به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، هنرهای تجسمی معمولاً در قاب گالری‌ها دیده می‌شوند؛ فضاهایی که برای بخشی از جامعه همچنان رسمی، تخصصی و حتی کمی دور از دسترس به نظر می‌رسند. «ماه هنر تهران» اما تلاش دارد این فاصله را کمتر کند؛ رویدادی که با شعار «برای مردم، برای شهر، برای هنر» شکل گرفته تا بخشی از ظرفیت‌های پراکنده هنرهای تجسمی را کنار هم قرار دهد و امکان مواجهه آسان‌تر شهروندان با هنر و هنرمندان را فراهم کند.

نشست تشریح رویداد «ماه هنر تهران» با حضور حسین محسنی، مدیر «ماه هنر تهران» و آسیه مزینانی، معاون هنری این رویداد در وی‌کافه برگزار شد؛ نشستی که در آن، از ایده شکل‌گیری این رویداد تا تلاش برای عمومی‌تر شدن هنر، اقتصاد هنر و نقش بخش خصوصی در حمایت از هنرمندان مورد بحث قرار گرفت.

 

حسین محسنی در ابتدای این نشست با اشاره به فعالیت‌های مجموعه برگزارکننده گفت: مجموعه «آرت‌فر تهران» در طول سال رویدادهای مختلفی را برگزار می‌کند و در آذرماه 1404 نیز رویدادی با محوریت «کاغذ» در سالن حجاب برگزار شد که با حضور 40 گالری و چند انجمن هنری، 45 شرکت‌کننده داشت.

او افزود: در ادامه این تجربه، رویداد «ماه هنر تهران» از 30 مرداد تا 20 شهریور برگزار شد و برای انتخاب آثار و بررسی پروپوزال‌های ارائه‌شده، شورای انتخابی متشکل از آسیه مزینانی، مریم مجد، علی سمیع‌آذر، بهرنگ صمدزادگان و حسین محسنی تشکیل شد.

محسنی ادامه داد: گفت‌وگوهای اولیه با گالری‌ها از خردادماه 1405 آغاز و پس از آن دعوت رسمی از مجموعه‌های هنری برای حضور در این رویداد انجام شد.

شهری که قرار است میزبان هنر باشد

ایده «ماه هنر تهران» اما صرفاً به نمایش آثار در چند گالری محدود نمانده است. برگزارکنندگان تلاش کرده‌اند ظرفیت‌های مختلفی را که هرکدام به شکلی با هنر و فرهنگ ارتباط دارند، در یک رویداد شهری کنار یکدیگر قرار دهند.

آسیه مزینانی، معاون هنری «ماه هنر تهران»، درباره روند شکل‌گیری این رویداد گفت: از تیرماه فراخوان حضور در این رویداد برای گالری‌ها، انجمن‌های هنری، پروژه‌های هنری، فضاهای مستقل فرهنگی، کافه‌ها، موزه‌ها و سایر مجموعه‌های فرهنگی منتشر شد و آثار و پروپوزال‌های ارائه‌شده بر اساس چارچوب مشخص رویداد مورد بررسی قرار گرفت.

به گفته او، «ماه هنر تهران» یک رویداد شهری حدود 22 روزه است که هدف اصلی آن کنار هم قرار دادن ظرفیت‌هایی است که در اکوسیستم فرهنگی و هنری کشور معمولاً به صورت جداگانه فعالیت می‌کنند.

مزینانی معتقد است ایجاد فصل مشترک میان گالری‌ها، فضاهای فرهنگی و مکان‌هایی که برای عموم مردم آشناتر هستند، می‌تواند زمینه ارتباط آسان‌تر شهروندان با هنر را فراهم کند.

وقتی گالری، تنها مقصد هنر نیست

یکی از بخش‌های مورد توجه «ماه هنر تهران»، فراهم کردن امکان حضور هنرمندانی است که در سازوکارهای مرسوم گالری‌ها فرصت چندانی برای ارائه آثارشان ندارند.

مزینانی با اشاره به این موضوع گفت: یکی از اهداف این رویداد فراهم کردن فرصت ارائه برای پروژه‌ها و هنرمندانی است که معمولاً امکان حضور در گالری‌های رسمی را ندارند.

در کنار نمایش آثار، برنامه‌هایی همچون «اوپن استودیو» نیز برگزار شده است؛ برنامه‌ای که مخاطب را از تماشای صرف اثر هنری فراتر می‌برد و امکان ورود به فضای کار هنرمند و آشنایی نزدیک‌تر با روند خلق اثر را فراهم می‌کند.

معاون هنری «ماه هنر تهران» استقبال مخاطبان از این بخش را مثبت ارزیابی کرد و گفت: مشاهده فرایند خلق اثر، ابزار کار هنرمند و آثار نیمه‌تمام، تجربه‌ای متفاوت برای مخاطبان ایجاد کرده است.

این بخش از رویداد در واقع تلاشی است برای آنکه مخاطب تنها با «اثر نهایی» مواجه نباشد، بلکه بخشی از مسیر شکل‌گیری آن را نیز ببیند؛ تجربه‌ای که می‌تواند فاصله میان مخاطب و هنرمند را کمتر کند.

چرا هنوز بخشی از مردم با هنرهای تجسمی احساس غریبگی می‌کنند؟

مسئله دیگری که در این نشست مورد تأکید قرار گرفت، فاصله بخشی از جامعه با هنرهای تجسمی بود؛ فاصله‌ای که به اعتقاد مزینانی، گاهی نه از خود هنر، بلکه از واسطه‌هایی ناشی می‌شود که مخاطب را از آن دور می‌کنند.

او با تأکید بر ضرورت عمومی‌تر شدن هنرهای تجسمی اظهار کرد: بخشی از فاصله میان مردم و هنر به واسطه‌هایی بازمی‌گردد که موجب می‌شوند مخاطب احساس کند برای ورود به فضای هنر باید از قواعد خاصی پیروی کند.

مزینانی گفت: پرسش‌هایی مانند اینکه ورود به گالری چگونه است یا آیا حضور در این فضاها نیازمند آداب خاصی است، نشان می‌دهد بخشی از جامعه هنوز با فضای هنرهای تجسمی احساس بیگانگی می‌کند.

به گفته او، تلاش «ماه هنر تهران» این است که با کاهش این واسطه‌ها، شرایطی فراهم شود تا هنرمندان با مخاطبان گسترده‌تری مواجه شوند و شهروندان نیز بتوانند در محیط‌هایی آشناتر و صمیمی‌تر با آثار هنری ارتباط برقرار کنند.

از هنر مفهومی تا آثاری برای مخاطب ناآشنا

این رویداد همچنین تلاش کرده است تنوع سلیقه مخاطبان را در انتخاب و ارائه آثار در نظر بگیرد.

مزینانی درباره انتخاب آثار گفت: در این رویداد تلاش شده است طیف متنوعی از آثار هنری ارائه شود تا مخاطبان با سلایق و میزان آشنایی متفاوت بتوانند با بخشی از آثار ارتباط برقرار کنند.

او افزود: از آثار مفهومی و تخصصی تا آثاری با بیان ساده‌تر در این رویداد حضور دارند و هدف آن است که امکان ارتباط میان گروه‌های مختلف مخاطبان و هنرهای تجسمی افزایش یابد.

معاون هنری «ماه هنر تهران» تأکید کرد: هنرمندان نیازمند دیده شدن و ارتباط با جامعه هستند و فعالان فرهنگی نیز وظیفه دارند موانعی را که موجب دور ماندن بخشی از جامعه از هنر شده است، تا حد امکان کاهش دهند.

اقتصاد هنر؛ جایی که هنرمند، گالری و مخاطب به هم می‌رسند

اما فاصله مردم با هنر تنها مسئله فرهنگی نیست؛ اقتصاد نیز در این میان نقش مهمی دارد. در ادامه نشست، موضوع اقتصاد هنر و قدرت خرید مخاطبان مطرح شد؛ مسئله‌ای که مستقیماً بر فعالیت هنرمندان و گالری‌ها تأثیر می‌گذارد.

حسین محسنی با اشاره به شرایط اقتصادی حاکم بر حوزه فرهنگ و هنر گفت: اقتصاد هنر از شرایط اقتصادی جامعه جدا نیست و هنرمندان، گالری‌داران و خریداران آثار هنری همگی با مشکلات اقتصادی موجود مواجه هستند.

او افزود: در سال‌های اخیر، فعالیت برای هنرمندان دشوارتر شده و حتی حفظ برخی استودیوهای مشارکتی نیز با چالش روبه‌رو است. گالری‌ها نیز علاوه بر فروش آثار، مسئولیت‌های متعددی در قبال هنرمندان بر عهده دارند که معمولاً کمتر دیده می‌شود.

محسنی ادامه داد: در بسیاری از موارد، گالری‌دار از سهم خود برای ارائه تخفیف به خریدار استفاده می‌کند تا امکان فروش اثر فراهم شود؛ بنابراین مسئله قدرت خرید مخاطب، مستقیماً با اقتصاد هنرمند و گالری ارتباط دارد.

آیا بخش خصوصی می‌تواند بخشی از فاصله را جبران کند؟

نقش بخش خصوصی در حمایت از هنر، بخش دیگری از این نشست بود. محسنی معتقد است فعالیت بخش خصوصی در حوزه هنر را نباید صرفاً از زاویه اقتصادی دید و بخشی از فعالان این حوزه برای خود مسئولیتی اجتماعی نیز قائل هستند.

مدیر «ماه هنر تهران» گفت: در شرایطی که حلقه‌های مختلف ارتباط جامعه با هنر، از خانواده و آموزش‌وپرورش گرفته تا نظام آموزش و تربیت ذوق هنری، با کاستی‌هایی مواجه هستند، بخشی از این خلأ می‌تواند از سوی نهادهای فرهنگی و مجموعه‌های خصوصی جبران شود.

او افزود: تجربه‌های مختلفی در سال‌های گذشته در خانه هنرمندان ایران، گالری‌ها و دیگر فضاهای فرهنگی شکل گرفته که هدف آنها نزدیک‌تر کردن هنر به گروه‌های مختلف جامعه بوده است و «ماه هنر تهران» نیز در همین مسیر تعریف شده است.

یک ماه هنر برای شهری که شاید کمتر با هنر آشناست

در نهایت، «ماه هنر تهران» را می‌توان تلاشی برای تغییر مسیر حرکت هنر در شهر دانست؛ حرکتی از گالری به سوی فضاهایی متنوع‌تر و از مخاطب تخصصی به سمت گروه‌های گسترده‌تری از شهروندان.

این رویداد با کنار هم قرار دادن گالری‌ها، انجمن‌های هنری، موزه‌ها، کافه‌ها، فضاهای مستقل فرهنگی و استودیوهای هنرمندان، تلاش دارد شبکه‌ای گسترده‌تر برای عرضه و تجربه هنرهای تجسمی ایجاد کند.

«ماه هنر تهران» با عبور از الگوی سنتی نمایش آثار در گالری‌ها، می‌خواهد هنر را به فضاهای عمومی‌تر شهر نزدیک کند؛ فرصتی برای اینکه مخاطبانی که تاکنون ارتباط چندانی با هنرهای تجسمی نداشته‌اند، این بار نه لزوماً در یک فضای رسمی، بلکه در محیط‌هایی آشناتر، با آثار و هنرمندان مواجه شوند.

انتهای پیام/