به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، همزمان با هفته وقف، آیین تجلیل از یاوران وقف در مشهد مقدس برگزار شد.

این برنامه با زیارت حرم مطهر امام رضا(ع) و ادای احترام به شهدا آغاز شد و با بازدید از موزه وقف و نمایشگاه «شهر وقف» ادامه پیدا کرد؛ نمایشگاهی که در غرفه‌های مختلف خود، تصویری از ظرفیت‌های تاریخی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی وقف در خراسان رضوی ارائه می‌کند.

مراسم مورد اشاره با حضور حجت‌الاسلام والمسلمین سیدمهدی خاموشی، رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه، مدیران و معاونان سازمان اوقاف، استاندار خراسان رضوی و جمعی از یاوران وقف همراه بود.

نخستین بخش این برنامه با حضور در حرم مطهر حضرت علی بن موسی‌الرضا(ع) و زیارت بارگاه ملکوتی امام رضا(ع) همراه شد و حاضران با ادای احترام و تجدید میثاق با رهبر شهید، برنامه‌های هفته وقف را دنبال کردند.

روایتی از نیت واقفان در گذر تاریخ

در ادامه، حاضران از موزه وقف بازدید کردند؛ موزه‌ای که بخشی از تاریخ و فرهنگ وقف را در قالب اسناد و آثار تاریخی به نمایش گذاشته است. در این موزه، وقف‌نامه‌های قدیمی با موضوعات مختلف از جمله وقف برای تعزیه‌داری، تأمین روشنایی حمام محله نو و بازار، مسجد گوهرشاد و کمک به فقرا و مساکین در معرض دید بازدیدکنندگان قرار داشت.

همچنین دست‌نوشته‌های خطی تفاسیر قرآن، ظروف مسی، زینت‌آلات و دیگر اشیای مرتبط با موقوفات از جمله آثار موجود در این موزه بود. این اسناد و آثار تاریخی نشان می‌دهد که وقف در طول تاریخ، متناسب با نیازهای جامعه شکل گرفته و واقفان، بخشی از سرمایه خود را برای رفع نیازهای مذهبی، اجتماعی و عمومی مردم اختصاص داده‌اند.

تصویر ظرفیت‌های امروز وقف

در ادامه این برنامه، حجت‌الاسلام والمسلمین سیدمهدی خاموشی، رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه، به همراه مدیران و معاونان سازمان و استاندار خراسان رضوی از نمایشگاه «شهر وقف» بازدید کردند. این نمایشگاه در بخش‌های مختلف، ظرفیت‌های وقف را از ابعاد اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی به نمایش گذاشته و تلاش دارد نشان دهد که موقوفات علاوه بر حفظ میراث واقفان، می‌توانند در حل مسائل امروز جامعه نیز نقش‌آفرین باشند.

موقوفه گوهرشاد؛ نمونه‌ای از اقتصاد مولد و بهره‌وری موقوفات

یکی از غرفه‌های نمایشگاه به اقدامات شاخص موقوفه گوهرشاد بیگم در معاونت مدیریت بهره‌وری اقتصادی اختصاص داشت. در این غرفه، مجموعه‌ای از اقدامات و پروژه‌های اقتصادی و عمرانی این موقوفه معرفی شده بود که از جمله آنها می‌توان به انعقاد قرارداد واردات دام و صدور مجوز واردات دام اصیل از کشور اسپانیا برای سایت قوچکی با همکاری مجموعه‌های تخصصی مرتبط با اصلاح نژاد دام و امور عشایری اشاره کرد.

همچنین احداث سالن دامداری به مساحت 2100 مترمربع در دست اقدام و پیشرفت 80 درصدی سالن دامداری گوشتی از دیگر اقدامات معرفی‌شده در این غرفه بود. در بخش کشاورزی نیز الحاق اراضی کشاورزی به موقوفه به مساحت هفت هکتار و توسعه فعالیت‌های کشاورزی مورد توجه قرار گرفته بود.

از دیگر اقدامات معرفی‌شده، اجرای طرح‌های مرتبط با تأمین و مدیریت منابع آب، توسعه زیرساخت‌های کشاورزی و دامداری و افزایش بهره‌وری فعالیت‌های اقتصادی موقوفه بود. این غرفه همچنین به معرفی موقوفه گوهرشاد بیگم به عنوان کشاورز نمونه گوشت؟ نه؛ بلکه در بخش کشاورزی، موقوفه گوهرشاد به عنوان کشاورز نمونه تولیدکننده ذرت با عملکرد 9 تن در هکتار معرفی شده بود.

در حوزه مدیریتی نیز ایجاد سامانه حقوقی موقوفات گوهرشاد بیگم در راستای جامع تجارت از دیگر اقدامات معرفی‌شده بود. همچنین تجهیز دامداری به دستگاه فیدرمیکسر 7 مترمکعبی، احداث استخر ذخیره پساب با ظرفیت 4000 مترمکعب، اقدامات مربوط به اصلاح و نوسازی باغات با کاشت حدود 2400 اصله نهال و توسعه زیرساخت‌های آبیاری و انرژی از دیگر فعالیت‌هایی بود که در این غرفه به نمایش گذاشته شده بود.

در بخش دیگری از این غرفه، به تغییر تعرفه برق مجموعه به‌منظور مدیریت مصرف انرژی و همچنین احداث انشعاب گاز و تأمین زیرساخت‌های انرژی اشاره شده بود. مجموع این اقدامات، نمونه‌ای از حرکت موقوفات به سمت بهره‌وری اقتصادی، توسعه فعالیت‌های مولد، افزایش درآمد پایدار و استفاده بهینه از ظرفیت‌های موجود است؛ رویکردی که می‌تواند زمینه اجرای هرچه بهتر نیات واقفان را فراهم کند.

بقاع متبرکه؛ پایگاه‌های فرهنگی و اجتماعی

یکی دیگر از غرفه‌های نمایشگاه «شهر وقف» به امور فرهنگی بقاع متبرکه اختصاص داشت و مجموعه‌ای از برنامه‌ها و فعالیت‌های فرهنگی اجراشده در این اماکن را معرفی می‌کرد. براساس اطلاعات ارائه‌شده در این غرفه، برنامه‌های فرهنگی ویژه بقاع متبرکه شامل طرح آرامش بهاری در ایام عید نوروز، نشاط معنوی در ایام تعطیلات تابستان، ضیافت الهی در ایام ماه رمضان، طرح ولایت علوی در ایام دهه ولایت، طرح بصیرت عاشورایی در ایام محرم و صفر و طرح پاس نبوی در ایام فاطمیه در 135 بقعه متبرکه اجرا شده است.

در بخش دیگری از این غرفه، به استقرار 40 مبلغ در بقاع متبرکه شاخص و اعزام بیش از یک‌هزار و 500 مبلغ در مناسبت‌های مختلف سال اشاره شده بود. این مبلغان در برگزاری برنامه‌های مذهبی، اقامه نماز جماعت، ارائه مشاوره و پاسخگویی به مسائل شرعی و اعتقادی فعالیت دارند.

همچنین همکاری بیش از 110 مبلغ خواهر برای اجرای برنامه‌های فرهنگی بقاع متبرکه از دیگر اقدامات معرفی‌شده بود که شامل برگزاری دوره‌های سبک زندگی اسلامی، کلاس‌های آموزشی و مشاوره می‌شود.

اجرای طرح «شمیم معرفت» با هدف توانمندسازی خادمان افتخاری بقاع متبرکه با مشارکت بیش از یک‌هزار نفر و برگزاری دوره‌های آموزشی برای امنا و خدام بقاع متبرکه با حضور بیش از 700 نفر نیز در این غرفه به نمایش گذاشته شده بود. همچنین راه‌اندازی 69 مرکز افق برای مدیریت فعالیت‌های اجتماعی، فرهنگی و قرآنی بقاع متبرکه، بخش دیگری از اقدامات معرفی‌شده در این غرفه بود.

هدایت نیت‌های خیر به سمت نیازهای جامعه

غرفه دیگری از نمایشگاه با عنوان «امور اجتماعی؛ وقف‌های جدید» به معرفی فعالیت‌های مرتبط با توسعه وقف‌های جدید اختصاص داشت. در این بخش اعلام شده است که 14 دفتر مشاوره وقف در خراسان رضوی فعالیت دارند که در یک سال اخیر زمینه ایجاد 94 وقف جدید را فراهم کرده‌اند.

همچنین در این غرفه از برگزاری 98 نشست علمی و صنفی وقف خبر داده شده بود؛ نشست‌هایی که با هدف توسعه گفتمان وقف، تبیین ظرفیت‌های آن و ارتباط با گروه‌های مختلف جامعه برگزار شده است. در بخش «نمونه‌ای از وقف‌های شاخص» نیز موقوفات مختلفی معرفی شده بودند؛ از جمله:

موقوفه گوهرشاد با 43 هزار و 900 رقبه و نیت تأمین هزینه‌های مسجد گوهرشاد
موقوفه میرزای ناظر با 24 هزار و 19 رقبه و نیت‌هایی در حوزه درمان، ایتام و امور مذهبی
موقوفه الکاسفی با 5 هزار و 202 رقبه و نیت تأمین هزینه‌های امامزاده سیدحمزه کاشمر
و همچنین موقوفات جدید با نیت‌های متنوع که متناسب با نیازهای روز جامعه ایجاد شده‌اند.

این بخش از نمایشگاه بر اهمیت مشاوره تخصصی به خیرین و واقفان برای انتخاب موضوعات مورد نیاز جامعه تأکید داشت و نشان می‌داد که سنت وقف همچنان می‌تواند متناسب با مسائل جدید اجتماعی توسعه پیدا کند.

«شمیم خدمت»؛ هر خانه یک کارگاه

یکی دیگر از غرفه‌های نمایشگاه «شهر وقف» به طرح «شمیم خدمت» اختصاص داشت؛ طرحی در حوزه امور اجتماعی که با هدف توانمندسازی، تولید و اشتغال و با شعار «هر خانه یک کارگاه» در جوار بقاع متبرکه اجرا می‌شود. این طرح با استفاده از ظرفیت بقاع متبرکه، زمینه کارآفرینی و اشتغال افراد کم‌برخوردار را فراهم می‌کند و تلاش دارد آموزش و مهارت‌آموزی را به تولید و اشتغال پیوند بزند.

بر اساس اطلاعات ارائه‌شده در این غرفه، طرح شمیم خدمت در استان خراسان رضوی در بیش از 20 بقعه متبرکه اجرا شده است. سه محور اصلی این طرح شامل کلاس‌های آموزشی، کارگاه‌های تولیدی و بازارچه فروش محصولات است. در کلاس‌های آموزشی، مهارت‌های مورد نیاز برای اشتغال آموزش داده می‌شود؛ در کارگاه‌های تولیدی، این مهارت‌ها به تولید محصول تبدیل می‌شود و در بازارچه‌ها نیز محصولات تولیدشده به فروش می‌رسد.

بر اساس اطلاعات این غرفه، مجموع این فعالیت‌ها در بیش از 20 بقعه متبرکه، زمینه آموزش و اشتغال بیش از 400 نفر در سال را فراهم کرده است. طرح شمیم خدمت، نمونه‌ای از کارکرد اجتماعی بقاع متبرکه است که تلاش دارد ظرفیت این اماکن را از یک فضای صرفاً زیارتی و فرهنگی فراتر برده و به بستری برای توانمندسازی، مهارت‌آموزی، تولید و اشتغال اقشار کم‌برخوردار تبدیل کند.

از وقف تاریخی تا وقف آینده‌نگر

بازدید از نمایشگاه «شهر وقف» در مشهد مقدس، در کنار بازدید از موزه وقف، تصویری چندوجهی از این سنت ماندگار ارائه کرد؛ تصویری که از وقف‌نامه‌های تاریخی و نیت واقفان برای مسجد، تعزیه‌داری، روشنایی و حمایت از فقرا و مساکین آغاز می‌شود و در ادامه به اقتصاد مولد، کشاورزی و دامداری، فعالیت‌های فرهنگی بقاع متبرکه، وقف‌های جدید، مشاوره وقف، توانمندسازی و اشتغال می‌رسد.

غرفه‌های این نمایشگاه نشان می‌دهد که وقف در خراسان رضوی، همزمان با حفظ میراث تاریخی خود، در حال پاسخگویی به نیازهای جدید جامعه است؛ از سرمایه‌گذاری و افزایش بهره‌وری موقوفات گرفته تا توسعه فعالیت‌های فرهنگی و قرآنی، ایجاد وقف‌های جدید و فراهم کردن زمینه اشتغال برای افراد کم‌برخوردار.

در پایان این برنامه، از یاوران وقف به پاس همراهی و نقش‌آفرینی آنان در ترویج فرهنگ وقف، کمک به اجرای نیات واقفان و توسعه این سنت حسنه تجلیل به عمل آمد.

«وقف؛ میراث ماندگار، آینده پایدار»؛ شعاری که در «شهر وقف» از یک عنوان فراتر رفته و در قالب اسناد تاریخی، موقوفات مولد، فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی بقاع متبرکه، وقف‌های جدید و طرح‌های اشتغال‌زایی، تصویری از گذشته، حال و آینده وقف را پیش روی بازدیدکنندگان قرار داده است.

انتهای پیام/