمان و مکان به جشنواره 9 شهریور منتسب کرد، از منظر حرفهای و رسانهای قابل توجه است؛ اما همین معیار باید درباره ادعای استقلال برنامه 10 شهریور نیز رعایت شود.
همانگونه که منتقدان و رسانهها برای انتساب تصاویر به جشنواره رسمی باید مستندات قابل اتکا ارائه کنند، ادارهکل نیز برای تفکیک قطعی دو برنامه باید اسناد روشن و قابل ارزیابی منتشر کند. نمیتوان بار اثبات را فقط بر دوش منتقدان گذاشت و در مقابل، یک ادعای اداری را بدون انتشار شواهد کافی، حقیقتی قطعی تلقی کرد.
تردید در انتساب تصاویر، بهخودیخود استقلال رویداد دوم را اثبات نمیکند. این دو، ادعاهایی جداگانهاند و هر کدام به مستندات مستقل نیاز دارند.
مسئولیت مجری، رافع مسئولیت ناظر نیست
در بخش دیگری از بیانیه تأکید شده است که صدور مجوز به معنای انتقال مسئولیت اجرای برنامه به دستگاه صادرکننده نیست. تردیدی نیست که مسئولیت مستقیم رعایت مفاد مجوز، مدیریت عوامل اجرایی و جلوگیری از اقدامات خارج از چارچوب مصوب بر عهده برگزارکننده است؛ اما این اصل نباید به نفی مسئولیت نظارتی ادارهکل تعبیر شود.
دستگاه صادرکننده مجوز نیز در قبال چگونگی صدور مجوز، بررسی صلاحیت برگزارکننده، طراحی سازوکار نظارت، رسیدگی به تخلفات احتمالی و جلوگیری از ادامه فعالیت خارج از چارچوب قانونی مسئولیت دارد. تفکیک مسئولیت اجرایی برگزارکننده از مسئولیت نظارتی ادارهکل صحیح است، اما حذف مسئولیت نظارتی به بهانه مسئول بودن مجری، پذیرفتنی نیست.
اگر برنامه روز دوم فاقد مجوز مستقل بوده یا خارج از مفاد مجوز جشنواره برگزار شده است، این پرسش مطرح میشود که ادارهکل چه زمانی از ادامه برنامه مطلع شده و چه اقدامی برای جلوگیری از آن انجام داده است. اگر نیز برنامه دوم مجوز داشته، مشخصات این مجوز باید برای رفع ابهام در اختیار افکار عمومی قرار گیرد.
هفت پرسش بیپاسخ از ادارهکل ارشاد
برای رفع ابهامات موجود، ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان شرقی باید بهصورت مشخص به این پرسشها پاسخ دهد:
1. مجوز جشنواره 9 شهریور برای چه عنوان، محل، ساعت و محتوایی صادر شده بود؟
2. برنامه 10 شهریور با چه عنوان و براساس کدام مجوز برگزار شد؟
3. محل، عوامل اجرایی، شرکتکنندگان و ساختار تبلیغاتی دو برنامه چه تفاوتهایی داشت؟
4. آیا برنامه روز دوم پیش از برگزاری بهعنوان رویدادی مستقل معرفی شده بود؟
5. ناظران ادارهکل تا چه مرحلهای در محل حضور داشتند و چه گزارشهایی ثبت کردهاند؟
6. ادارهکل براساس کدام اسناد و پیش از پایان بررسیها، استقلال دو برنامه را اعلام کرده است؟
7. اگر برنامه دوم فاقد مجوز یا خارج از مفاد مجوز بوده، چرا از برگزاری یا ادامه آن جلوگیری نشده است؟
افکار عمومی از ادارهکل انتظار صدور حکم شتابزده علیه اشخاص یا مجموعهها را ندارد، اما حق دارد بداند چه برنامهای مجوز داشته، در هر یک از دو روز چه اتفاقی افتاده و دستگاه مسئول چگونه بر اجرای مجوز نظارت کرده است. پاسخ به این مطالبه با عبارتهایی کلی مانند «رویداد مستقل»، «در دست بررسی» یا «مسئولیت برگزارکننده» ممکن نیست.
تا زمانی که مجوزها، جدول زمانبندی، اطلاعرسانیهای رسمی، مشخصات محل و عوامل اجرایی دو روز منتشر نشود، تفکیک جشنواره 9 شهریور از برنامه 10 شهریور، بیش از آن که واقعیتی اثبات شده باشد، ادعایی اداری و نیازمند اثبات است.
ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان شرقی باید بهجای تفکیک لفظی و تقویمی، نسبت واقعی دو برنامه و حدود مسئولیت خود و برگزارکننده را با انتشار اسناد روشن کند. شفافیت در این موضوع نه با صدور بیانیهای مبهم، بلکه با ارائه مستندات و پاسخگویی دقیق محقق میشود.
انتهای پیام/