به گزارش خبرگزاری تسنیم از بوشهر تاریخ 12 شهریورماه در حافظه جمعی مردم بوشهر و ایران، یادآور حماسه‌ای است که در آن خون مبارزان، مسیر آزادی و استقلال را برای نسل‌های پس از خود هموار ساخت. این روز که به عنوان سالروز شهادت رئیس‌علی دلواری و روز ملی مبارزه با استعمار نام‌گذاری شده، فرصتی برای بازخوانی مکتبی است که بوشهر را به دژ استعمارستیزی تبدیل کرد.

رئیس‌علی دلواری تنها یک جنگجوی میدانی نبود، بلکه او تربیت‌یافته مکتبی بود که فلسفه شهادت را در امتداد قیام اباعبدالله الحسین علیه‌السلام می‌دید. این سردار بزرگ مبارزه با استعمار با تبیین دقیق این نگاه برای همرزمان خود، توانست روحیه مقاومت را در میان نیروهای محدود و کم‌تجهیزات تنگستانی تقویت کند. این باور عمیق دینی به او چنان قدرتی بخشید که هرگز از تنهایی و کمی نیرو و تجهیزات در برابر ارتش منسجم و تا دندان مسلح بریتانیا نهراسید و با تکیه بر وعده الهی، فصل جدیدی از تاریخ مبارزات ضد استعماری را رقم زد.

یکی از اسناد گویای پیوند میان مبارزه و دیانت در سیره شهید دلواری، نامه‌های ایشان به علمای بزرگ زمان از جمله آیت‌الله مجاهد برازجانی است. در این مکاتبات، شهید دلواری با تواضع کامل از سویی بر تکلیف شرعی خود برای دفاع از کیان اسلام و وطن تأکید می‌ورزد و از سوی دیگر با طرح دغدغه‌های خویش، نشان می‌دهد که حرکت ضداستعماری او نه یک شورش مقطعی، بلکه یک قیام برآمده از حکم و مشورت دینی است. این نامه‏‌ها به‌خوبی ثابت می‌کند که رئیس‌علی با درک صحیح از جایگاه مرجعیت و روحانیت، مبارزه خود را در چارچوب حفظ ارزش‌های اسلامی تعریف کرده بود.

با نگاهی به تاریخ استان بوشهر، می‌توان دریافت که فرهنگ استعمارستیزی در این خاک، ریشه‌ در آموزه‌های اعتقادی دارد. از مبارزات حماسی دلیران تنگستان تا ایستادگی‌های مردمی در برابر مداخلات بیگانگان در سواحل و جزایر، همواره یک اصل ناگفته وجود داشته است: بوشهر دیار استعمارستیز و مرزبان است. این فرهنگ در استان بوشهر، از طریق انتقال تجربه‌های تاریخی در قالب روایت‌های مردمی، آموزه‌های مذهبی و نیز پیوند میان ایمان و مقاومت، به شکلی عمیق نهادینه شده است.

امروز این فرهنگ استعمارستیزی، از شکل فیزیکی خود فراتر رفته و در عرصه‌های مختلف، از جمله در برابر جنگ‌های رسانه‌ای و فشارهای اقتصادی، به یک سپر دفاعی تبدیل شده است. همان‌گونه که در سخنان مسئولان انتظامی و امنیتی نیز مشاهده می‌شود، امنیت امروز مرزها و سواحل بوشهر، محصول همان روحیه مبارز و استعمارستیزی است که در خون مردم این استان جاری است.

در روز ملی مبارزه با استعمار، باید با تجدید میثاق با خون شهید دلواری و دیگر شهدای این راه، یادآور شد که ایستادگی در برابر استکبار، نه تنها یک ضرورت راهبردی برای حفظ حاکمیت ملی، بلکه یک میراث گران‌بهاست که از دل تاریخ بوشهر برخاسته و تا ابد به عنوان بخشی از هویت این سرزمین باقی خواهد ماند.

رئیسعلی دلواری، که به نماد مبارزه با استعمار بدل شد، در سال‌های پر آشوب ورود نیروهای بیگانه به ایران، با تکیه بر ایمان، غیرت و عشق به وطن، مردم جنوب و دلیران تنگستان را گرد هم آورد و با مقاومت مثال‌زدنی، مانع اشغال این مناطق توسط انگلیسی‌ها شد. مبارزات رئیسعلی دلواری علاوه بر بعد نظامی، دارای جنبه‌های فرهنگی و ملی بود و باعث تقویت روحیه مقاومت و آزادی‌خواهی در سراسر ایران شد.

این مبارز آزادی‌خواه سرانجام در 12 شهریور 1294 هجری شمسی ( 2 سپتامبر 1915 میلادی) در حین دفاع از عزت و استقلال کشور، مظلومانه به شهادت رسید.

سالروز شهادت رئیسعلی دلواری از سوی شورای عالی انقلاب فرهنگی، به عنوان «روز ملی مبارزه با استعمار انگلیس» نامگذاری شده است. این روز یادآور ضرورت پاسداشت مجاهدت‌های شهدای راه استقلال و ایستادگی در برابر دخالت‌های بیگانگان است.

هر ساله در نقاط مختلف استان بوشهر و سراسر کشور، مراسم‌های ویژه‌ای با حضور مردم، مسئولان و شخصیت‌های فرهنگی و اجتماعی برگزار می‌شود تا ضمن گرامیداشت یاد رئیسعلی دلواری و دیگر شهدای مبارزه با استعمار، فرهنگ مقاومت، عزت و استقلال به نسل‌های جدید منتقل شود.

رئیسعلی دلواری نه تنها یک فرمانده نظامی؛ بلکه الگویی از ایثار، ایمان و شجاعت در تاریخ ایران است که نامش همواره با ایستادگی و «نه» بزرگ ملت ایران در برابر استعمار بریتانیا گره خورده است.

نویسنده: محمود خدری مدرس دانشگاه استان بوشهر

انتهای پیام/